Арыдыңмы, балам?

—1961 ел. Аяк киемнәре тегүче     бел­гечләр хәзерләүче учи­лищеда укыган чагым. Каядыр еракка китеп, югарырак белем алу мөмкинлегем юк — үзе­бездән Ык елгасы аша гына булган Октябрь­ский шәһәрендә укып йөрим. Укудан соң өйгә чабам — әниемә булышам, ә кичен инде клубка, кичке уен­га чыгам. Минем дәртле, ма­тур чагым, кайда басканым­ны да белмим. Өстәвенә, ма­тур киенергә яратам. Дөрес, әнием мине кешедән ким-хур итмәскә тырыша. Шулай да мин теләгәнчә түгел. Стипен­дия алуын алам да, әмма аны әниемә кайтарып бирәм, чөнки өебез иске, сипләтергә кирәк.
Шулай яз җитте. Көннәр озынайгач (караңгы төшә дип куркасы юк), укудан кайтыш­лый кибетләргә кергәли баш­ладым. Туфлиләр, йөзек-алкалар карап йөрим.
Көннәрдән бер көнне уни­вермагка 28 сумлык күлмәк элеп куйдылар. Төсе дә ма­тур, размеры да минеке. Их! Көн дә керәм, көн дә карыйм
– тора күлмәк. Әгәр стипен­дия биргәнче сатып җибәрмәсәләр, барыбер алам, дип уйлыйм. Ун сум берәрсеннән алып торам да...
Стипендия көне җитте. Ак­чаны кассадан старостабыз Әлфия үзе ала да аннан безгә тарата. Чират җиткәч, кул ку­еп алабыз да, читкәрәк китеп саныйбыз. Әлфия шулай ку­ша: “Акча санаганны ярата”, - ди. Бер түгел, ике кат сана­дым — унсигез урынына егерме сигез сум акча иде ку­лымда. Ышанасызмы — егерме сигез! Акчамны кесәгә салдым да туры өйгә чаптым. Бер сәгатьлек юлны кырык минутта кайтып та җиттем. Ишектән керүгә:
- Әнием, стипендия ал­дым, егерме сигез сум! — ди­дем.
- Бик әйбәт, балам, куа­нычы булсын, — диде ул. Ан­нан айнып киткәндәй: — Арт­тырдылармыни, кызым? — дип сорады. Мин каушап кал­дым.
- Юк, әнием...
- Арттырмагач, старос­тагыз сиңа ун сумын ялгыш биргән булып чыга түгелме соң? Хәзер үк кире илтеп кайт артык акчаңны!
Аптырап калдым. Шәһәр­гә кадәр өч километр җәяү барырга. Җитмәсә, караңгы төшеп килә... Икеләнеп торуымны күреп, әни:
- Бар, бар, илт. Әмма азаккысы булсын. Моннан соң кеше хакына үреләсе булма, ишетсен колагың, —  дип өстәде.
Әле ярый, әнигә күлмәк турында әйтергә өлгермә­дем...
...Мин барып кергәндә Әлфия бик борчылып акча саный иде. Мине күрүгә ул:
- Их, дустым, ун сум ак­чам җитмәде бит, нишләр­гә? — диде елый язып.
Кесәмнән унлыкны чыгарып аңа суздым:
- Менә миңа ялгыш биргәнсең. Кайткач кына сана­дым...
Үземнең битләрем ут яна, иреннәрем дерелди. Әлфия исә акча табылу шатлыгын­нан минем нинди хәлдә икәнемне күрмәде дә бугай, шунда ук кунарга кыстый башлады. “Караңгы бит, ни­чек кайтасың”, — ди.
Каламмы соң? Ашык-по­шык саубуллаштым да чыгып йөгердем. Тышта, чыннан да, караңгы иде. Җил дә купкан. Мин шәһәрне чыкканда яланда кыш белән хушлашкандай себертеп кенә буран башлан­ган иде. Җил каршы булганга атлавы да авыр. Мин берсен дә сизмим, үзем барам, үзем елыйм. Шулкадәр оят иде миңа! Буран көчәйгәннән-көчәйде. Чү, алда ниндидер карачкы селкенә түгелме соң? Әрәмәлектә бүре бар дигәннәр иде аны... Шул вакыт колагыма әнием тавышы ишетелде. Йә, раббым, чын­нан да, ул бит бу! Түзмәгән, миңа каршы чыккан... Мин аның кочагына атылдым.
Битемә сарган кар бөр­текләрен әнием әкрен генә сыпырып төшерде:
— Арыдыңмы, балам?

Рәзинә ВӘЛИЕВА

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин... Сүземне ерактанрак башлыйм әле. Әти үлгәндә мин әле тумаган да булганмын – әни 7 айлык корсаклы килеш калган. Аңа бу вакытта нибары 21 яшь булган...
    6694
    2
    46
  • Ялгыз канат Ире чит хатынга чыгып китсә дә, йөрәк болай әрнемәс иде. Хыянәтен кичерә алмый, мендәр кочаклап елар да, мәхәббәтне нәфрәткә әйләндереп яшәр иде. Ә ул хатынына гына түгел, балаларына, әти-әниләренә, диненә, үзенә хыянәт итте. Миләүшә яшь көе ирсез калды.
    7573
    0
    35
  • Рәхмәт, әнием! Аның ирен үтереп ташладылар. Дөресрәге, үләр дәрәҗәгә җиткәнче кыйнап ыргыттылар... Аңсыз гәүдәсен өйләреннән ике йөз метрлар чамасы җирдә, барак кебек шыксыз йортларның пычрак ишегалдыннан таптылар...
    4003
    0
    33
  • Бар җылымны сиңа бирәм, әни... Әнигә бар җылыңны да, назыңны да, яратуыңны да бирәсең, чөнки ул әни, һәм башкача уйлау, яшәү мөмкин түгелдер... Ә үз әниең булмаса?! Кемгә бүләк итәргә? Сине ничек бар шулай кабул итә торган кем бар тагын?! Әни бар! Иремнең әнисе!
    2056
    0
    32
  • Менә шулай... Чәй кайнар суга эләгү белән куе булып чыга башлый. Буяу бит инде. Шайтан алгыры!..
    2195
    0
    19
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 июнь 2022 - 10:56
    Без имени
    Сез язманы игътибар белән укымаган, ахры, иптәшләр. Монда бит колхозчы баласының кеше була алмавы турында бармый сүз! Ә ата-ананың баланы аралавы, башкаларга караганда, начаррак мөнәсәбәттә булуы турында сүз бара. Әгәр шартлар булса, бу өлкән кыз да, кече сеңлесе кебек, врач була алыр иде!
    Врач буласы урынга авылда әбиләр карыйм
  • 28 июнь 2022 - 11:47
    Без имени
    Узегез йомшак булгансыз. Чыгып китяргя иде. Нык телясягез врач булыр идегез. Урында утырып , хыяллар белян яшяргя унайлырак булган курясен сезгя. Атиегез гаепле тугел ,а узегез . А хазер барсы да гаепле сезнен очен. Алай булмай шул. Узегез ялгышкансыз. Шуны анлагыз хям яшягез алга карап. Артка карап, барсында гаепляп тугел.
    Врач буласы урынга авылда әбиләр карыйм
  • 24 июнь 2022 - 19:54
    Без имени
    Бик позитив, укып чыккач, кунелгэ рэхэт булып калды
    Галим
  • 24 июнь 2022 - 20:10
    Без имени
    Азаматны ышандырып йорисе тугел иде! Йомшак ирлэр дэ ничектер бэхетле яши бит эле. Кайбер гаилэдэ хатын-кыз эйдэп бара, торле гаилэ бар. Ин мохиме, ир куп эчмэсен, акча тапсын.
    Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин...
  • 24 июнь 2022 - 23:53
    Без имени
    Гаеп синдэ бит
    Аздан гына кылынмаган хата
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда