​Югалган әни


(хикәя)

        Чираттагы пациентыннан бушаган теш врачы Илүскә регистратор Сөмбел, өстәлгә яңа карточка кертеп салгач, табиб гадәттәгечә кәгазьләрне кулына алды. Аның өч ел элек ачкан теш дәвалау кабинетына хатынның беренче мөрәҗәгать итүе, күрәсең. Карточкада исем-шәрифә, яшәгән адресы, туган елыннан башка мәгълүмат юк иде. Ире янында регистратор булып эшләгән Сөмбелнең карашы кабинетны хуҗаларча капшап чыкты да, берәр нәрсә кирәкмиме, дигән сыман Илүскә төбәлде. Теш табибының ярдәмчесе шәфкать туташы Римма Кәбировнаның кабинеттан чыгу форсатыннан файдаланып, Сөмбел, арттан килеп, иренә елышты. Тик алдындагы кәгазьгә төбәлеп утырган ире бу юлы иркә песиен күрмәде дә кебек. Хатынына төбәлү белән елмаерга торган иреннәре кысылган, күзләрендә аңлап булмаслык тойгылар чагыла, ә бераз агарынган йөзе кырыс-җитди рәвешкә кергән иде. Илүс, әллә ни эзләгәндәй, кулындагы буш карточканы актаргалады һәм, нидер аңларга теләгәндәй, үзалдына сөйләнде: "Хисмәтова Кәбирә Муллануровна..." Иренә карап берни дә аңламаган Сөмбел: “Чакырыйммы чираттагы пациентны?” – дип сорагач, Илүс ушына килгәндәй: ”Әәә... әйе, чакыр...” – дип кенә әйтә алды. Берникадәр вакыттан Сөмбел кире керде дә Хисмәтованың беркайда да юк икәнлеген әйтте. Хатынына ышанмагандай, Илүс җәһәт кенә коридорга чыгып карады. Анда беркем дә юк иде. Илүс урам якка чыккан тәрәзә янына килде. Үтеп-сүтеп йөрүчеләр арасында ул үзен кызыксындырган хатынны тиз эзләп тапты. Көзге кар катыш җилгә каршы бераз бөкрәеп, аякларын чак-чак шуыштыра-шуыштыра, авырткан тешен учы белән учлаган алтмыштан узган хатын атлап бара иде. Аның кыяфәте, килеш-килбәте шулхәтле көчсез, мескен күренә иде, ирексездән Илүснең йөрәген кызгану хисе чәнчеп куйды. Әйе, үзен дөньяга тудырган, бар иткән әни тиешле кешесен күргәч, Илүс кызганудан башка берни дә тоймады. Балачакның ямен-тәмен алып, күңелен тырнап торган рәнҗү, үпкә хисләре дә күптән сүнгән-сүрелгән иде инде. Әни... Тик күз алдына үзен тәрбияләп үстергән әнисе Сания килде. Әниләрне сайлап алмыйлар, ул берәү генә була. Ә Кәбирә Муллануровна, әни буларак түгел, шулай исем-шәрифәсе белән калыр Илүснең күңелендә... 
       Илүс ишегенә тәнәфес игъланын элде дә, башын ике кулы белән учлап, уйга калды. Ире өчен ниндидер бик мөһим вакыйга булганын аңлаган Сөмбел аңа чәй ясап кертсә дә, Илүс чәшкегә кагылмады. “Кәбирә Муллануровна.... Кайчандыр синең үз әнием булуыңа сабыйларча ышана идем... Көннәр буена тәрәзә янынан китмичә сине көттем. Менә кайтырсың, менә кайтырсың кебек... Тәрәзә яныннан китсәм, кайтканыңны күрми калырмын кебек иде...” 
