Уралма тимрәү кемгә кагыла?

Республика тире-венерик авырулары диспансерының физиотерапия бүлеге мөдире, югары категорияле табиб, Татарстан Республикасының Сәламәтлек саклау отличнигы Миләүшә Гайфуллина җавап бирә.
 
? Кыш айларында тире авырулары аеруча ешаеп китә. Кинәт кенә башланган суык­лар яисә көтмәгәндә һаваның җылытып җибәрүе, ягыла торган биналардагы коры һава — болар барысы да бит тиресенә зур зыян сала. Ул шиңә, купшаклана башлый. Гомумән, тире авырулары — организмда барган чирләрнең дә күрсәткече булып тора. Бит тиресен, улларыбызны без төрле кремнар сөртеп дәвалыйбыз. Ә менә сулы куыклар чыкса, чәч коела башласа нишләргә?
 

Уралма тимрәү

Уралма тимрәү (опоясывающий лишай) – киң таралган чир. Аның белән күбесенчә яз-көз айларында авыручылар арта. Чирне китереп чыгаручы вирус һавадан, авыз-борын аша эчкә үтеп, нерв җепселләренә кереп урнаша һәм «калкып» чыгу өчен уңай вакыт көтеп ята. Уңай вакыт дигәнем: иң беренче чиратта, салкын тидерү, тамак шешү, грипп, тирән сулыш юллары чирләре, үпкә кабару, үтәли җилдә озак тору, салкын көннәрдә җиңелчә киенеп урамга чыгу яки мунча кергәндә тирләп тышка чыгып туңып керү, нервлану, психик стресс кичерү, җәрәхәтләнү һәм башкалар.

Шул факторлар булгач, вируслар нерв җепселләре буйлап тирегә үтә һәм анда вак-вак (борчак хәтле булырга мөмкин) сулы куыклар чыга. әйтик, кичтән бик нык туңып йоклап киткәннән соң, иртән торуга тәнне куыклар бас­кан була. Чирнең билге­ләре күбрәк билдә, күкрәктә, аркада беленә, шулай ук аяк-кулга чыгарга да мөмкин. Авыру көннән-көн көчәя, сызлый, куыклар яңадан-яңа урыннарга тарала. Бу вакытта лимфа төеннәре зурая.

Шунысы гаҗәп: чир тәннең бер ягында гына күзәтелә – куык ярты маңгайны, ярты битне, ярты күкрәкне каплый. Яшьләрдә ул бер-ике атнадан бетә башлый, сулы куыклар бүтән чыкмый, булганнары кабырчыкка әйләнә. Ә өлкән кешеләрдә бер-ике айдан артык вакытка сузылырга мөмкин. Тиредәге билгеләр беткән очракта да, уралма тимрәү булган урында авырту кала. өлкәннәрдә ул бик көчле була. Бу очракта андый кешеләрне табиб-невролог­лар дәвалый, шулай ук онкологка да күренергә мөмкин.

Әлеге чир белән авырмас өчен бигрәк тә кечкенә балалар, өлкәннәр салкын тидерүдән сакланырга тиеш. Дөрес, салкын тиюнең беркемгә дә файдасы юк, ул организмны какшата. Уралма тимрәү вирусы кечкенә балаларда була торган җил чәчәге авыруын китереп чыгаручы вируска охшаган. Тагын бер нәрсәгә игътибар юнәлтәсем килә: өлкән кеше җил чәчәге белән авырган бала янында йөрсә, анда уралма тимрәү чире башлануы ихтимал. Шулай ук өлкән кеше уралма тимрәү белән авырган очракта, җил чәчәге башланмасын өчен, баланы сырхау янында йөртмәскә кирәк.
 

Кырчын тимрәү 

Иң элек шунысын искәртик, кырчын тимрәү (стригущий лишай) – микроб-гөмбәчекләр китереп чыгара торган йогышлы тире авыруы. Ул – кеше һәм хайваннар тәнендә, чәчләрдә, тырнакларда аза. Тәннең теләсә кайсы җирендә барлыкка килергә мөмкин. Олыларга караганда, аның белән балалар ешрак чирли. Чөнки бала-чага песиләр, этләр белән уйнарга ярата. әлеге чир сыер, бозау, атларда да була. Чирле кешенең әйберләрен: башлыгын, сөлгесен, мендәрен, уенчыкларын, мунчаласын һәм башка шәхси әйберләрен кулланудан сакланыгыз. Чир йогудан соң, берничә көн үтүгә, тиредә кызыл таплар күренә, тора-бара ул зурая, кубалаклана башлый. Чәчкә кергән гөмбәчекләр чәчне сындыра, башта чәче кыркылган төсле түгәрәк пеләшләр барлыкка килә. Менә шуңа да аны «кырчын тимрәү» диләр. Бу – йогышлы чир. Шуңа күрә аны сизеп алуга ук дәвалый башларга кирәк. Шулай итсәң, дәвалау җиңел бирелә. әмма ул азган һәм башның бөтен җирен каплап алган булса, дәвалау ай ярымга-ике айга кадәр дә сузылырга мөмкин. Мондый вакытта чирле бала бакчага, мәктәпкә йөрергә тиеш түгел.
 
Исегездә тотыгыз!
Кырчын тимрәү чирле кешеләрдән һәм хайваннардан йога.

 Балагызны урамдагы караучысыз йөргән мәчеләр һәм этләр белән уйнатмагыз, читтәге хайваннарны өегезгә кертмәгез.

Әгәр хайванда тимрәү икәнен белсәгез, аны ветеринарга алып барыгыз, урамга чыгарып җибәрмәгез. Аңа кагыласыз икән, һичшиксез, кулыгызны юыгыз.

 Кеше әйберләрен кулланмагыз. Чәч кистергәннән соң, башны кайнар су, шампунь белән юыгыз.

 Чир йоктырдым дип шикләнсәгез, шундук табибка мөрәҗәгать итегез.

 Балагызда чир барын күрсәгез, тиз арада табибка мөрәҗәгать итегез.

фото: http://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4346
    10
    113
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12789
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2696
    9
    87
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    13362
    4
    73
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11 Көн артыннан көн, ай артыннан ай узды. Икенче балама көмәнле вакытымда без, кайнана белән кайната яшәгән йорттан башка чыгып, үз йортыбыз белән яши башлаган идек...
    10719
    13
    73
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 29 сентябрь 2022 - 14:49
    Без имени
    Очень жизненно интересная история!👏👏👏
    Үз кызы итеп кабул итте
  • 29 сентябрь 2022 - 13:17
    Без имени
    Искиткеч шагыйрэ!
    Лена Шагыйрьҗан шигырьләре
  • 29 сентябрь 2022 - 20:53
    Без имени
    ФӘгыйләүүүүү, сез кая?) дәвамын көтәбез бит, һаман язмыйсыз. Языгыз инде, тизрәк укыйсы килә биииииит!!!!😻
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 28 сентябрь 2022 - 08:57
    Без имени
    Эчә инде ул,туктамый хәзер.Алма агачыннан ерак төшми шул.Ераграк тәгәрәгәне бик сирәк аның.Бер ни эшли дә алмыйсыз,кызганыч.Ә кызыгыз,нәрсә булса да булыр инде диеп,буйсынган тормышы белән....
    Бүре баласын бүреккә салсаң да...
  • 27 сентябрь 2022 - 18:49
    Без имени
    Кияугэ чыкканда баласы бар икэнен белмэдегез мени? Ул беренче хатыны хэм баласы янына кире китэргэ дэ момкин, беренче хатын Аллахтан
    Баладан көнләшәм
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда