Әнкәйнең утыз өч гәрәбәсе. № 4.

("Минем беренче гомерем" әсәреннән)

Әнкәйнең утыз өч гәрәбәсе
Балачагымнан таныш кабасында тәрәшледән җай гына йон сава, зырылдатып орчыгын бөтергәләп-биетеп җеп чорный. Бер уңайдан көйләп тә куя:
...Кар ява буран юкка;
Елама, җаный, түкмә яшең,
Бетермә күзең юкка...


Көрсенеп ала да ялгап китә:
— Апам Миңлегаян вафат булгач, Фазылгәрәйне ятим итмәс дип, Габделхак җизни мине сораган әтидән... Галиуллама алыштыраммы соң! Үзе ишеткән дә, урамнан шушы җырны җырлап узды. Вәгъдәләшкән идек, төенчегем әзер — шул төнне ябышып чыктым.
Әнкәй яңадан ул көннәрне кичереп дулкынлана, фәлән егет тә сүз кушып караган икән — телендә Галиулласы, җавабында ул! Тәрәшледән ак йон җебе саумый, җыр савадыр әнкәй, Җырында уйларының безгә ишетелгән өлеше:
— Күз алларыма китерәм,
Сөйләштерәлмим генә...

Мин дә әткәйне күз алдыма китерәм, мин дә сөйләштерә алмыйм. Тавышы ничегрәк иде әле, хәтерлимме? Әнкәй хәтерли микән? Сорый алмый калам, йәнә җыр:
— Аерым-аерым түтәлләр...
Без аерыллык — буллык вәйран,
Аерылмасын бүтәннәр...


Унөч ел гына бергә яшәп калганнар. Үз гомеремә күчереп карыйм да — бигрәк аз. Бердәнбер мәхәббәтенә — изге хискә табынып, тугрылыклы яшәде. Әткәйнең үлгәненә, дөньяда юклыгына ияләшә алмады, ышанырга теләмәде. Әткәй дә өметкә урын калдырган:
— Мин югалмам, ниләр генә булса да — көт! — дигән сугышка киткәндә. Истәлеккә, вәгъдә билгеседәй, гәрәбә муенса калдырган. Ул гәрәбәләр яңа аерган балдай үтә күренә, саф-сары иде. Алып карарга, уйнарга ярата идем. Колакка чалынып калган: гәрәбә яна, ди. Берсен генә, бераз гына сынап карамакчы идем. Гөртләп кабына икән — төтенсез яна! Тиз генә өреп сүндердем. Шул кадәр януга күмергә калыр дисәм, пешкән тән сыман әз генә кабырчыкланган.
Гәрәбәләрне әнкәй санап-барлап кына тора иде: утыз өч! Тол калып әткәйне көткән, дөньяда ансыз яшәгән еллары да утыз өч булды. Сап-сары гәрәбәләр тоныкланды, сагыну сагышлары сүрелмәде. Гәрәбәдәй дәртләп кабынган үкенеч-әрнүләр эчтән янган, төтенсез янган:
Уф дигәндә килмә якын —
Янарсың ялкынынла...


Мәңге тынгы белми дулкынланган диңгез сагышыдыр ул гәрәбә, тозлы яшь бөртегедер. Безнең хатын-кызлары элек-электән диңгез зиннәтләрен үз иткән: энҗе, мәрҗән, гәрәбә тагарга яраткан. Әлмисактагы әбиләрдән, диңгез буенда яшәгән борынгы кавемнән канда күчеп килгән ихтыяҗ-теләктер әллә бу йола? Кай заманда да муеныннан гәрәбә сагышы төшмәгән: аерылу да, сагыну аның язмышы.

Җепкә тезелгән гәрәбә хәле четерекле — кеше гомере сыман. Өзелеп, идәнгә сибелгән чакларда әнкәй каушап кала, яман фал дип курка. Чүплибез, тезәбез — кат-кат барлап, саныйбыз. Гәрәбә тәнгә сихәтле, файдасы бар, дия башлады соңгы елларда әнкәй. Шулайдыр, мин дә ышанам — сөйгәненнән калган ядкарь бит. Һаман көтә, гәрәбәләрен сыйпый-сыйпый төшен юрый:
— Исән ул, кайтыр атаң. Әйтәм бит, төшнең җиде көннән, җиде елдан, унҗиде елдан рас килә торганнары була, утыз җиде елдан да буладыр. Менә күрерсез, алла боерса.

Булмады шул. Утыз өч ел көтсә дә кайтмады. Үз гомере өзелде, гәрәбәсе калды. Сап-сары, сагыш-сары гәрәбәләрне мин саклыйм. Әнкәйнең ышанычы үлмәде:
Миннән соң кайтып керсә нишләрсең? Шул хәтле көтеп-көтеп...

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    10163
    5
    129
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5968
    1
    82
  • 7159
    2
    52
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    8172
    1
    46
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 19 сентябрь 2020 - 07:50
    Без имени
    Минем курше авылга к лен булып тошкэн апам нэк шушындый тормыш а гомер кичерде, кайнэсе эгэр балалар га берэр кием алса апам барында мичкэ ата иде дип сойли, бер вакыт малае на бурек алып кайткан идём кулымнан тартып алдыда янып торган мичкэ а ты ди, ике каен сенелсе бар иде эти _энисе урынга калгач пинсэлэрен алдылар, э кайтып та алып китеп тэ карамадылар алар вафат инде хэзер, э апамны хэзер бик авыр чир бэреп екты шулай бер рэхэт курмэде язсан язып бетерэ торган тугел роман язырлык анын тормыш, аллам андый тормыш ны бер кемгэ дэ курсэтмэсен
    Инде минем чират...
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...