       Аяклары гарип туган Илүс бик озак йөри алмады. Башта чирле баласын кызганса да, Кәбирә, тора-бара, үзен ныграк кызганды. Шушы теләп алмаган сырхау янында гомеренең заяга үткәненә ачынды яшь хатын. Баласының чирле туганына бер сәбәпсез ирен гаепләде: “Сезнең нәсел... Гомерлек гарип синең балаң...” Баласының тереләчәгенә өмете өзелгән хатынын Сөбхәт тыңламады. Улын табибтан табибка, хастаханәдән хастаханәгә йөртте. Тик Кәбирәнең генә түземлеге төкәнде. Язмыш биргән сынауларны күтәрә алмыйча, ул Илүсне дүрт яшьлек чагында әтисенә ташлап чыгып китте. Барысын да аңлап бетермәсә дә, Илүснең балаларча сизгер күңеле тирән яраланды. Ничек ташлый алсын аны әнисе? Юк, бу мөмкин түгел!.. Ташлап китүенә ышанасы килмичә, Илүс үзен, әни югалды, әни бер табылыр, дип ышандыра килде. 
      Тезләре, тубыклары эчкә карап торган гарип бала, алпан-тилпән килеп, беренче адымнарын әнисе киткәч ясады. Тәүге адымнарын әнисен күрергә тәрәзә янына атлады. Әни, күрәсеңме, мин йөри алам! Син мине гомерлек зәгыйфь санасаң да, мин йөри алам! Әни, күрче... Тик урамның теге очында әнисе һаман күренмәде. 
      Илүскә алты яшь тулганда Сөбхәт аңа яңа әни алып кайтты. Сания үги улына чын әни була белде. Сөбхәттән кызлары туса да, ике баланы тигез яратты. Кызгануын күрсәтергә тырышмаса да, хатын, чирләш баланы жәлләп, аңа күбрәк игътибар, тәрбия бирде.
      Артыннан йөри торгач, Сөбхәт улының аякларына операция ясатты. Элеккедән әз генә сиртмәле рәвештә атлавы калса да, Илүс инде гомерлек гарип түгел иде. Ул башка балалар белән бергә гади мәктәптә укыды. Мәктәпне бетергәч, теш табибы һөнәре алды. Берничә ел тәҗрибә туплагач, бераз акча җыйгач, хатыны белән бергәләп үз кабинетын ачты. Үз өлкәсендә яңа казанышлар белән танышып барып, белемен арттыра-арттыра, Илүс халыкта тиз арада авторитет яулады. Күрсәткән хезмәте өчен хакны да, тешне каерып алгандай, каерып алмады, ә уртача гына бәя куйды. Илүснең иң курыкканы – туачак балаларының сәламәтлеге шик астында иде. Әмма тап-таза, теремек кызлары Зәринә яшь гаиләнең зур бәхетенә әверелде.
       ...Артыннан килеп кочкан хатынының кулларын Илүс учларына алып үпте дә, күңелен басып торган авыр кичерешләрен селкеп ташларга теләгәндәй, кинәт кенә урыныннан торды. Кулындагы карточкага бераз карап торды да Сөмбелгә сузды: “Мә, архивка куй. Теләсә, бәлки бер килер...” Үсеп кеше булган улы белән күрешәсе килмичә борылып чыгып киткән ана кешене Илүс гаепләмәде. Ул бәхетсез хатынның күңелендә нинди газаплар бар, кем белә? Әтисе сөйләве буенча, Илүс Кәбирәнең үлгән иреннән баласыз калуын ишеткән иде. Сөмбел чыгып киткәч, Илүс тагын тәрәзә янына килде. Баягы хатын инде күренми, ул киткән якны ишеп яуган карлы яңгыр каплаган иде. Ирексездән Илүснең зиһененә: “ Югалган әни...” – дигән сүзләр килде. “Югалган әни... Еллар буе көтә торгач, менә табылдың да. Тик шатлыгы гына юк бу табылуның. Тагын югалдың...” Илүснең йөрәгендә кузгалган җәрәхәт тагын, сулкылдап, үзен сиздерде. Җан сызлавын укол казап кына басып булмый шул... Илүснең куллары үзеннән-үзе телефонга үрелде. Бу арада әзрәк йончып торган әнисе Саниянең тавышын трубкадан ишеткәч, Илүснең күңеленә гадәти тынычлык белән бергә ниндидер рәхәт тойгы кайтты: “Әни, хәерле көн. Хәлең ничек, әни?.." Тапкан түгел, баккан – ана, димәсләр иде. 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (8)
Cимвол калды:
  • 29 ноябрь 2021 - 12:37
    Без имени
    Физәлиянең барлык әсәрләре дә тәрбияви, матур эчтәлекле, бик яратып укыйм рәхмәт.Баласы ана назына, иркәләвенә мохтаҗ чагында, чирле баласын ташлап киткән кешене ничек кичермәк кирәк, бу очракта мин Илүсне гәепләмәс идем
  • 29 ноябрь 2021 - 10:39
    Без имени
    Гафу итегез бэлки мин дорестэ уйламыймдыр ,чирле баласын ташлап китткен (эни )кешене миндэ гафу итэ алмас идем ,устерген ,аякка бастырган гына чын эни булып каладыр ул ,кайберэулэр ния эзлэп бармаган ул дилэр ,э ния анарга ул хазер кирэк ,бэлэкэй чагында ,чирле чагында балага кирэк булган ,хазер бер кирэгедэ юк ,узе кермэген бит димэк ана кирэкмэген улы ....
  • 29 гыйнвар 2022 - 08:07
    Без имени
    Нигэ эзлэп бармаган Кэбирэне Илус?! Инде купме еллар узган, Кэбирэ куп уйлаган, куп нэрсэлэрне анлагандыр, гафу итерме улым дип, керергэ, янына килергэ кыюлыгы гына житми дип уйлыйм. Илус беренче адымны ясасын иде. Ничек алга таба яшэргэ кирэк, тудырган энинен якында гына булуын белеп, лэкин ни хэлдэ икэненнэн хэбэрдэр булмыйча?!
  • 29 гыйнвар 2022 - 08:07
    Без имени
    Һәрвакыттагыча мәгънәле һәм сокландыргыч хикәяң, Физәлия! Тик "авторитет яулады" дигән сүзләрең кытыршырак, "дәрәжәле исем" яки "шөһрәт" алды дисәң безнеңчәрәк булыр иде...
  • 29 гыйнвар 2022 - 08:07
    Без имени
    Физалия, рэхмэт бик эчтэлекле хикэя, тормышта шундый кукушка энилэр куп, мин аптырыйм, йорэксез аналар, хайваннарда уз балаларын ташламыйлар безнен энилэр сугыштан сон ирсез калып безне устергэннэр, урыннары ожмахта булсын
  • 29 гыйнвар 2022 - 08:07
    Без имени
    Дэрэжэле исемне - озак еллар эшлэгэч кенэ бирэлэр!Шохрэт алды - дию ,шулай ук урынсыз куллану булыр иде .Илус узен - хезмэтенен чын остасы буларак, халык хормэтен бик тиз яулады!
  • 29 гыйнвар 2022 - 08:07
    Без имени
    Илус узе -хезмэтенен чын остасы буларак, халык хормэтен бик тиз яулады!
  • 29 гыйнвар 2022 - 08:07
    Без имени
    Тэрбияви эчтэлекле хикэя...Гарип балаларны тугел,сау-сэламэт балаларын ташлаган эти-энилэр бар...Яшьлектэге хата гомер буена озата...Картайгач,алар да уйлап,хаталарын танып,укенэлэрдер,минемчэ...Илус очен соенсэм дэ,Кэбирэ очен борчылам...Газаплы картлыкта яшиселэре килмэсэ,тудырган балаларын ташламасыннар иде яшьлэр!
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7976
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    9022
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6130
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4394
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда