Әтиебез әйләнеп кайтмады

1936 елның караңгы, шомлы төнендә дүрт ир кеше әтине өйдән алып чыгып китте. Ни булганын аңламыйча өзгәләнгән әнигә: “Хәзер кайта ул", — дип юлга ризык та төйнәттермәделәр. Әмма шул китүдән әтиебез кире әйләнеп кайтмады. Әнием өченче балага йөкле иде. Тиздән ул ир бала тапты, без аңа Искәндәр исеме куштык. Билгеле, әти булмагач, тормышыбыз көннән-көн авырайды, ашарга ризык, ягарга утын булмаган көннәр дә ешайды. Рәхмәт, хәлебезне күреп торган күрше-күлән ярдәм кулын сузды.
 
Шулай бер төнне калтыранып уянып киткәч, нәни энем туңмады микән, дип карасам, гәүдәсе сап-салкын. Шунда ук әнине уяттым. Энем Искәндәр үлгән иде. Аны күршеләр җыйнаулашып җирләделәр. Шушы хәлдән соң бер ялгыз абзый безне жәлләп, көн саен утын кертеп йөри башлады.
 
Көч-хәл белән очын-очка ялгап яшәп ятканда, сугыш башланды. Мин, унбиш яшьлек яшүсмер кыз, Казанның Вахитов урамында урнашкан “Азат хатын” артеленә эшкә урнаштым. Без анда фронтовиклар өчен бияләйләр, бүрекләр, сумкалар тегә идек.
 
Көннәрдән бер көнне бер төркем хатын-кызны баржага төяп, хәзерге Тәтеш якларына окоп казырга алып киттеләр. Анда күргән ачлык һәм ялангачлык газапларын язып та, тасвирлап та бетерерлек түгел. Шулай интегеп бер ай эшләгәннән соң, авыру-хәлсезләрне өйгә кайтарып җибәрә башладылар. Иделдә боз, пароходлар йөрми. Идел яры буйлап тәпи-тәпи бер атна Казанга кайттык. Суыкка һәм ачлыкка чыдый алмыйча, юл өстендәге авылларга туктала идек. Берсендә ирен һәм өч улын сугышка озаткан рус хатыны кунарга кертте. Жәлләмичә чуендагы ашын безгә ашатты. Өстәвенә, юлда пешереп ашарга бер чиләк бәрәңге дө биреп җибәрде. Шул чакта: “Исән-имин кайтып җитсәм, бусагама хәер сорап килгән кешегә авызымнан өзеп булса да өлеш чыгарыр идем", — дип сүз бирдем.
 
Ниһаять, Казаныбызга кайтып җиттек. Сигезенче трамвайга утырып, өйгә юнәлдем. Әни иске-москыга төренгән кызын танымады. Хәерче дип уйлап, кулыма ипи сыныгы китереп тоттырды. “Әни, бу — мин, кызың Асия!”— дип кычкырдым. Әни ухылдап чак артына аумады. Исенә килгәч, мине кочаклап еларга тотынды. Аннан кибеткә чыгып китеп, карточкасына ипи алып кайтып сыйлады. Мин бик озак авырып яттым. Әниемнең шифалы куллары гына аякка бастырды. Бераздан Мәскәүдән күченеп килгән радиоприбор заводына эшкә урнаштым.
 
1947 елда район Советына депутат итеп сайладылар. Кияүгә чыктым. Ирем Гыйлаҗетдин белән ике малай тәрбияләп үстердек. Аллага шөкер, балаларыбыз тәүфыйклы булды. Хәзерге вакытта икенче малаемның улы Ринат белән яшим. Без күргән сугыш михнәтен аларга күрергә язмасын, без күргәннәр яшь буынга гыйбрәт булып кына калсын иде.

 
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    6946
    7
    65
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4358
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2849
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9430
    6
    35
  • Сыналган мәхәббәт бәхете Язмыштан котылып булмый, язмышыңа язылган булса, тешеңне сындырып керер, диләр. Вәсиләгә Газие белән бәхетле булырга язган булган инде. Урау юллар, яңа гаилә аша узып булса да. 
    3688
    0
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда