Чигү остасы Римма ЗАКИРОВА: Килен сөлгеләре чигә

Кул белән эшләсәң күпме вакыт кирәк бит! Cөлгеләр чигү мәктәп программасына кертсәләр, кияүгә чыгасы кызның бирнә сөлгесе әзер булып торса, бу әйбәт кенә. Кыз бала йолаларны да аңлап үсә, чигәргә дә өйрәнә.
Бала белән өйдә утырган вакыт – күпләр өчен эзләнү, үз-үзен табу, хыялларга омтылышлар ясап карау чагы. Үзеңне ниндидер яңа өлкәдә сынап карыйсы, гаиләң өчен файдалы буласы, акча эшлисе килә бу чорда. Бала ялында озак утырганнар, минем белән килешер. 

Хәзерге интернет заманында яңа шөгыльгә өйрәнү өчен мөмкинлек зур. Вакыт табып карыйсың, өйрәнәсең һәм менә: “иске” кулыңа яңа һөнәр. Танышларым арасында тортлар пешереп сатучылар, туйга бокаллар бизәүчеләр, ясалма чәчәкләр ясаучылар, җиләк-җимешләрдән букетлар җыючылар... тагын әллә кемнәр бар. Фантазия һәм эзләнү булган кеше беркайчан да тик утырмый. Эшлим дигән кешегә һәрчак эш бар. Бүгенге танышым Кукмара районы Олыяз авылы кызы Римма Закирова – чигү остасы. Аның хоббибие да үзенчәлекле, тәмләп сөйли торган. 

Әбиләребез, әни-апаларыбыз яшь чагында чигә белмәгән кыз булды микән авылда?! Йорттагы һәр чүпрәк җиһаз чигү чигеп бизәлә иде бит: тәрәзә пәрдәләреннән башлап, кул сөртә торган сөлгеләргә кадәр чигеп матурлый иде алар. Бизәкләренә карасаң шаккатмалы: һәрберсе үзенчәлекле, катлаулы, бер-берсен кабатламый. “Чигү үрнәкләрен кара күчермәдән күчереп кулдан-кулга йөртәләр, матур, ят үрнәкләрне әллә кайлардан сорап киләләр иде”, - дип искә ала әниләр. 

Мондый милли орнаментлар бүген кабат кулланышка керде. Римма да кайчандыр бик куркып кына алына бу эшкә. Чигү машинасының бәясе дә хайран – 100 меңгә төшә. Шуңа да иң элек әти-әниләре, тормыш иптәше белән утырып сөйләшәләр, киңәшләшәләр. Өлкәннәрнең хәер-фатихасында, үз тәвәккәллеген, тырышлыгын эшкә җигеп башлаган эше бүген менә матур җимешләрен бирә: килен сөлгеләре, мендәр тышлары, халатлар, Коръән тышлары, сумкалар чигүгә заказлары көннән-көн арта. 



– Римма, кул эшләренә һәркемнең дә кулы ятмый. Синең сәләт кемнән килә?

– Үземне белә башлаганнан бирле кул эшләренә үрелдем. Әле мәктәпкә кергәнче үк, аягыңа башмак бәйләп кидең, дип сөйли әнием. Әни бик оста тегүче безнең. Сәләтем аннан килә. Бертуган апам Гөлназ да бик оста бәйли, чигә, тегә. Мәктәптә укыган вакытта да кул эшләренә бәйле һәр бәйгедә катнашып, призлы урыннар алып килдек. Әни: күзләрегезне бетерәсез, – дип орышканга, ул яткач, төнлә чигә идек. Шул вакытларда чиккән картиналар әле дә өй стенасын бизи. Бүгенге көндә дә мин "баш-аяк" белән чигү-тегү эшенә чумган. 

– Кул белән чиккән, машинаныкыннан нәрсәсе белән аерыла?

– Машина белән чиккән эш нәфис, төгәл килеп чыга. Күпме генә тырышсаң да, кул белән алай итеп чигеп булмый. 

 Сумкалар, мендәрләр тегәргә кемнән өйрәндең?

– Әнкәй шундый эшләр яратканымны белеп алды да, гел кыстый башлады. Чөнки үзе дә бик оста бәйләүче, сәйләннәр белән итеккә бизәкләр төшерә. Бу эшнең нечкәлекләрен белә, кирәк булса ярдәм итә. Яңа ел, 8 март бәйрәмнәре узгач мендәргә заказлар кимеде. Башка төрле әйберләр уйларга кирәк дип йөргәндә, интернетта орнаментлы сумкаларны күреп алдым, шуларны тегеп-чиксәң яхшы булыр иде, дим. Булыр микән-юкмы икән, дип икеләнеп йөргәндә әни тәртибен аңлатты, эшләп күрсәтте. Бер өйрәнгәч, тәҗрибә белән осталык үзе килә икән.



 Тукымалар, бизәкләрне ничек сайлыйсың, кайдан аласың?

– Орнаментларны интернеттан алам, үземә ошаганча үзгәртәм. Шуннан заказчикка җибәрәм дә, ул үзенә ошаганын сайлый. Тукымаларны, башка кирәк-яракларны ала торган махсус кибетем бар. Үзебез Казанда яшәгәч, авылга әти-әниләр янына кайтканда да бер әйберне дә үземнән калдырмыйм. Минем белән бер машина әйбер кайта: чигү машинам, тегү машинам, ноутбугым (анда махсус программада бизәлешләрне ясыйм, үзгәртәм), синтепон, тукымалар...

 Сабантуйлар чорында килен сөлгеләренә заказлар күптер. Бер сөлгене чигү өчен күпме вакыт кирәк?

– Әйе, килен сөлгеләрен алырга теләүчеләр бик күп булды. Сезон бетеп килә инде. Башка авыллардан да килүчеләр бар. Бер сөлгене чигү өчен 3-4 көн вакыт кирәк миңа. Аларны бала йоклаган вакытта төнлә тынычлап эшлим. Мөмкинлеге булган кеше машинада гына чиктерә хәзер. Кул белән эшләсәң күпме вакыт кирәк бит! Мондый сөлгеләрне чигүне мәктәп программасына кертсеннәр иде аны. Кияүгә чыгасы кызның бирнә сөлгесе әзер булып торса, бу әйбәт кенә. Кыз бала йолаларны да аңлап үсә, чигәргә дә өйрәнә, бирнәсе дә туплана.


 Интернеттан масстер-класслар карап чигәргә, тегәргә өйрәнеп буламы? 

– Мин була дип уйлыйм. Үзем дә карыйм, бик күп файдалы мәгълүматлар алам.

 Өйдә утыручы хатын-кыз бүгенге заманда кул эшләре белән генә шөгыльләнеп яшәрлек акча эшли аламы?

– Әйе, көндәлек акча эшләп була. Шул ук урын-җир кирәк яраклары тегеп, тортлар пешереп, мунчалалар ясап, кызларга ободоклар, резинкалар әзерләп табыш алучы кызларны беләм. Тик мөһим момент: эшләгән әйбереңне матур итеп тәкъдим итә, сата белергә дә кирәк. Менә монысы һәркемнән дә булмый.

  

 Римма, кул эшләренә хирыслыгың беренче чиратта хоббимы, киләчәкне уйлап эш итүме?

– Бу хобби буларак башланган эш иде, декрет ялында тик утырмас өчен. Хәзер менә, Аллага шөкер, бизнеска әйләнеп бара. Беренче эшләремә хобби дигән хештек куйсам, хәзер алай язмыйм инде. Гаиләдәгеләрем дә һәрчак теләктәшлек белдереп, ярдәм итеп тора. Бу миңа алга таба эшләргә көч, этәргеч бирә. Киләчәктә чигүләр белән бизәлгән киемнәр тегеп карыйсым һәм ателье ачасым килә. Мин үз эшеңне ачуның куркыныч түгеллеген, ә булырдай эш икенләген аңладым инде. Тәмен татып карадым. Алга барырга исәнлек һәм сәламәтлек кенә булсын. 

 

чыганак: http://intertat.ru

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7165
    7
    65
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4462
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2938
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9613
    6
    35
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4786
    0
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда