Ата казга сәлам бир!

Без балачакта муенга салкын тиеп, башны боруы кыенлышса, «Ата казга сәлам бир! Шуннан соң бетә», – диләр иде. Башкалар ишетә күрмәсен, дип, казлар көтүе белән шыпырт кына исәнләшеп киткән чаклар булды. Ярдәме тиде микән, юкмы – менә анысын хәтерләмим.

Җәй җиттеме, башлана инде. Муенга җил бәргән, билгә салкын тигән, тамак шешкән... Машина тәрәзәсен ачып, җилдә җилфердәп йөрү, ачык тәрәзә янында йоклау, аркага кондиционер өреп торуы, үтәли җилдә утыру – менә аның сәбәпләре.

Машина тәрәзәсен ачып йөрү күбрәк муенга бәрә. Миозит – муен мускулларының ялкынсынуы ул. Муен сызлый, башны боруы кыенлаша, кайвакыт сызлану җилкәләргә дә күчә. Муенны язабыз, дип, күп кеше массажга ябырыла. Әмма ялкынсынган мускулга массаж булышмый. Киресенчә, сызлавы көчәячәк кенә.
Бу очракта ялкынсынуга, шешенкелеккә (отечность) каршы майлар куллану яхшырак булачак. Кан әйләнешен яхшырту өчен, җылытучы майлар да кулланырга була. Әмма җылыту белән артык мавыкмаска киңәш итә табиблар. Беренче көнне муенны артык боргаламаска (югыйсә нәкъ киресен эшлибез, авыртуы тизрәк үтсен дип, гимнастика ясаган булабыз бит), бик ышкымаска кирәк. Өченче көннән җиңелчә гимнастика ясарга була. Җиңелчә генә җылыту да ярдәм итә.

Иң хәтәре – үтәли җил
Җәй көне табибларга колак сызлау, отит белән дә ешрак мөрәҗәгать итәләр. Вакытында дәваланмаган отит колак пәрдәсенең ялкынсынуына китерә ала. Бу – беренчедән, бик сызлый, икенчедән, чукраклыкка да китерүе ихтимал.
Үтәли җил аркасында килеп чыга торган чирләр бу гына түгел. «Тройничный нерв» ялкынсынуының да сәбәбе биткә туры өргән җил була ала. Бит мускулы параличының да (шуның нәтиҗәсендә битнең бер якка чалшаюы) сәбәбе күп очракта шул үтәли җил.
Ничек кенә сәер булмасын, ангина, бронхит, тонзиллит, радикулит,  пиелонефрит кебек чирләр дә ешрак җәй көне – җәй челләсендә күзәтелә.
Сүз уңаеннан, радикулит билдә генә түгел, муенда да була.

Үтәли җилдән ничек качарга?

Өйдә берьюлы берничә тәрәзәне ачмагыз. Бигрәк тә стенаның кара-каршы ягында булганнарын.

Транспортта җил йөрми торган урынга басарга тырышыгыз.

Кондиционерның һава агымын мөмикн булганча өскә юнәлтегез, ә вентилятор  белән утырган урыныгыз арасында ким дигәндә 2 метр ара булсын.

Бүлмәдә һава бик эсселәнеп китсә, дымлылыкны арттырып та температураны төшерергә була. Һава дымландыргыч (увлажнитель воздуха) булмаса, тәрәзә пәрдәләренә су сиптерсәң дә, бүлмәдәге һава сафланып китәчәк.

Җәй көне үзегез белән йон кофта, шарф яки шәл йөртегез. Эсседән соң кондиционер эшләп торган бүлмәгә керсәч кирәк була алар.

фото: https://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9045
    10
    105
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9118
    8
    74
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4854
    4
    57
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6081
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан