Юлымда – синең эзләрең...

Көтмәдең, ялгыз калдырып,
Вәгъдәләр биреп киттең.
Яшәве  йөрәк яндырып,
Шуңа да бигрәк читен.

Кушымта:
Юлымда синең эзләрең,
Суымда – синең шәүлә.
Гел сине эзли күзләрем,
Син яшерен йолдыз мәллә?

Гөлләрем чәчәк аттылар,
Синең гөл кызыл яна.
Бер йолдыз булып атылам –
Яныңа үзем барам.

Көтмәдең, ялгыз калдырып,
Вәгъдәләр биреп киттең.
Яшәве йөрәк яндырып,
Шуңа да бигрәк читен.

Мәйдан гөрли... Сабантуйның абсолют батырын билгеләмичә өйгә кайту юк бүген! Татарстан беренчелеге, Муса Җәлил турниры җиңүчесе, бик күп Сабантуйлар батыры – Вил Усманов көрәшә бит мәйданда! Озак тартыша егетләр, икесе дә нык арыдылар, билләренә сөлге дә күптән бәйләнгән... Ләкин өстенлекне берсе дә ала алмый. Ах, эләкте бит! Вил көндәшенең алымын үз файдасына кулланып, аны аркасына әйләндереп сала. «Чиста! Чиста-а-а!» – дип, утырган урыннарыннан сикереп тора җан атучы тамашачылар. Хөкемдар уң кулын өскә күтәреп, уч төбен ачып күрсәтә. Чиста җиңү! Сабантуйның абсолют батыры – Вил Усманов! 
Халык алкышлый, сызгыра. Бер белмәгән апалар, картлар килеп кулын кыса, котлыйлар, егетләр, күтәреп, күккә чөяләр. Батырны олылау, тәбрикләү гадәте шундый. Алай гына да җибәрмиләр әле. Вилне җырлатмыйча Сабантуй тәмамланмый. Һәрвакыт шулай. Хәлдән тайганчы көрәшкән батыр, сәхнәгә менеп, микрофонны кулына ала. «Әйдәгез, бергәләп!» – дип башлап та җибәрә. Әйтеп торасы бармы соң!  Бөтен мәйдан кушылып җырлый:
Юлымда синең эзләрең,
Суымда – синең шәүлә.
Гел сине эзли күзләрем,
Син яшерен йолдыз мәллә?
Кечкенәдән сәнгатькә гашыйк булып үсә Вил. Башкача мөмкин дә булмагандыр. Әтисе ягыннан кайсы абыйсын гына алсаң да, һәммәсе диярлек баянда, гармунда уйныйлар. Гармун серләренә Вилне кулыннан тотып өйрәтүче булмый авылда. Әтисе Нургали абыйның Сабантуйда көрәшеп алган гармунында үзе уйнарга  өйрәнә. Менә шулай гомере буе гармун белән сөлге – сәнгать белән көрәшне тигез алып бара ул. Бу шөгыльләренең бер-берсенә ничек каршы килгәннәрен музыка училищесында гына аңлый. Ләкин көрәш ул гади спорт кына түгел. Юкка гына «көрәш чире» дип йөртмиләр инде аны ата-бабалар. Тимер күтәреп беләк, күкрәк мускулларын ныгытканда, тавыш көченә зыян килүен остазлары соңрак аңлата Вилгә. 

Тик әлегә 1988 ел, Вилгә нибары 20 яшь. Баулының спорт комплексында татар-башкорт көрәше буенча – тренер, мәдәният йортында баянчы булып эшләп йөргән еллары. «Ватаным Татарстан» газетасында чыккан шигырьләрне аеруча яратып укый егет. Ошаганнарын  көйгә салып, җырлар иҗат итә башлый. Малайларга көрәш серләрен өйрәтеп, мәдәният йортына эшкә килеп, кайвакыт төннәр буе гармунда уйнап, моңланып чыга.

Зәки Нуриның «Яныңа үзем барам» шигыре Вилгә аеруча ошый. Аның өчен гади шигырь генә түгел бу сүзләр. «Син яшерен йолдыз мәллә» дигән юлларын бераз үзгәртеп, йолдыз сүзен баш хәрефтән язып куйсаң, бу сүзләр егетнең гыйшкы төшкән Йолдыз исемле кызга атап язылган диярсең! Мәхәббәткә мәдхия итеп әнә шундый җыр иҗат итә дәртле йөрәк. Исемен дә шигырьдәгечә калдырмый – «Син яшерен йолдыз мәллә» дип, үзләре – ике гашыйк аңларлык итеп куя. Мәдәният йортында сәбәп чыкмый калмый, ел дәвамында әллә ничә концерт оештырырга туры килә. Яшь җырчы, үзешчән композитор башкарган бу җырны тамашачы ратып кабул итә.

Вил Усмановның җыры әнә шулай үзешчән сәнгать үрнәге генә булып та калыр иде бәлки. 23 яшендә музыка училищесына укырга керү теләге белән  егет Казанга китә. Музыка мәктәбе белеме булмаса да, бәхетен сынап карамакчы була. Иҗат итә, көйләр яза бит, бәлки... Имтихан вакытында Вилне тыңлап карыйлар: чынлап та, матур уйный, ошаталар. Ләкин, ни кызганыч, көйләре шәп килеп чыкса да, ноталарны укый белми Вил. Авылда эштән бушаган вакытта, төннәр буе уйнап өйрәнү генә җитми икән укырга керер өчен. Әле анысы өчен дә эләгә иде әтисеннән: «Утырма гармун тотып, чыгып эш эшлә!» – дип, ничә ачулангандыр улын... Ләкин Россия һәм Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, мөгаллимә Резеда Газиз кызы Сабитовская теләктәшлеге белән  егетне музыка теориясе бүлегенә укырга алырга булалар. 

Дәресләрнең күбесе фортепианода уйнауга корылган. Яшь кенә үсмер егет-кызлар дәресләрне су урынына эчәләр. Ә Вил уйный белми, тәҗрибәсе юк. Беренче дәрестә укытучы янына фортепиано артына барып утыра Вил. «Йә, нәрсә уйныйбыз?» – дип сорый укытучы. «Белмим», – дип җавап кайтара егет. «Ничек инде белмисең, кая, бармакларыңны күрсәт әле!» – дип гаҗәпләнә укытучы. Вил клавишалар өстенә сөлге тотып ныгыган юан бармаклы кулларын куюга, укытучы «И Ходаем!» – дип йөзен каплый... 

Бер елда музыка мәктәбенең дүрт сыйныфлык белемен үзләштерергә туры килә Вилгә. Ләкин моның өстенә училище программасы да бар бит әле. Анысы көннән-көн кыенлаша.  «Ел ярым интеккәнән соң, училищеда укудан азат итүләрен сорап, Сабитовская исеменә гариза яздым. Ләкин укытучы аңа кул куймады. Мине вокал бүлегенә күчереп, укуны тәмамларга мөмкинлек бирде», – дип, рәхмәт сүзләре белән искә ала композитор.
Тамашачы күңеленә хуш килгән җыр өчен шәһәрдә яңа офыклар ачыла. Ә Йолдыз белән Вилнең юллары икесе ике якка аерылып, аралар өзелә. Мәхәббәт хисләре яшьлекнең якты истәлеге булып кала... Җырны исә яшәтергә кирәк! 

Казанга килгәч, Вил Вадим Усмановның тавыш яздыру студиясенә җырга аранжировка эшләтергә бара. Җаен китереп, Вадим Усманов бу җырны Зәйнәб Фәрхетдиновага күрсәтә. Җырчының танылып килгән еллары. «Син яшерен йолдыз мәллә» җыры Зәйнәбнең күңеленә хуш килә. Әнә шулай Вилнең йөрәк җырын Зәйнәб Фәрхетдинова зур сәхнәгә алып чыга. Җыр  шундук халык күңеленә үтеп керә. Соңрак Вил Усманов Россия буйлап гастрольләрдә үзе йөргәндә «Син яшерен йолдыз мәллә» җырының никадәр халыкчан булуын күреп, үзе дә гаҗәпләнә. Кая гына башкарса да, бөтен зал кушылып җырлап утыра! Композитор өчен бу иң зур куаныч. Халык кабул иткән, димәк.  

«Син яшерен йолдыз мәллә» җырыннан башка концертлары гына түгел, бер генә Сабан туе да узмый Вилнең. Көрәшергә дип килсә, җырлаталар, җырларга дип килсә, көрәштерә торган булалар аны. 

– «Син яшерен йолдыз мәллә» җырын хәзер Марат һәм Линара Галимовлар башкара.  Яшь башкаручылар җырга яңа аранжировка ясап, яңа сулыш бирделәр, җырның гомерен тагын да озайттылар. Аны тыңлап, яшьләр миңа рәхмәт әйтеп язалар хәзер: «Вил абый, шундый матур җыр иҗат иткәнсең», – диләр. Әйе, 33 ел элек инде, дим...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    7362
    0
    78
  • Әти өйләнә Әни үлгәнгә инде биш ел. Әнине югалтуны бик авыр кичерде әти. Хәтта башта минем белән сөйләшми йөрде, үз эченә бикләнде. Аны безнең янга күчергә үгетләдем, әмма ул яшәгән фатирымны калдырмыйм дип каршы килде.
    6763
    2
    68
  • Ялгыз торна Коллективта биш кеше, шуларның икесе генә шәһәрдә туып үскән.  Шунсы кызык – коллективта эшләүчеләрнең берсенең дә шәхси тормышы барып чыкмаган: икесе аерылган, ялгыз бала үстерәләр, өчесе бер тапкыр да кияүгә чыгып карамаган кызлар. Җәмилә арада иң олысы...
    3961
    1
    50
  • Кайту Безне ташлап киткән иремнең сөяркәсе шалтыратты...
    5746
    2
    38
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    3064
    1
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 21 май 2022 - 08:38
    Без имени
    Бәхетегеҙҙе ебәрмәге ҙ, ҡыҙығыҙ күнер, аңлар һуңлап булһала
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 21 май 2022 - 08:38
    Без имени
    Йорэгем суга башлады укый башлау бн, мин энием лечение алган да бергэ болницада ятам.. Оендэ ашарына юк шуна ияреп йори ул дие кешелэргэ.. Узе мине инде 2 ел танымый..
    «Әнине картлар йортына урнаштырырга телим!»
  • 22 май 2022 - 16:37
    Без имени
    5 оланын булганчы 1 усырак ирен булсын дилэр картлык турында уйлагыз да сезне анлыйм мин ерэгегезне тонлагыз
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 22 май 2022 - 10:16
    Без имени
    Ирегезнен урыны ожмахта булсын🙏🏻 Ана тугрылык саклап, ярты гомер яшэгэнсез, сынар канат белэн балалар устереп, аларны олы тормыш юлына бастыргансыз, инде узегез очен яши башлар вакыт, ханым! Бэхетле, яратулы картлык насыйп булсын Сезгэ, чын кунелемнэн телим🙏🏻 Олыгайган конегездэ ялгыз калмавыгызга ирегезнен рухы да шат булыр дип уйлыйм! Бэхетегезне кулдан ычкындырмагыз!
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
  • 22 май 2022 - 10:24
    Без имени
    Кызлар, матур язасыз, элбэттэ. Но ир-егетлэрне дэ анлагыз. Ул бит сезне, кемнэндер калганны алган, ойлэнгэн. Сезгэ обязательно кемнэндер бала ясатып, кияугэ чыгарга кирэк идеме? Эле гаеплисез, ташлап, аерылып киткэн? Баланы ташлаган? Хурлангандыр, бэлки. Ботен кеше бертосле тугел. Хатын-кыз шулай, торле ир-егетлэр белэн йоклап йорергэ тиеш тугел, бу инде проститутка кебек була бит. Тэртибегезне яхшыртыгыз. Ничек оялмыйча егетне гаеплэргэ? Ботен егетлэр дэ бозау булмыйлар, арасында кэттэ , горур ирлэр дэ очрый, бик аз гына булса да...
    Илдар Беренче
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда