Әсәрләрдә – күңел җылысы

Милли сәнгатебез хәзинәләрен үзенчәлекле иҗади табышлары белән баеткан хатын-кыз рәссамнарыбыз Гайшә Рахманкулова, Рада Нигъмәтуллина һәм Рушания Якупова   иҗаты  күпкырлы, төр­ле һәм һәркайсы энҗе бөртекләре сыман затлы, кабатланмас, кызыклы.
Атказанган сәнгать эшлеклесе Рушания Якупованың сиксән яшь­лек юбилеена багышлап, Ка­зан Кремлендәге «Хәзинә» Милли сәнгать галереясы залларында оештырылган күргәзмәсе рәссам иҗатының үзенчәлеген — табигатьне, ел фасылларына һәрчак яшьләрчә сокланып, аның тылсымлы һәм гүзәл күренешләрен яңача, камил итеп ача белүен янәдән раслый. Күргәзмәдәге иҗат җимешләре 1990-2000 елларда иҗат ителгән икәнлеге күрсәтелсә дә, алардан ташып торган дәрт, көч-куәт, хис, садәлек-сафлык тамашачыны һәрчак әсир итә.

Рушания ханымның иҗади язмышы катлаулы да, бәхетле дә. Балачактан иҗат мохитендә үсүе аны сәнгать дөньясына тартып кертә: кыз Оренбург өлкәсендәге Кызыл Мәчет авылында зәркәнче оста Мостафа ага гаиләсендә туа. Абыйсы Байназар Әлминев — танылган рәссам-график, татар халык әкиятләренә сурәт-рәсемнәр ясау белән мавыга. Рушания исә Дулев һөнәр-сәнгать училищесында фарфорга сурәт төшерү бүлегендә укый, аннан Казанда сәнгать училищесында укып, осталыгын чарлый.

Бүгенге көндә Рушания Якупова үзенә генә хас, башкалардан аермалы язу манерасына ия булган, өлгергән оста. Артта — олы тормыш юлы, академик, СССРның халык рәссамы Харис Якупов белән кулга-кул тотынышып үткән гомер. Аларның уллары — Фәрит белән әнвәр Якуповлар да талантлы рәссам булып танылды. Шулай да аның иҗат ялкыны зур гаилә мәшәкатьләренә күмелеп сүнмәде, һәрчак дөрләп янмаса да, көч җыйды, якты төсмерләр белән баеп, яңа яңгыраш алды, өлгерде. Рушания  Якупова дөньяны үзенчә күрә, хис-тәэссоратларын сурәтли белә. Гап-гади әйберләрне — чәчәкле натюрмортның якты төсләрен, җиләк-җимешне сусыл, тере, тәмле итеп күз алдына бастыру рәссамнан зур осталык һәм күңел байлыгы, иҗади хыял таләп итә.

Яраткан жанры — натюрмортта төсләрнең чисталыгы һәм яңгырашы образның күтәренке рухы белән яраша. Иҗатының тагын бер үзенчәлеге — ачыклык, рухи бердәмлек, оптимизм — яктыга тартылу бербөтенгә әйләнә. Рәссам үз стилен, язу манерасын тапкан, сюжет кору осталыгына ирешкән. Тыштан ул үзгәрешсез тоела, әмма һәр әсәрдә үсеш, авторның хис-тойгылары белән бәйләнеш тоемлана. Хатын-кызга хас йомшаклык, мөлаемлык гүя ул җан өргән чәчәк бәйләмнәренә, татар сөлгесе, самовар белән бизәлгән натюрмортларга да күчә. Ихлас ярату белән нәкышләнгән һәр бизәк гади яшәешнең матурлыгын күрергә әйди сыман.

Рушания Якупова әсәрләре кырык елдан артык Бөтенсоюз, зона, республика күргәзмәләрен бизи. Татарстан Дәүләт музее, АКШ һәм Европа илләре коллекционерларының шәхси тупланмаларында саклана торган, күңел җылысы 
сеңгән сурәт-картиналары үзенчәлекле рәссам иҗатының үлемсезлеген раслый.

«Сөембикә», № 10, 2008.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    8635
    0
    85
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    3820
    1
    42
  • Хыялдагы ир-ат  Үсмер чакта ук  ничек тә булса бай тормышта яшәргә кирәк дип нәтиҗә ясадым. Телевизордан күрсәткән гламур тормыш кызыктыргандыр, мөгаен. Әмма кыяфәтем бай егетләр артымнан чабып йөри торганнардан түгел иде. Гомумән, күбәләк кебек бер егеттән икенче егеткә очып йөрергә дә яратмадым. Ныклы карарга килде: укыйм да, җитәкче булырга тырышам. Ул вакытта бай ир дә кирәк булмаячак. 
    4898
    1
    40
  • Укытучым Их, вакыт дигәннәре! Ник сез шулай бик тиз агасыз соң? Азга гына булса да мәктәп елларына кайтып киләсе иде лә... Миңа инде 30 яшь, 16 яшьлек  чагым әле кичә генә кебек...  
    3664
    0
    29
  • Галим – Кире әйләнеп кайтасың булма, эзең дә булмасын! – дип ярсып кычкыра иде хатын. Бу сүзләрне ишетүгә Галим башын тотып чүгәләп утырды.  – Барысы да искә төште, Гөлсинә... – диде ул. 
    2763
    0
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 27 май 2022 - 11:00
    Без имени
    Бик матур язгансыз, узегезнен йэзегездэ дэ эбиегез чалымнары бар
    Ялындырам, янәсе...
  • 27 май 2022 - 19:14
    Без имени
    Заманасы шундый,ипташем 6 бала гаилада ускеннар,бер берсе белен йорешмилар,ваатсаптан салам жибарешеп яшилер Чаллыда.
    Бай туганыбыз туенда кадерсез кунаклар булдык
  • 27 май 2022 - 00:29
    Без имени
    Курячяк язмыш
    Инде минем чират...
  • 26 май 2022 - 20:32
    Без имени
    Укып торасым да килми, ташладым. Уз рэхэтеннэн китеп, кайнанайны курэ-ишетэ торып, ниемэ кайтырга иде? Бала карар, ашарга пешерер дип ометлэнеп? Уз тарткан картасы, тарта-тарта ашасы. Чык та кит
    Инде минем чират...
  • 27 май 2022 - 06:58
    Без имени
    Безнен, тормышлар уртак та кебек автор белан. Мин дэ иремне дэ, баламны да Ходайдан сорадым. Хэзер аллага шокер баламда туды, иремдэ бик эйбат кеше.
    Мин аны Ходайдан сорап алдым
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда