«ҺӨНӘР»ЛЕ ҮЛМӘС!

Журналистлар белән матбугат конференциясенә килеп ятучы Камал театрының баш режиссеры Фәрит Бикчәнтәев иң әүвәле игелекле гамәл белән үзен билгеләтеп үтте. «Идел» журналы белән бер очтан «Сөембикә» журналына әнисе – танылган актриса Наилә Гәрәеваны, шулай ук театр коллективын яздырып, «Татмедиа»ның фойега куелган яңа ел чыршысына «Азат «Сөембикә» яшәсен!» дигән оптимистик шигарь язылган котлавын элеп куйды. Шуннан соң гына матбугат конференциясенә кереп киттек.

Конференциягә аның белән бергә театр белгече, Екатеринбург Яшь тамашачы театры директоры урынбасары Олег Лоевский, Камал театрының сәнгать җитәкчесе Нияз Игъламов та килгән иде. Сүз әле яңа гына төгәлләнгән сигезенче «Һөнәр» фестивале турында булды. Анда 30 дан артык театр режиссеры, рәссам, актер катнашты. Алар арасында күп мәртәбәләр «Алтын битлек» премиясенә лаек булган Дмитрий Черняков, театр рәссамы Ксения Петрухина кебек сәнгать дөньясында танылган кешеләр дә бар иде. «Һөнәр» кысаларында тамашачыга рус, татар, башкорт телләрендә 16 спектакль күрсәтелде. Тамашалар 6 театраль мәйданда барды. Сигезенче фестиваль «Угол» театр лабораториясе, Болактагы яшьләр театры кебек яңа коллективлар да катнашу белән үзенчәлекле булды.
«Һөнәр» фестиваленең беренчесе 2009 елда булып, театрлар тормышын бик җанландыруы белән истә калган иде. Чөнки ул фестивальдән соң яңа исемнәр калыкты. Ә бит режиссер һөнәре сирәк профессияләрнең берсе санала. Любимов кебек режиссерлар гомер буе, ягъни озын-озак иҗат итәргә мөмкин.
Ярый ла Татарстан театрларында «мин дә спектакль куеп карыйм әле», дигән кешенең юлына аркылы ятучы юк. Театрда уңышлы гына эшләп йөргән артистлар да спектакльне режиссер сыйфатында куеп күрсәтә ала. Моның мисаллары байтак. Әйтик, Илдар Хәйруллин белән Илгиз Зәйниевне ( драматург) мисалга китерү дә җитә. Һәм аларның компетентлы булуына берәү дә шикләнми.

Матбугат конференциясендә үзебез –Татарстан театрлары өчен сөенеп утырдым. Бездә, кадрлар җитешле булганга күрәдер инде, премьералар да булып тора, фестивальләрнең дә төрлесе уза – тамашачыга да, сәнгати тормыш барышы белән кызыксынган кешеләргә дә боегырлык түгел. Аннан тагын яшьләребезнең тамаша залларында күпләп күренүе, алай гына да түгел, 30 нчы еллардагы кебек, театр уйнау белән, экспериментлар белән мавыгуы матур күренеш бит. Моңа, әлеге дә баягы, шушы «Һөнәр» импульс бирми микән әле?

Мәскәүдән килгән Адольф Шапиро да, әнә, поезддан төшүенә үк татар спектаклен таптырган. «Мулла» ны аңлап һәм яратып караган диделәр. Аннары Олег Лоевский хаккас театрында хаккас артистларының, бурят театрында бурят милләтеннән булган артистларның, телне белмәгәнгә күрә, русча уйнауларын ачынып сөйләгәнен ишеткәч, уйлап куйдым: «Шөкер, без бу җәһәттән бәхетле. Югалтуы тиз ул, табуы гына кыен». Театрны идеологик тарлыкта гаепләргә азапланган журналистның урынсыз сүзләренә үртәлгән Фәрит Бикчәнтәев белән килешми булмый. Татар театрында миллилек юкмы, татар театры милләт белән бергә суламыймы? Алай түгел икәнен белү өчен репертуарга күз ташлау да җитә. Театрга, премьераларга йөрергә кирәк, дип әйтеп тә тормыйм инде.

Аннары сәхнәбезгә тәрҗемә әсәрләре менә икән, моның нәрсәсе начар? Үз сутыңда гына кайнауның кайчан уңыш китергәне бар? Дөньяны, дөнья сәнгатен танып-белүнең бер юлы лабаса бу! Опера театры, гомумән, милли әсәрләрне онытты. Югыйсә, иң яхшы Мадам Баттерфляй дип табылган Зөләйха Хисмәтуллинабыз, иң яхшы Ленский дип табылган Фәхри Насретдиновыбыз, «Мистер Икс» опера-фильмында баш партияне җырлаган Нияз Даутовыбыз, Мөнирә Булатовабыз, Азат Аббасовыбыз бар иде. Хәзер Җәлил театры бушады, саекты, каләм сөнгесен менә кай тарафка юнәлдерергә кирәк.

«Һөнәр» нең бусы да талантлы татар егет-кызларының әле тегендә, әле монда баш калкытуына этәргеч булыр дип өметләник.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    6043
    7
    61
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    5432
    3
    47
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    3977
    0
    42
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2644
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    8781
    6
    34
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 ноябрь 2022 - 14:10
    Без имени
    Әссәләмүгаләйкүм. Үзебезнең татарлар арасында шушындый яшьләр булуына куандым һәм горурландым. Аллаһы Тәгалә теләсә без яшибез, татар теле дә бетми, иншаллаһ.
    Татар самурае
  • 25 ноябрь 2022 - 16:42
    Без имени
    Бу энине мин уйлар идем ике йэрекле булган диеп хазэрге яшьлер уз балаларында калдырып чыгалар эниене Алла хатегале озын гомер бирсен балаларынын жылы сузлерен ишетэп яшерге язсын
    ​Иң кадерле кеше!
  • 25 ноябрь 2022 - 10:55
    Без имени
    Монын кебек ирлэр аздыр ул. Бэхетегез озын гомерле булсын
    Кайгыда да, шатлыкта да бергә без
  • 25 ноябрь 2022 - 10:45
    Без имени
    Кеше бэхетенэ урелмэсеннэр иде, семьясыз ирлэр беткэн микэнни? Язмышлардан узмыш юк шул
    ​Ачы көнбагыш
  • 26 ноябрь 2022 - 22:55
    Без имени
    Дөп-дөрес сүзләр!
    Исламда хатын-кыз хокуклары нык саклана
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда