Әнкәйнең утыз өч гәрәбәсе. № 4.

("Минем беренче гомерем" әсәреннән)

Әнкәйнең утыз өч гәрәбәсе
Балачагымнан таныш кабасында тәрәшледән җай гына йон сава, зырылдатып орчыгын бөтергәләп-биетеп җеп чорный. Бер уңайдан көйләп тә куя:
...Кар ява буран юкка;
Елама, җаный, түкмә яшең,
Бетермә күзең юкка...


Көрсенеп ала да ялгап китә:
— Апам Миңлегаян вафат булгач, Фазылгәрәйне ятим итмәс дип, Габделхак җизни мине сораган әтидән... Галиуллама алыштыраммы соң! Үзе ишеткән дә, урамнан шушы җырны җырлап узды. Вәгъдәләшкән идек, төенчегем әзер — шул төнне ябышып чыктым.
Әнкәй яңадан ул көннәрне кичереп дулкынлана, фәлән егет тә сүз кушып караган икән — телендә Галиулласы, җавабында ул! Тәрәшледән ак йон җебе саумый, җыр савадыр әнкәй, Җырында уйларының безгә ишетелгән өлеше:
— Күз алларыма китерәм,
Сөйләштерәлмим генә...

Мин дә әткәйне күз алдыма китерәм, мин дә сөйләштерә алмыйм. Тавышы ничегрәк иде әле, хәтерлимме? Әнкәй хәтерли микән? Сорый алмый калам, йәнә җыр:
— Аерым-аерым түтәлләр...
Без аерыллык — буллык вәйран,
Аерылмасын бүтәннәр...


Унөч ел гына бергә яшәп калганнар. Үз гомеремә күчереп карыйм да — бигрәк аз. Бердәнбер мәхәббәтенә — изге хискә табынып, тугрылыклы яшәде. Әткәйнең үлгәненә, дөньяда юклыгына ияләшә алмады, ышанырга теләмәде. Әткәй дә өметкә урын калдырган:
— Мин югалмам, ниләр генә булса да — көт! — дигән сугышка киткәндә. Истәлеккә, вәгъдә билгеседәй, гәрәбә муенса калдырган. Ул гәрәбәләр яңа аерган балдай үтә күренә, саф-сары иде. Алып карарга, уйнарга ярата идем. Колакка чалынып калган: гәрәбә яна, ди. Берсен генә, бераз гына сынап карамакчы идем. Гөртләп кабына икән — төтенсез яна! Тиз генә өреп сүндердем. Шул кадәр януга күмергә калыр дисәм, пешкән тән сыман әз генә кабырчыкланган.
Гәрәбәләрне әнкәй санап-барлап кына тора иде: утыз өч! Тол калып әткәйне көткән, дөньяда ансыз яшәгән еллары да утыз өч булды. Сап-сары гәрәбәләр тоныкланды, сагыну сагышлары сүрелмәде. Гәрәбәдәй дәртләп кабынган үкенеч-әрнүләр эчтән янган, төтенсез янган:
Уф дигәндә килмә якын —
Янарсың ялкынынла...


Мәңге тынгы белми дулкынланган диңгез сагышыдыр ул гәрәбә, тозлы яшь бөртегедер. Безнең хатын-кызлары элек-электән диңгез зиннәтләрен үз иткән: энҗе, мәрҗән, гәрәбә тагарга яраткан. Әлмисактагы әбиләрдән, диңгез буенда яшәгән борынгы кавемнән канда күчеп килгән ихтыяҗ-теләктер әллә бу йола? Кай заманда да муеныннан гәрәбә сагышы төшмәгән: аерылу да, сагыну аның язмышы.

Җепкә тезелгән гәрәбә хәле четерекле — кеше гомере сыман. Өзелеп, идәнгә сибелгән чакларда әнкәй каушап кала, яман фал дип курка. Чүплибез, тезәбез — кат-кат барлап, саныйбыз. Гәрәбә тәнгә сихәтле, файдасы бар, дия башлады соңгы елларда әнкәй. Шулайдыр, мин дә ышанам — сөйгәненнән калган ядкарь бит. Һаман көтә, гәрәбәләрен сыйпый-сыйпый төшен юрый:
— Исән ул, кайтыр атаң. Әйтәм бит, төшнең җиде көннән, җиде елдан, унҗиде елдан рас килә торганнары була, утыз җиде елдан да буладыр. Менә күрерсез, алла боерса.

Булмады шул. Утыз өч ел көтсә дә кайтмады. Үз гомере өзелде, гәрәбәсе калды. Сап-сары, сагыш-сары гәрәбәләрне мин саклыйм. Әнкәйнең ышанычы үлмәде:
Миннән соң кайтып керсә нишләрсең? Шул хәтле көтеп-көтеп...

Реклама
Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 6476
    8
    202
  • ТУГАН ЙОРТ БУСАГАСЫ  Җиңел велосипедының бер як мөгезенә аскан авыр сумкасын йорттан-йортка йөри-йөри бушатып бетергәч, Гүзәлия өенә табан атлады. Замана үзгәрү белән, кеше белән кеше арасындагы элемтә чаралары арта бара...
    7208
    7
    163
  • 7310
    5
    122
  • Бәхет шәүләсе ​​​​​​​Тиранның төрлесе була. Кул күтәреп, җәберләп кенә торучыны түгел, кешене рухи яктан басып, иреген чикләп яшәүчеләргә карата да әйтелә ул. Карап торышка менә дигән ир, кайгыртучан әти дип уйларлык кешеләр дә гаиләдә тиран булып чыгарга мөмкин.
    7204
    6
    109
  • Кардагы эзләргә ни булыр?!  Урамда кар-буран уйный. Әллә быелның беренче бураны инде?! Юл кырыйларында кар эскерте өелеп тормаганга шулай тоеламы соң, әллә яуганы да эреп бетә баргангамы. Һәр яуган кар, сукмакларны тутырып бөтерелгән буран бу кышның беренчесе сыман... 
    5941
    0
    92
Соңгы комментарийлар
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Аерылып кая барам инде дилэр кубесе.Теге доньяга китэсен килмэсэ,жаен табасын.Урыны табылыр,лэкин сон булыр.Шуларны уйласыннар иде Кэусэриялэр.....
    Кертмәделәр — яхшы иттеләр
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Ярый вакытында анлашканнар.Алмаз,бары житэр диеп яшэр иде.Э Альбина икенче торле,житеш тормышта яшэргэ уйлый.Барыбер тормышлары булмас иде.
    Картага юратсаң...
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Барда яхшы бетми инде ул.. Гулиранын узгэруе шикле...
    «Китмә!» (6)
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Кино нигэ тошермилэр икэн диеп язганнар.Эх ул татарча киноларны рэхэтлэнеп карыйм.Эзлэр генэ.Бик кыйбатка тошэдер шул кинолар.
    «Китмә!» (6)
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Ата анасы шундый тэрбия биргэн инде.Бер танышым кияугэ чыгам дигэч, шулай ук каршы килделэр.Син бит врач,егет гади эшче диеп,авылда калмыйсын диделэр.Кырыкта гына чыкты кияугэ,аерылышкан олы яшьтэге иргэ.Балалары юк. Ун еллап торалар.Яшедэ илледэ инде.
    Гаиләме, карьерамы? 
Соңгы комментарийлар (блоглар)
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Минтимерне Сәкинәсез күз алдына китереп буламы инде? Әллә нинди ахмак гайбәт тараталар кайчак!
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Мина да бик куп жибэрделэр бу хэбэрне. Мин ышанмадым. Бу ханымны таный идем. Барысына да зинхар таратмагыз, дорес тугел дип яздым
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    , ялгышкан, абынган баласын туган нигез генә кабул итә, гафу итә, кичерә, терелтә. Кая барып егылсын кеше авыр мизгелендә? Әлбәттә, туган йорт бусагасына. Ата-ана булмаса да, алар калдырган дога-фатихалы туган нигезгә..
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Мин фотодан ул хатынны танвдым бик ошаган икэн дип уйладым. Шэймиев ойлэнгэн бик яхшы дип уйлдым. Хатынын аерып ойлэнмэгэн бит дидем. Рэхмэт сезгэ кызлар!
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 02:41
    Без имени
    Аңламыйм сезне милләттәшләр, Нигә соң әле илнең ихтирамлы агасы гаиләсез яшәргә тиеш? Парын тапсын, калган гомерендә дә бәхетле булсын. дип телик.
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
Реклама
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...