Язмышыбыз

Апрельдә 95 яшен тутырган әниебез Нурания Рәхимованы авылыбыз Көек-Ерыксада яратып  Ак әби дип йөртәләр. Әле бүген дә зиһене уяу, хәтере яхшы, берүк күзләр тимәсен.
 
Сугыш чоры газапларына өстәп, ятимлек ачыларын да бик иртә татый ул. 1936 елда әниләре вафат була. Ул вакытта гаиләдәге олы бала булган әниебезгә – 12, иң кечкенә энеләре Хафизга 1,5 яшь. Әтиләре Садыйк тиздән өйгә үги әни алып кайта, сугышка кадәр аларның бер уллары туарга өлгерә.
 
Бабайны сугышка 1941 елны ук алалар. Үги әни, әти-әниемне тәрбияләргә кирәк, дип, улын алып авылына кайтып китә. Бөтен тормыш йөге шушы өч ятимгә өелеп кала. 
 
Инде 1937 елдан ук үзләренең «Марс» колхозында бригадир ярдәмчесе булып эшләгән әнине, сугыш башлангач бригадир итеп куялар. Эшкә ярардай атлар фронтта, авылда нибары ике ир кеше, калганы барысы да хатын-кызлар, картлар һәм балалар. Бөтен эш шулар җилкәсендә. Әле тамаклары тук, өсләре бөтен булса икән... Көнлек норманы үти алсаң, бер стакан он бирәләр. Кул көче белән генә әллә ни майтара алмыйсың, ашлык гектарына нибары 7-8 центнер гына чыга. Анысын да җәяүләп Мамадышка ташыйсы. Боларга өстәп, задание дә үтисе бар: 200 литр сөт, 100 йомырка, май, йон... Үзеңә генә түгел, асраган терлегеңә дә җитәрлек азык юк. Җитәр-җитмәс печән белән генә торган арык сыер күпме генә сөт бирсен соң? «Аптырагач, Малмыжга кадәр барып, кибән төпләрен казып ала идек. Андагы урыслар безне куа. Качкан вакытта аяктан чабаталарга кадәр төшеп кала. Берсендә шулай бик салкын көнне чабатам төшеп калгач, башымдагы шәлемне алып, аягыма урадым»,  – дип сөйли ул.
Җәен бөтен ашаганнары үлән булса, кышын – бәрәңге. Әмма ул бәрәңгене дә күпмегә генә җиткереп була соң: үзеңә дә, терлегеңә дә шул бер бәрәңге бит. Язын бөтенесе басуда черек бәрәңге җыя. «Ул чакта бәрәңге хәзерге кебек череми иде, ап-ак булып, ярмаланып тора иде», – ди әни.  
Сугыш бетеп, әти кайтса, болай авыр булмас иде, дип яшәгәндә, ул өметләре дә өзелә: әтиләренең үлү хәбәрен алалар. Бу хәбәр белән килешәселәре  килми,  «Юк, ул үлмәгән, ул исән!» – дип такмаклап елый-елый, өч ятим ул кәгазьне ишегалдына алып чыгып яндыра. 
 
...Язмыш әниемне ата-ана назыннан, балачак рәхәтлекләреннән мәхрүм итсә дә, гаилә бәхетен бирә. Сугыштан бер кулы яраланып кайткан Сабир атлы егет – безнең әтиебез белән тормыш корып җибәрәләр. Тугыз балага гомер бирәләр. Кызганыч, барысы да гомерле булмый. Без, аларның өч кызы, исән-сау үсеп җитеп,  өчебез дә медицина өлкәсен сайладык. Әти белән әни безне гел укырга өндәп торды. Әтиебез күптән инде вафат. Әни исә безгә генә түгел, бөтен районга үрнәк. Авылыбыз Көек-Ерыксаның Ак әбисе ул. 2016 елда Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов аңа «Фидакарь хезмәте өчен» медален тапшырды. «Хезмәт ветераны», «Татарстанның атказанган колхозчысы» кебек мактаулы исемнәре бар. Әниебез биш вакыт намазын калдырмый, ел да уразасын тота, урманнан җиләк-гөмбә җыеп, бөтен туганнарга күчтәнәч итеп өләшә. Күңеле гел изгелектә, безгә, туганнарга, авылдашларга хәер-догада ул. 

Гөлсинә БАКИРОВА.
Казан шәһәре

фото: https://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    8524
    0
    84
  • Әти өйләнә Әни үлгәнгә инде биш ел. Әнине югалтуны бик авыр кичерде әти. Хәтта башта минем белән сөйләшми йөрде, үз эченә бикләнде. Аны безнең янга күчергә үгетләдем, әмма ул яшәгән фатирымны калдырмыйм дип каршы килде.
    7745
    2
    75
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    3778
    1
    42
  • Хыялдагы ир-ат  Үсмер чакта ук  ничек тә булса бай тормышта яшәргә кирәк дип нәтиҗә ясадым. Телевизордан күрсәткән гламур тормыш кызыктыргандыр, мөгаен. Әмма кыяфәтем бай егетләр артымнан чабып йөри торганнардан түгел иде. Гомумән, күбәләк кебек бер егеттән икенче егеткә очып йөрергә дә яратмадым. Ныклы карарга килде: укыйм да, җитәкче булырга тырышам. Ул вакытта бай ир дә кирәк булмаячак. 
    4792
    1
    40
  • Укытучым Их, вакыт дигәннәре! Ник сез шулай бик тиз агасыз соң? Азга гына булса да мәктәп елларына кайтып киләсе иде лә... Миңа инде 30 яшь, 16 яшьлек  чагым әле кичә генә кебек...  
    3635
    0
    28
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 27 май 2022 - 00:29
    Без имени
    Курячяк язмыш
    Инде минем чират...
  • 26 май 2022 - 20:32
    Без имени
    Укып торасым да килми, ташладым. Уз рэхэтеннэн китеп, кайнанайны курэ-ишетэ торып, ниемэ кайтырга иде? Бала карар, ашарга пешерер дип ометлэнеп? Уз тарткан картасы, тарта-тарта ашасы. Чык та кит
    Инде минем чират...
  • 27 май 2022 - 06:58
    Без имени
    Безнен, тормышлар уртак та кебек автор белан. Мин дэ иремне дэ, баламны да Ходайдан сорадым. Хэзер аллага шокер баламда туды, иремдэ бик эйбат кеше.
    Мин аны Ходайдан сорап алдым
  • 26 май 2022 - 15:03
    Без имени
    Дингэ беренче куп урлаган, карак, гонахсы зур булган кеше килэ. Улэр вакыты житкэч, исенэ тешэ, курка башлый, жавап бирэсе булса, нэрсэ дип, жавап бирермен, дип ,курка.
    Дингә кеше кайчан күбрәк килә?
  • 25 май 2022 - 22:40
    Без имени
    Сез гел балалар дип яшәгәнсез, инде үзегез өчен яшәргә вакыт. Аларның үз тормышы, вакыт узгач алар сезне аңлар дип ышанасы килә.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда