Тагын авыз ачып калмыйк!

Ишеткәнсездер дә инде, бәлки, фикер алышуларда да катнашкансыздыр, без – татарлар тормышында зур гына вакыйга булып ята бит. Үз-үзебезне саклау инстинктының уянуымы бу, соңгы кат талпынып караумы – Татар халкының үсеш стратегиясе дип аталучы бик зур документ эшләнеп ята. Эшләнеп ята дию дә дөрес түгел, барыбыз бергәләп эшлибез аны. Әлегә бөтен кешедән дә фикерләр җыялар.

 

«Татар милләтен үстерүдән нинди юлларны, нинди чараларны күрәсез, барысын да языгыз. Монда хәзер минеке, синеке дигән сүзләр юк, монда бары тик мин һәм без генә бар», – диде Бөтендөнья татар конгрессы Милли шурасы рәисе Васил Шәйхразиев Чаллы шәһәрендә узган фикер алышуда. Фикерләрне теләге булган һәркем Бөтендөнья татар конгрессының сайтына кереп, махсус бүлектә язып калдыра ала. Ә стратегия белән танышу өчен, сылтамасы менә шушы: http://tatar-congress.org/yanalyklar/tatar-halkynyn-ysesh-strategiyase-eskizy-ostemeler-belen/.

 

Монда инде кайбер фикерләрне өстәргә дә өлгергәннәр. Тагын бер тапкыр җентекләп тикшереп, кабул ителгәнчегә кадәр (хәер, аннан соң да ул үле бер документ булмыйча, гел тулыланып торачак) төрле фикерләрне өстәргә, стратегиягә үзгәрешләр кертергә мөмкин әле.

 

Стратегиянең исеме – «Кем Мин – Татар булмагач!» дип атала. Аның максаты – татарның милли үзаңын үстерү, татарның милек хуҗаларын булдыру. Шушы максатларга ирешү өчен 2020нче елга кадәр (ә стратегия үзе 2050 елга кадәр кабул ителә) бердәм социомәдәни тирәлек булдыру, һәм 2030 елга кадәр татар тормышын заманга яраклаштыру, ә инде 2050 елга татар милләтенең тотрыклы үсешенә ирешү планлаштырыла.

 

Стратегия һәркемне – һәр татарны, иҗтимагый хәрәкәтне, хакимият органнарын, бизнес җәмәгатьчелеген берләштерергә тиеш. Аны тормышка ашыруда таяну нокталар булып татарның бөек тарихы, ышанычлы үсеш юлы, бердәм татар халкы үзе, мәдәни мәркәзебез Казан, Бөтендөнья Татар конгрессы, милли мәсьәләләрне чишәрдәй дәүләти структуралар, татарлар яши торган төбәкләрдәге тормышны өйрәнү тора.

Татарның үзаңын үстерү юнәлешләре – татар тормышын оештыру, мәгариф һәм фән, мәдәният, мәгълүмати мохит.

Татар тормышын оештыру дигәндә стратегияне төзүчеләр татар авылларында заманча инфраструктураны үстерү, яшьләргә ярдәм итү, кече һәм урта эшмәкәрлеккә, җитештерүчеләргә, социаль бизнесның гаилә-туганлык формаларны ярдәм итү; татарча яшәү, сәламәт тормыш итү рәвешен үрнәк итеп кую, гаиләдә балага саф татар исемен кушу, нәсел шәҗәрәсен белү, туган телдә сөйләшү, гореф-гадәтләрне саклау,һәр төбәктә фикерле, эшлекле кешеләрдән шуралар булдыру, хәйриячелекне җәелдерүне күздә тота.

Милли мәгарифне үстерүнең иң мөһим чаралары дип татар балалар бакчалары, башлангыч мәктәпләр, лицей-гимназияләрнең санын арттыру, конкурентлыкка сәләтле милли белем бирү программаларын булдыру, татар телендә иң югары дәрәҗәдә урта белем бирә торган үрнәк уку йортын булдыру, шул базада милли кадрларның белемен күтәрү, һөнәри мәктәпләрдә һәм уку йортларында татар төркемнәре ачу, татар университетын оештыру, дөньяның иң алдынга милләт вәкилләре арасында урын алырлык татар элитасын үстерү, республикада барлык грант-конкурсларда катнашу проетларын ике дәүләт телендә эшләүне атыйлар.

Стратегиянең барлык бүлекләрен дә монда язып бетерү мөмкин түгел, сылтамадан кереп, үзегез танышып чыгыгыз.

Татарстан районнарында киң җәмәгатьчелекне әлеге документ белән таныштырулар узды. Аның Чаллыда узганында Фәүзия Бәйрәмова һәм айдар Хәлим дә катнашты. «Мин башта бу документка җитди әйбер итеп карамаган идем, – диде Фәүзия ханым. – Хәзер фикерем үзгәрде. Бу – безнең соңгы тайпылыш, соңгы мөмкинлектер. Кулдан килгәнең барысын да эшләп карыйк әле», – диде ул һәм, мондагы кайбер тәкъдимнәр кызыклы булыр, дип, Васыйл Шәйхразиевка 1992 елда телләр турында кабул ителгән программаны тапшырды.

Ә сез татар телен үстерүдән нинди юллар күрәсез? Фикерләрегезне языгыз әле. Барыбыз бергә талпынып карасак, ташны кузгата алмабызмы?

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8394
    10
    103
  • Егетемне кыйнадым – Ышанмыйсызмы? Чынлап әйтәм! Ул бу хакта хәтта полициягә хәбәр иткән.
    8688
    2
    71
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8411
    8
    67
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4021
    2
    47
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
  • 22 июль 2021 - 11:16
    Без имени
    берниге дэ борчылма. ускенем. Вакытында. белгенсен. шунысына. соен. борчвылма. Узеннен чын. тормышын. алда. эле. Андыйларны. Аллахе. тагэлэ. кичерми. жэзасын. алыр. борчылма.
    Егетем... ике бала атасы икән инде
  • 23 июль 2021 - 11:25
    Без имени
    Бик аянычлы,котычкыч хэл.эх өлгермэгэн шул ана.рэхмэт Физэлия,уңышлар сезгэ.
    Киселгән муел  агачы
  • 22 июль 2021 - 20:00
    Без имени
    И это пройдёт.. Дигән бер акыл иясе. Тормыш тәҗрибәсе шулай туплана инде ул. Кешегә ничек ышанмыйсың... Андый подоноклар да бар инде ул. Елама дип әйтү җиңел лә ул. Син ела, ләкин аңардан файда булырмы дип уйла. Шулай булгач, яшеңне әрәм итмә. Ә ул киләчәктә барыбер бер кирәген алачак. Андыйлар гомергә үзгәрми. Бәхет телим сиңа.
    Егетем... ике бала атасы икән инде
  • 19 июль 2021 - 22:04
    Без имени
    Табаң юк мени, әзрәк башын "сафландырып" алырга. Нинди чит хатын белән язышу ул, син дә аның иренең номерын тап та языша башла. Белми дип тыныч кына йөрмәсеннәр. Син әдәп саклаганда алар мәхәббәт уенын башларлар. Котырту түгел, баштан үткәнгә язу. Сөйләшәсе килсә, ире белән сөйләшсен. Чит ир әйбәт инде. Гаилә алып бару түгел бит. Син юганны киеп, ашатып эчертеп чыгарасың,. Тәтиегет тапкан. Үзенекен тәти итеп тотсын да сөйләшсен. Язып җмбәр үзенә, иреңә язам дип.
    Ирем телефоннан башка хатын белән языша
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан