Оренбург шәһәренең Хөсәен Ямашев исемендәге китапханәсенә 110 ел!

Шакир Мөхәммәдов, Закир Рәмиев (Дәрдемәнд), Xөсәен Ямашев, Шәриф Камал, Муса Җәлил, булачак  артистка Фатыйма Камалова... Әлеге  шәхесләр төрле елларда Оренбургның Хөсәен Ямашев исемендәге китапханәсенең укучылары яки хезмәткәрләре була. Бу китапханә – бүгенге көндә дә өлкәнең татар утравы. Әдәби-музыкаль кичәләр, татар шәхесләре белән очрашулар – болар барысы да шәһәрнең шушы милли учагында үтә. Бер гасырдан артык ишекләре беркайчан да ябылмаган татар китапханәсе ул!
...1906 елда Оренбургта моңарчы тиңе булмаган милли китапханә эшли башлый. Аны мөселман хәйрия җәмгыяте оештыра. Китаплар алу, арендага түләү – боларның барысын да татар байлары үз өстенә ала. Беренче 7 ай эчендә китапханәдә 8 мең 300 укучы булып, аларга 1 мең 700 тирәсе китап бирелә.
1920-22 нче ачлык елларында Оренбургта барлыгы ике китапханә эшли: берсе – рус, икенчесе – шушы милли китапханә. 1929-39 еллар татар китапханәсе өчен иң фаҗигале чор. Гарәп графикасына алмашка латин килә. 1939 елда исә латиннан кириллицага күчәләр. Бу вакытта китапларның күбесе юкка чыгарыла. 
 110 ел эшләү дәверендә китапханә 8 бина алмаштыра. Татар китапханәсенең соңгы урнашкан бинасында эшләп килүенә дә 40 ел вакыт үтеп китте. 
Бер гасыр элек мөселманнарның хәйрия акчасына оешкан китапханәдә хәзер 50 меңнән артык китап бар, шуларның яртысы диярлек татар телендә. Фонд татар, башкорт телләрендә басылган вакытлы матбугат белән дә туплана. 42 газета һәм журналның унбере татар телендә. Китапханә фонды Татарстан ярдәме белән байый. Яңа китаплар белән тәэмин итүдә Бөтендөнья татар конгрессының да өлеше зур. Хөсәен Ямашев исемендәге китапханә бүген дә үз вазифасын нәкъ әүвәлгечә үтәп килә: милләттәшләр өчен җыелышу-аралашу урыны да булып хезмәт итә. Китапханәнең даими укучылары  әдәби-музыкаль кичәләрдә көтелгән кунак.
Оренбург шәһәре заманында татар китабын басу, татар матбагаларын дөньяга күрсәтүче үзәк булып таныла. Бүгенге көндә оренбур татарлары әлеге эшләрнең чишмә башында торучыларны һәм аларның гамәлләрен онытмыйча, дәвамчылары булып калырга тырыша.
 
Бәйрәм тантанасыннан фоторепортаж: 
http://syuyumbike.ru/photoreportaj/?id=3564

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Оясында ни күрсә... Оясында ни күрсә ...Очканында шул булыр. Халкыбызның буыннан-буынга күчеп килгән әлеге мәкале бүген дә үзенең актуальлеген югалтмый. Ә очар өчен һәр кешегә ныклы канатлар, кайтырын сагынып көтә торган нигез кирәк. Бала өчен ул башта ата-ана йорты булса, үсә төшеп насыйбын очраткач, үз өенә әверелә. Бүгенге геройларыбыз Земфира һәм Рамил Әхмәтшиннарның йорты да хәзер туганнарны гына түгел, балаларны, оныкларны бергә туплый торган җылы учак булып тора.
    1709
    26
    194
  • Үгиләр... Илзирә бүген әбисенә төшеп китте. Әнисенә үпкәләде. Үз әтисе үлеп, икенче иргә кияүгә чыкканнан соң әнисе ике арада өзгәләнә: бер яктан балалары, икенче яктан яңа ире. Ир – ир инде ул. Ничек Илзирәгә ышанмый әнисе?! Ана кеше иренә түгел, кызына ышансын өчен нәрсә эшләргә кирәк бу Хариска? Башка чыдар хәле калмады бугай кызның...
    5353
    2
    74
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 16 октябрь 2021 - 22:17
    Без имени
    Илдя чыпчык улми. Тукмалып торырга ярамый.
    Мәхәббәттән нәфрәткә бер адым икән
  • 17 октябрь 2021 - 07:44
    Без имени
    Яшьлэр монда ни причём. Халыкнын дини наданлыгыннан килэ бу хэллэр. Дини агарту эшлэре алып барырга кирэк. Семьядан башлап, диния нэзэрэте дэ яшьлэргэ тэрбия биру остендэ эшлэргэ тиеш, мячетлэр салалар, э яшьлэрне мэчеткэ Тарту эшлэрен тиешенчэ кутэрмилэр...
    Кызыбыз өйләнә – улымны киленгә бирәм!
  • 17 октябрь 2021 - 19:39
    Без имени
    Әтисез читен була дигәнсез?Ә әнисез?Лилия исемле бер җырчы интервью бирде,сездә тыңнагансыздыр бәлки.Әниемә әти җайсыз сукты ди,35 яшендә мәрхүм булды әнием ди.Кабатларга уйлыйсыңмы?Ноги в руки и бегом ул тиледән....
    Мәхәббәттән нәфрәткә бер адым икән
  • 15 октябрь 2021 - 11:55
    Без имени
    Минем уйлавымча. хыянэтне. гафу итэрге. ярамый. минем дэ баштан утте. эле. мин. бала авырып. больницада яттым. э ул. жилбэзэк кызны. ойге керткен. ир атнын. башы. юк анын. алар. узлэре очен гене. яшилэр. бала да. кирэкми. хатын. да. картайганчы. хыянэт итэ. минеке. шулай булды.
    Нигә мине чүпрәк итәләр?!.
  • 15 октябрь 2021 - 15:13
    Без имени
    Бик матур,тату,тырыш,тэуфикле гаилэ - Эхмэтшиннар гаилэсе.Алдагы коннэрдэ дэ матур,тату,бэхетле булып яшэгез! Зур унышлар сезгэ!
    Оясында ни күрсә...
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан