Табиблар: рак – хөкем түгел, диагноз гына

2014 елда белгечләр республикабызда онкология белән һәр 45нче кеше авырый дип белдерсә, инде хәзер һәр 43нче татарстанлыда яман чир табыла дигән мәгълүматлар яңгыратыла.  Якындагы ун елда вәзгыять тагын да кискенләшәчәк кенә. Шуңа да төп бурыч - онкология ачыкланган кешеләрнең гомер озынлыгын мөмкин кадәр арттыру. Әйтик, Япониядә бу төр авырулардан үлүчеләр исәбе тагын да күбрәк. Әмма алар 84 яшькә кадәр гомер итә.  Табиблар сүзләренчә, рак – ул хөкем түгел, ул диагноз. Бу чир белән көрәшеп була.


Былтыр республикабызда гомуми үлем күрсәткечләрен киметүгә ирешелгән. Әмма шулай булуга карамастан, онкологик авырулар алдагы ел белән чагыштырганда, 8 процентка күбрәк кешенең гомерен алып киткән.  Ачыкланган яңа очраклар исәбе дә тулаем Россия буенча булган саннар белән чагыштырганда шактыйга күбрәк. Шуңа да быел төп көчләр шушы куркыныч чирләрне кисәтүгә куелачак.



- Татарстанда онкология белән авыручылар саны күп булуы һәм яңа очраклар күп ачыклану сәламәтлек системасы мөмкинлекләре, диагностик мөмкинлекләр белән бәйле. Шулай ук инде бүген республикада уртача гомер озынлыгы ил күләмендәге бу күрсәткечләргә караганда күбрәк, - дип белдерә Татарстан сәламәтлек саклау министры Гадел Вафин.

Ел саен Татарстанда 15 меңгә якын яман шеш очрагы ачыклана. Исәптә барлыгы 90 меңнән артык кеше тора. Авыручылар арасында хатын-кызларның өлеше – 52 процент, ир-атлар өлеше 48 процент тәшкил итә. Гүзәл затлар  ирләргә караганда 10 елга озаграк яши бит. Шуңа күрә бу тенденциягә гаҗәпләнергә кирәкми.



Мәгълүм булганча, яман шешне никадәр иртәрәк ачыкласаң, шулкадәр яхшырак. Шуңа да соңгы елларда республикабызда бу чирне башлангыч стадияләрдә табуга басым ясыйлар. Күрсәткечләр дә тырышлыкның юкка булмавын раслый. I-II стадиядә яңа очракларның 57,8 проценты ачыклана. Димәк, бу кешеләрнең чирне тулысынча җиңүенә өмет бик зур. III стадиядәге яман шеш озак вакытлы дәвалануны таләп итә, әмма уңай нәтиҗәгә өмет барыбер саклана. IV стадиядәге чир инде паллиатив ярдәмне генә күздә тота. Табибка еш кына авыруның газапларын азмы-күпме җиңеләйтү чарасын гына күрергә кала.



Табиблар вакытында хастаханәләргә барырга, вакытында тишеренүләр узарга киңәш итә. Шуның өчен диспансеризацияләр гамәлгә кертелде. Кеше үз сәламәтлегенә кул селтәргә тиеш түгел, дип аңлатырга тырыша белгечләр. Бу, беренче чиратта, еллар буе хастаханәгә барып күренмәгән, хезмәткә яраклылык яшендәге кешеләргә кагыла. Шул ук диспансеризацияләр вакытында беренчел стадиядә ачыкланган онкология очраклары 73 процент тәшкил иткән.

Ракны кисәтүнең 10 кагыйдәсе:

1. Тәмәке тартуны ташларга
2. Алкоголь эчемлекләрне чамалы гына кулланырга
3. Кояш нурланышларыннан сакланырга
4. Эш урынында сәламәтлек саклау кагыйдәләрен үтәргә
5. Рациональ тукланырга
6. Артык тазармаска
7. Ниндидер төерләр, шешләр тапсагыз, шунда ук табибка күренергә
8. 45 яшьтән узган ир-атларга ел саен медицина тикшеренүе узарга
9. 35-45 яшьләрдәге хатын-кызларга 2 елга 1 тапкыр УЗИ һәм мамограмма ясатырга, 45 яшьтән соң бу процедураны елына 1 тапкыр узарга
10.  20 яшьтән соң хатын-кызларга ел саен гинекологка күренергә

 





сылтама: http://intertat.ru
фото: http://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4113
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12351
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2518
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12867
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15875
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда