Ап-ак кош төркеме

Музыка
(Д. Д. Шостаковичка)

Анда ниндидер могҗиза яна –
Күзләргә күчә сихри балкышы. 
Сердәшем булып калды ул гына 
Йөз чөергәндә куркып бар кеше.

Иң соңгы дус та күзен яшергәч,
Ул минем белән кабремә керде.
Тәүге күкрәү булып җырлады, –
Әйтерсең бөтен гөлләр терелде.
1958


* * *
Мәхәббәт хәтере, авыр син, –
Гел синең төтендә янасы! 
Кемгәдер бу бары бер учак –
Дәвалар җылытып ярасын.

Җан түгел, тәннәрен җылыта 
Минем күз яшьләрем нурында. 
Йә Ходам, мин шулар өченме 
Сөюгә табындым җырымда?!

Коткар бу газаптан, телсез ит! –
Бир миңа, Яраббым, бер агу. 
Һәм минем шөһрәтсез данымны 
Нур чәчеп онтылу белән ю.
1914

* * *
Киң һәм сары кичке ут яктысы. 
Дымлы апрель тыны, аһ, назлы. 
Син күп еллар соңга калып килдең, 
Бүләк итеп миңа бу язны.

Яннарыма утыр... якынрак, 
Шат күзләрең белән иркәлә. 
Балачагым шигырьләре тулы 
Зәңгәр дәфтәрем бу – иркәмә.

Кичер минем әрнеп яшәвемне 
Кояшка да бик аз сөенеп. 
Кичер, кичер. Бик күпләрне ялгыш 
Кабул иткәнмен мин син диеп.
1915

* * *
Ятларның әсире! 
    Кагылмыйм читләргә. 
Үземә тигәнен санап та арыдым. 
Тик нигә бу чия иреннәр уята 
Яшерен шатлыгын ьанымның?

Сүзендә 
басынкы бер тойгы сулкылдый 
Ул мине хурлаган, 
    тиргәгән чакта да. 
Беркайчан да мине 
    ышандыра алмас 
өзелеп гашыйк дип башкага.

Илаһи яшерен сөюне татыгач, 
Ышанмыйм, яңадан көләргә, еларга, 
Каргарга мөмкин дип 
    минем үбүләрем –
Бирелеп тәшвишле уйларга.
1917


* * *
Сер түгел, сагыш та түгел, –
Язылган язмыш түгел, –
Калды бу күрешүләрдән
Тик бәргәләнгән күңел.

Килер минутыңа кадәр 
Тоеп иртәнге таңнан, 
Булды бармак очларыма 
Чаклы калтырау алган.

Ашъяулык читен бөтерде
Кипшенгән бармакларым.
Бу җир никадәр кечкенә! –
Шул чакта ук аңладым.
1915

* * *
Син исәнме? Әллә инде үлдең? 
Миңа сине җирдән эзләргәме? 
Әллә якты сагышларга тарып 
Кичке шәфәкъларны күзләргәме?

Бар да сиңа! Таңгы догаларым, 
Утка салган төнге йокысызлык. 
Шигырьләрем – ап-ак кош төркеме, 
Күз нурларым – зәңгәр йолдызлык.

Бер син генә минем якты серем, 
Башка беркем болай тилертмәде. 
Хәтта газапларга салганнар да 
Бу кадәрле мине тилмертмәде.
1915

* * *
Кое төбендәге ак таш төсле 
Бер хатирә яши бу җанда. 
Мин теләмим аны онытырга –
Үзе – шатлык, үзе – бер җәза.

Күрә алыр кебек аны һәркем 
Күзләремә минем караса. 
Моңсуланып, уйчанланып калыр 
Сагыш хикәятем тыңласа.

Төгәл беләм! Күкләр кешеләрне 
Җисем иткән, саклап хәтерен –
Яшәсен дип сокланырлык сагыш. 
Син булгансың минем хатирәм.
1916

* * *
Изрәп тора иде җирдә сихри яз,
Тауда йөри үтә күренмәле җилләр.
Гыйбадәткә оеп киткән изге ханә.
Зәңгәр-зәңгәр 
тирәнәеп калган күлләр.

Мин ялвардым сорап 
    кабат очрашулар, 
Син калганда куркып 
    тәүге күрешүдән. 
Менә бүген җәйнең 
    тып-тын эссе киче, –
Таулар итәгенә ал кояш эленгән.

Син еракта. 
Тик аерылу түгел бу, юк. 
Һәр мизгелдән тантаналы 
    хәбәр көтәм. 
Мин бит беләм, 
син дә шулай тилмерәсең, 
Һәм бу газап сине 
    телсез-өнсез иткән.
1917


Мәскәү дәфтәреннән өч шигырь

Альбом өчен генә диярлек
Күкрәү ишетсәң, төшәрмен исеңә, 
Уйларсың: ул кабат 
    яшеннәр чакыра. 
Нәкъ теге чактагы ут алыр йөрәгең, 
Ал тасма сузылыр офыклар чатына. 
Мәскәүнең гадәти 
    бер көне булыр ул 
Шәһәрне мин ташлап 
    китәрмен мәңгегә, – 
Кушылып күп еллар 
    омтылган агымга. 
ә сезгә күләгәм калыр тик әлегә.



Исемсез
Бәйрәмчә киенгән Мәскәүнең 
Без аерылган суык көнендә, 
Укырсыз хушлашу җырымның 
Беренче басмасын күңелдән.

Күзләрдә беркадәр аптырау: 
«Ни?» «Нәрсә?» «Юк, булмас!»
    «Билгеле!..»
Самими фирүзә аяз күк, 
Хозурлык биләгән бар җирне...

Юк, болай аерылмас беркем дә 
Беркайчан. Бу бүләк – тик безгә. 
Каһарманлыгыбыз өчен.



Кабат тост
Синең өмет өчен! Минем тугрылык! 
Икәү булган өчен без бу серле илдә. 
Бөтенләйгә безне 
алсын әйдә сихер! –
Моннан гүзәл кышның 
    булганы юк ьирдә. 
Булмагандыр күктә мондый 
    бизәкле хач, 
Мондый озын күпер, 
    өрфиядәй гөлләр. 
Шуып киткән өчен 
аяк астыннан ьир, 
Ярамаган өчен безгә күрешүләр.
1961–1963


* * *
Минем арттан ьибәрмәде микән 
Ул бер аккош? 
    Көймә? Кара сал? –
Уналтынчы елның язында ук 
үзем киләм дигән сүзе бар.

Уналтынчы елның язында ук,
Очып киләм, диде, кош булып.
Караңгылык аша иңнәренә 
Канат очы белән кагылып...

Әле һаман, уналтынчы язда –
Көлә миңа аның күзләре. 
Ниләр эшлим! 
    Таңга кадәр тыңлыйм 
Төнге фәрештәнең сүзләрен.
1936

* * *
Сөйгәннәргә хәвеф юрадым мин, –
Һәлак булды алар берәм-берәм. 
Ничек авыр миңа! Бу каберләр 
Калыктылар минем сүзләремнән. 
Тоеп яңа тамган кайнар канны 
Әйләнгәндәй кара козгыннар, –
Бөтерелде, минем мәхәббәтем 
Очрып торган сәер ул ьырлар. 
Синең белән шундый рәхәт, ьылы, 
Син йөрәгем төсле якын миңа. 
Ялварыплар сорыйм: 
    кит син, кит син. 
Бир кулыңны, тыныч кына тыңла. 
Кайдалыгың белми гомер кичим, 
Илһам хисем чакырмасын сине. 
Яшә генә! ьырларыма керми, 
Татымыйча минем сөюемне.
1921

Илсөяр ИКСАНОВА тәрҗемәләре.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кар патшабикәсе Билгеләнгән вакытта кафеда иде инде кыз. Ишекне ачып керде дә, ярым буш залга күз йөртеп, үзенә кирәкле кешене эзләде. Гомерендә беренче күрүе булса да, ул аны әллә каян таныды. «Снежная королева!» – дигән уй сызылып үтте кабат. Ханбикәләрдәй затлы иде ханым.
    8307
    1
    113
  • Хәшәрәт – Әни, без Фәридә белән өйләнешергә булдык. Син каршы түгелсең бит, әйеме? Зөлфия, улының бу хәбәренә күптән әзер булса да, каушап калды. Бу минутта теленнән нинди генә сүз төшсә дә, ничектер урынсыз, ялгыш булыр кебек тоелды.
    7118
    1
    106
  • Тапшырылмаган имтихан Без еш кына: «Күргәннәрдән китап язырлык, кино төшерерлек», – дибез. Беркемнең дә язмышы ал да гөл түгел. Тик кайберәүләр, аның кире якларын оста итеп яшерә,
    5353
    4
    78
  • Гомернең ике яры Бездә бүген – дебют! Гөлнур Сафиуллинаның дебюты! Ниһаять!.. Аның хикәяләр яза башлавын бик көткән идек без. Хәер, Гөлнурның журналист язмалары ук чын хикәя итеп кабул ителә: йә елмаеп, йә күз яшьләрен тыярга тырышып укыйсың... Ә геройлары үзенә охшаган: тыйнак, акыллы, сизгер күңелле, серле... Кечкенә генә бер сүзе, карашы, хәрәкәте белән дөньяларны үзгәртә, гап-гади тормышны ямьгә төрә белгән... Менә шулай! Хикәяләрендә – фәлсәфә, хисләр, сизгер хатын-кыз йөрәге, тагын әллә ниләр – кыскасы, өр-яңа халәт!
    4476
    6
    49
  • Карындашым – көндәшем  Язын чәчәк аткан алмагачның чәчәкләре ап-ак, бик матур. Ләкин нигә соң алмаларының тәме бертөрле түгел? Берсе баллы, ә икенчесе, карар күзгә матур булса да, эчендә – корт. 
    7871
    2
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 4 март 2021 - 21:40
    Без имени
    Укенеп уз узeнне бетермаска булган сезга, мин уземнен тормыштан чыгып эйтам, мин яшь вакытта ирнен изменаларын кичереп килдем,яра инде,балалар бар,бала хакы дип, шунда УК сезнен кебек кутареп сугарга булган, олыгайгач пенсияга чыккач барыбер чыгып китте ,сезнен ипташегез кебек эйберларен жыеп,азгын кеше барыбер азгын була,курасен, хазер инде минда Бер узем яшап ятам, сезда шул кадар кайгырмагыз ,узегезне бетермагез,балаларыгыз исан булсын
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 4 март 2021 - 21:04
    Без имени
    Бик сирэк очрый торган чын мохэббэт.
    Минем йолдызым
  • 4 март 2021 - 21:12
    Без имени
    Ничек балаларынны иреннэн азрак яраттынмы эллэ? Ир хыянэт итте яки ташлап китте дип, балалар турында уйламыйча ,узенне генэ кызганып, улэргэ житеп,балаларны борчып ягэргэ ярвймы.Аллага шокер итеп,исэн саулар дип яшэргэ иде.Бу узенне генэ ярату, ирне дэ, балаларны да тугел.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 4 март 2021 - 21:24
    Без имени
    Эх, Гузэл, карьера дип баланнын ин матур, тэмле вакытларын курми калдын тугелме? Ул вакытлары кабатланмый бит. Э сина насыйп эш коткэн булып иде. (Фикерем ошамаска момкин, гафу утенэм)
    Мин гаепле, кызым...
  • 4 март 2021 - 10:09
    Без имени
    Бик кызык язма. Ботенлэй икенче торле фикер йортучелэр дэ бар. Гомер буе интегеп яшэп, сэлэмэтлеклэре беткэч " ник яшь чакта аерылмадым икэн " диючелэр дэ. Балалар да "нигэ безне тилмереп яшэрттен бу эти белэн" диючелэр дэ бар. Хэр очракта кеше узе генэ хэл итэ ала. Кеше сузенэ карап тугел. Аерылган вакытта "тукта алай эшлэмэ" дигэн кешелэргэ упкэлэр йореп иде.Аллахы Тэгалэ ни язган шуны курэбез. Синен язмышына язылган икэн Бер кая китэ алмыйсын.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
Реклама
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...