​Үлән генә димә

«Туганым, бездә өч ай яттың, булдыра алган кадәр дәваладык, сезне иртәгә больницадан чыгарабыз!» – диде обходка кергән врач.

Чыннан да, өч ай була язган бит. Грипп минем өстә нинди генә экспериментлар уздырмады ул чагында. Ашаудан язып коры сөяккә калдым, үпкәм күперде, бавырым зурайды, бөерләремнән кан килә һәм кан агулану (сепсис) башланды. Бөтен тәнем дерелдәп, ике кат юрган астында туңып ятуларым хәзер дә исемнән чыкмый.

Өйләренә кайтасы авыруларны врач бүлмәсенә чакырып кертә башладылар. Шул исәптән миңа да чират җитте. Мине дәвалаган врач, больничный кәгазьләре белән бергә кулыма дару үләннәре исемлеге тоттырды да, уңайсызланыбрак: «Озакламый кычыткан шыта башлый инде...» – дип куйды. 
Бөердән һаман кан килә, бавырым атларга ирек бирми, анализлар буенча да минем хәл хәйран гына мөшкел иде.

Ул вакытта башымда тагын нинди уйлар йөргәндер, әмма да ләкин хатыным белән кызым һәм әле генә тәпи йөри башлаган, яшь тә тулмаган улым хәтеремнән бер минут та чыкмады. Аларның  киләчәктә ничек яшәячәге минем сәламәтлегемнең торышына да бәйләнгән иде. 
Шушы борчулар мине врач биргән дару үләннәре исемлеген җентекләп өйрәнергә һәм үземә яраклаштырырга мәҗбүр итте. Беренче укуда ук исемлектәге үләннәрнең күбесе миңа таныш икәнен, мин туып-үскән авылның йорт тирәләрендә, басу-кырларда, елга буйларында үсүен аңладым. Аннары дару үләннәре турында язылган бер-ике китап сатып алдым, аларны өйрәндем. Кычыткан шытып чыгар вакыт җиткәндә, мин инде кайсы үләнне кайдан җыясын белә идем. 
Балаларым үсеп җитеп башлы-күзле булды, хатыным белән без инде әби белән бабай. Үзем җыйган үләннәрне күрше-күлән, таныш-белеш тә сорап ала. Белеп кулланганда — «үлән генә» димә!

* Каен яфрагы (май аенда җыела) – 3 өлеш;
* нарат җиләге яфрагы – 2 өлеш;
* аю баланы чәчәге – 3 өлеш;
* бүсер үләне – 3 өлеш;
* чирәм (бәбкә үләне) – 4 өлеш;
* каен җиләге (яфраклары һәм чәчәге) – 3 өлеш;
* апрель аендагы кычыткан шытымы – 2 өлеш;
* май кычытканы – 3 өлеш;
* андыз тамыры – 3 өлеш;
* үги ана яфрагы – 4 өлеш;
* тузганак тамыры (чәчәк атканчы) – 4 өлеш;
* көтүче сумкасы – 3 өлеш;
* саз кипкәре (сушеница топяная) – 4 өлеш;
* кызыл миләш – 4 өлеш;
* наратбаш – 2 өлеш;
* канлы үлән – 3 өлеш.
Шушы үләннәрне бергә катнаштырабыз һәм ике аш кашыгы тутырып алып, ярты литр кайнар су белән термоста 45 минут төнәтәбез. Төнәт­мәне, ашар алдыннан, көнгә 4-5 мәр­тәбә 2-3 аш кашыгы эчәргә кирәк.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    14972
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11304
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5532
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5059
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
  • 30 гыйнвар 2023 - 17:52
    Без имени
    Бэхетегезгэ куз тимэсен, матурларым.
    Икесе — бербөтен (видео)
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр