ВИЧ-инфекция: статусыңны вакытында белү хәерле

Татарстанда ВИЧ-инфекция белән көрәшкә зур көчләр юнәлтелә. Республикабызда әлеге чир белән бәйле эпидемик вәзгыятьнең тотрыклы булуы шушы тырышлык нәтиҗәсе. Татарстан табибларының тәҗрибәсе Россиянең башка төбәкләрендә дә эшкә алына.

Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматлары буенча, көн саен дөньяда ВИЧ-инфекцияне 10-24 яшьләрдәге 7 мең кеше йоктыра. Россиядә ел саен ВИЧ-инфекция белән авыручылар исәбе 10 процентка арта бара. Әмма инде күрелгән кисәтү чаралары ярдәмендә әлеге күрсәткечне 2018 елдан соң киметүгә ирешергә ниятлиләр.  Бу турыда Россия Сәламәтлек саклау министрлыгының ВИЧ-инфекцияне ачыклау һәм дәвалау проблемалары буенча штаттан тыш баш белгече  Евгений Воронин хәбәр итә.

- Уңай мисаллар Россиядә бар. Татарстан ВИЧ куркынычы зонасында булган 20 төбәк арасына керә. Әмма биредә тестлаштыру белән халыкның 30 процентын колачладылар, терапияне 60 процент авыручы уза. Нәтиҗәдә, республикада ВИЧны йоктыручылар исәбенең кимүе күзәтелә, – дип, республикабызны үрнәк итеп куя ул.

Чыннан да, республикабызда әлеге чирне кисәтү эшчәнлеге иң югары дәрәҗәдә оештырылган. Бүген бит ВИЧ-инфекция инде азынып-тузынып йөрүче, наркотиклар кулланучы затларга гына кагылмый. ВИЧ белән авыручыларның 40 проценты социаль актив һәм имин категориядәгеләр исәбеннән. Шуңа да җенси мөнәсәбәтләр вакытында саклык чараларына игътибарлырак булу кирәклеге хакында яшьләр арасында җитди сөйләшүләр алып барыла.

ВИЧ-уңай кешеләрнең 30 проценты үз статусы турында белми һәм вирус таратучы булып тора. Шуңа да тестлаштыру ярдәмендә мөмкин кадәр күбрәк кешене колачлауны бурыч итеп куялар. Республикабызда уза торган зур спорт чаралары вакытында ВИЧка каршы көрәш җәелдерелә – аңлату эшләре белән бергә, бушлай тест узу мөмкинлеге дә тудырыла.

ВИЧ-инфекция ачыкланган кешеләрне дә ярдәмсез калдырмыйлар.  Антиретровируслы терапия үтүчеләр исәбе буенча без беренче урында торабыз. Инфекциянең анадан балага күчеш очраклары исә Европа дәрәҗәсендә. Бу күрсәткечне, гомумән, нольгә калдыру бурычы куела. Йөккә узган авыру әни вакытында табибларга мөрәҗәгать итеп, барлык киңәшләрне үтәсә, аның баласы, күпчелектә, тулысынча сәламәт булып дөньяга аваз сала.

Вич бүген – үлемгә китерә торган түгел, ә хроник авыру. Әгәр дә вакытында үз ВИЧ-статусыңны белеп, заманча препаратлар белән дәвалануны башласаң, озак һәм продуктив яшәргә мөмкин.

Татарстанда 19 мең ВИЧ-инфекцияле исәпләнә. Әлеге авырудан 4 мең кешенең гомере өзелгән. Хәзерге вакытта 11 меңнән артык кеше диспансер исәптә тора. Соңгы елларда республикабызда ВИЧ-инфекцияне җенси юл белән йоктыру беренче урында тора.

чыганак: http://intertat.ru/tt

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    8752
    10
    103
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    8843
    8
    69
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    4528
    4
    50
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    5777
    2
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 июль 2021 - 18:22
    Без имени
    Мене шулай кысылып купме бала бехетсез шул.Узебезнен баштан утте
    Кемнәрдән бәйләтим яраны?
  • 25 июль 2021 - 19:20
    Без имени
    Ай, рәхмәт яугырлары!!!!! бик тә нык сөендем бала өчен! Нянечкага рәхмәт!!! Йөрәкләренә, бәгырьләренә үтә торган итеп аңлатып әйтә белгәне өчен! Аллаһы Тәгалә аның аша, ир белән хатынга туры юл күрсәткән, гомерлек үкенечкә юл куймаган.
    Өч кенә көнгә...
  • 24 июль 2021 - 15:57
    Без имени
    Уф.... Йорэккэемне....
    Өч кенә көнгә...
  • 26 июль 2021 - 14:07
    Без имени
    Нәкъ шулай . Тик партнер бер генә булырга тиеш , югыйсә , хатын - кыз үзенең тәнендәге җепселләрен башкаларга таратып , үзе авыру булып калачак .
    ​Назлану өчен алты медицина сәбәбе
  • 22 июль 2021 - 16:52
    Без имени
    Мондый язмаларны еламыйча укый алмыйм,чонки минем бабамда узган ул концлагерларны,9май житсэ бакча артына чыгып жылый иде, соныннан Аны оправдали, ещё орден бирделэр,Бер солдаты коткарган очен,рэхмэт Ана,онытмаган...
    Ева-Мөслимә
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан