ВИЧ-инфекция: статусыңны вакытында белү хәерле

Татарстанда ВИЧ-инфекция белән көрәшкә зур көчләр юнәлтелә. Республикабызда әлеге чир белән бәйле эпидемик вәзгыятьнең тотрыклы булуы шушы тырышлык нәтиҗәсе. Татарстан табибларының тәҗрибәсе Россиянең башка төбәкләрендә дә эшкә алына.

Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматлары буенча, көн саен дөньяда ВИЧ-инфекцияне 10-24 яшьләрдәге 7 мең кеше йоктыра. Россиядә ел саен ВИЧ-инфекция белән авыручылар исәбе 10 процентка арта бара. Әмма инде күрелгән кисәтү чаралары ярдәмендә әлеге күрсәткечне 2018 елдан соң киметүгә ирешергә ниятлиләр.  Бу турыда Россия Сәламәтлек саклау министрлыгының ВИЧ-инфекцияне ачыклау һәм дәвалау проблемалары буенча штаттан тыш баш белгече  Евгений Воронин хәбәр итә.

- Уңай мисаллар Россиядә бар. Татарстан ВИЧ куркынычы зонасында булган 20 төбәк арасына керә. Әмма биредә тестлаштыру белән халыкның 30 процентын колачладылар, терапияне 60 процент авыручы уза. Нәтиҗәдә, республикада ВИЧны йоктыручылар исәбенең кимүе күзәтелә, – дип, республикабызны үрнәк итеп куя ул.

Чыннан да, республикабызда әлеге чирне кисәтү эшчәнлеге иң югары дәрәҗәдә оештырылган. Бүген бит ВИЧ-инфекция инде азынып-тузынып йөрүче, наркотиклар кулланучы затларга гына кагылмый. ВИЧ белән авыручыларның 40 проценты социаль актив һәм имин категориядәгеләр исәбеннән. Шуңа да җенси мөнәсәбәтләр вакытында саклык чараларына игътибарлырак булу кирәклеге хакында яшьләр арасында җитди сөйләшүләр алып барыла.

ВИЧ-уңай кешеләрнең 30 проценты үз статусы турында белми һәм вирус таратучы булып тора. Шуңа да тестлаштыру ярдәмендә мөмкин кадәр күбрәк кешене колачлауны бурыч итеп куялар. Республикабызда уза торган зур спорт чаралары вакытында ВИЧка каршы көрәш җәелдерелә – аңлату эшләре белән бергә, бушлай тест узу мөмкинлеге дә тудырыла.

ВИЧ-инфекция ачыкланган кешеләрне дә ярдәмсез калдырмыйлар.  Антиретровируслы терапия үтүчеләр исәбе буенча без беренче урында торабыз. Инфекциянең анадан балага күчеш очраклары исә Европа дәрәҗәсендә. Бу күрсәткечне, гомумән, нольгә калдыру бурычы куела. Йөккә узган авыру әни вакытында табибларга мөрәҗәгать итеп, барлык киңәшләрне үтәсә, аның баласы, күпчелектә, тулысынча сәламәт булып дөньяга аваз сала.

Вич бүген – үлемгә китерә торган түгел, ә хроник авыру. Әгәр дә вакытында үз ВИЧ-статусыңны белеп, заманча препаратлар белән дәвалануны башласаң, озак һәм продуктив яшәргә мөмкин.

Татарстанда 19 мең ВИЧ-инфекцияле исәпләнә. Әлеге авырудан 4 мең кешенең гомере өзелгән. Хәзерге вакытта 11 меңнән артык кеше диспансер исәптә тора. Соңгы елларда республикабызда ВИЧ-инфекцияне җенси юл белән йоктыру беренче урында тора.

чыганак: http://intertat.ru/tt

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кайгыда да, шатлыкта да бергә без Мин иң бәхетле хатын идем. Яраткан ирем, кызыбыз туды. Әмма Аллаһы Тәгалә безгә сынау әзерләгән булган икән. Ирем түзәр микән дигән сорау белән башланды һәр көнем ул вакытта...
    16705
    3
    105
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    5479
    7
    57
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    4924
    3
    44
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    3801
    0
    39
  • «Ә мәхәббәт гомерләрдән озын...» Хәдичә хәзрәтләре үлем түшәгендә ятканда, Мөхәммәд пәйгамбәребез аның янына килә һәм хәл-әхвәлен сораша, аннан болай ди: «Хәдичә! Анда баргач, синең кыямәттә көндәшең булачак – фиргавен кызы Асия белән Мәрьямне күрерсең... Аларга миннән сәлам әйт!»
    3498
    0
    37
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 24 ноябрь 2022 - 13:01
    Без имени
    Ирегез чыгып кит дигэн сузне котеп кенэ торган инде, анын чыгып китергэ дигэн уе куптэн булган, сез тизлэткэнсез генэ. Всё равно китер иде, икенче жае чыгар иде. Сез, узем куып чыгардым диеп узегезне гаеплэп яшисез. Ирегезгэ шулай жайлы булган балалар алдында да.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 09:46
    Без имени
    Хыянәтне бернәрсә белән дә аклап булмый. 40 ел үтте хыянәтенә, менә кичә булган кебек кенә. Йөрәктән китми. Кабат бәрепләр үтерәсе килә. Сез ханым, ялгыз калгансыз хәзер, шуңа кичерәсе калган, дип уйлыйсыз. Ләкин кире кайтара торган хәл түгел бит инде. Гел уйлап тагын психушкага китәсез бит. Вакытыгыз күп мени шулай?
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 11:41
    Без имени
    Мин балаларым алдында нык гаеплемен шундый атай белән үскәннәренә. Аерылышу элек оят иде.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 25 ноябрь 2022 - 00:24
    Без имени
    Ғәфү итергә булыр ине, әгәр ҙә ирегеҙ ғәфү һораһа, бик үкенһә,башҡа ҡабатланмаясаҡ тип һүҙ бирһә, ант итһә. Алдығыҙҙа торҙомо тубыҡланып, баш эйеп. Юҡ. Юҡ бит!!! Ул ғүмер буйы йөрөр ине, һеҙ ғүмер буйы яфаланыр инегеҙ, әле һеҙ бер ауырып алғанһыҙҙа һауыҡҡанһығыҙ, ә ирегеҙ менән йәшәһәгеҙ сәләмәтлегегеҙ ҡаҡшар ине, йөрәк ауырыулы булып ҡалыр инегеҙ. Балаларығыҙ әтиһеҙ, әммә тыныслыҡта үҫкән. Көн һайын талашлы- ыҙғышлы өйҙә йәшәү тамуҡҡа тиң булыр ине барығыҙ өсөн дә. Был осраҡта ғаиләне һаҡлап ҡалыу дөрөҫ булмаҫ ине.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 23 ноябрь 2022 - 18:41
    Без имени
    Хатыннар ирлэрне кичерерхэ тиешме!
    Мин хыянәт иттем... 
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда