​Үлән генә димә

«Туганым, бездә өч ай яттың, булдыра алган кадәр дәваладык, сезне иртәгә больницадан чыгарабыз!» – диде обходка кергән врач.

Чыннан да, өч ай була язган бит. Грипп минем өстә нинди генә экспериментлар уздырмады ул чагында. Ашаудан язып коры сөяккә калдым, үпкәм күперде, бавырым зурайды, бөерләремнән кан килә һәм кан агулану (сепсис) башланды. Бөтен тәнем дерелдәп, ике кат юрган астында туңып ятуларым хәзер дә исемнән чыкмый.

Өйләренә кайтасы авыруларны врач бүлмәсенә чакырып кертә башладылар. Шул исәптән миңа да чират җитте. Мине дәвалаган врач, больничный кәгазьләре белән бергә кулыма дару үләннәре исемлеге тоттырды да, уңайсызланыбрак: «Озакламый кычыткан шыта башлый инде...» – дип куйды. 
Бөердән һаман кан килә, бавырым атларга ирек бирми, анализлар буенча да минем хәл хәйран гына мөшкел иде.

Ул вакытта башымда тагын нинди уйлар йөргәндер, әмма да ләкин хатыным белән кызым һәм әле генә тәпи йөри башлаган, яшь тә тулмаган улым хәтеремнән бер минут та чыкмады. Аларның  киләчәктә ничек яшәячәге минем сәламәтлегемнең торышына да бәйләнгән иде. 
Шушы борчулар мине врач биргән дару үләннәре исемлеген җентекләп өйрәнергә һәм үземә яраклаштырырга мәҗбүр итте. Беренче укуда ук исемлектәге үләннәрнең күбесе миңа таныш икәнен, мин туып-үскән авылның йорт тирәләрендә, басу-кырларда, елга буйларында үсүен аңладым. Аннары дару үләннәре турында язылган бер-ике китап сатып алдым, аларны өйрәндем. Кычыткан шытып чыгар вакыт җиткәндә, мин инде кайсы үләнне кайдан җыясын белә идем. 
Балаларым үсеп җитеп башлы-күзле булды, хатыным белән без инде әби белән бабай. Үзем җыйган үләннәрне күрше-күлән, таныш-белеш тә сорап ала. Белеп кулланганда — «үлән генә» димә!

* Каен яфрагы (май аенда җыела) – 3 өлеш;
* нарат җиләге яфрагы – 2 өлеш;
* аю баланы чәчәге – 3 өлеш;
* бүсер үләне – 3 өлеш;
* чирәм (бәбкә үләне) – 4 өлеш;
* каен җиләге (яфраклары һәм чәчәге) – 3 өлеш;
* апрель аендагы кычыткан шытымы – 2 өлеш;
* май кычытканы – 3 өлеш;
* андыз тамыры – 3 өлеш;
* үги ана яфрагы – 4 өлеш;
* тузганак тамыры (чәчәк атканчы) – 4 өлеш;
* көтүче сумкасы – 3 өлеш;
* саз кипкәре (сушеница топяная) – 4 өлеш;
* кызыл миләш – 4 өлеш;
* наратбаш – 2 өлеш;
* канлы үлән – 3 өлеш.
Шушы үләннәрне бергә катнаштырабыз һәм ике аш кашыгы тутырып алып, ярты литр кайнар су белән термоста 45 минут төнәтәбез. Төнәт­мәне, ашар алдыннан, көнгә 4-5 мәр­тәбә 2-3 аш кашыгы эчәргә кирәк.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4114
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12353
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2520
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12869
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15878
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда