Наив сәнгать югарылыгында

Альфрид Шәймәрдановны һәрвакыт примитивист яки наив сәнгать вәкиле итеп таныштыралар. Моннан ике дистә еллар элек ул сәнгать дөньясына җете, хәтта агрессив төсләрдән тулышып торган, вак детальләрдән бербөтен хасил итеп эшләнгән картиналары белән, «Менә мин! Ничек бар, шулай кабул итегез!» дигәндәй, янартау булып килеп керде.

Кабул иттеләр аны, яраттылар. Әллә дөньясының артык катлаулы булуы тәмам туйдырган, әллә постмодернистик сәнгать теләсә кайсы чикләрне сызып ташлаган – Шәймәрдановның табигать гармониясен интуитив рәвештә тоемлап, иң кирәкле штрихларны гына өскә калкытып сурәтләгән эшләре, чыннан да, тансык иде.

Беренче карашка, бу картиналарның авторы – бала, бик тә талантлы бала дигән тойгы кичерәсең. Чынлыкта исә авторның балачагы армия хезмәте, Ленинград киноинженерлар институты һәм Казан кинохроника студия­сен­дә эшләгән еллар артында калган. Альфрид Шәймәрданов 1961 елда Саба районында туып, Казакъстанда үскән. Шахтер гаиләсеннән. Чын-чынлап рәссам пумаласын 1993 елда кулына ала һәм шунда ук чын профессионал булырга карар кыла. Әлбәттә, беренче эшләрендә үк әйтер сүзе барлыгын сиздереп куйса да, техника, стиль, композиция буенча «чын профессионалларча» эшләргә туры килә. Озакламый «Сальвадор Дали Казанда», «Майя Плисецкая Африкада» һәм башка шундый картиналар туа. Рудольф Нуриев, Чыңгыз хан, Че Гевара кебек тарихта булган шәхесләргә мифик эчтәлекне әнә шул рәвешле беренче булып наив сәнгать «кигертә».

«Сәнгать күңелсез булырга тиеш түгел, – дип саный рәссам. – Ул күңелләрне кузгатырга, эмоцияләрдән кайнап торырга тиеш». Дөрестән дә, Альфрид Шәймәрданов сәнгате битараф калдырмый: еш кына сабыйларча сөенеч, мультфильм карагандагы кебек хисләр уята – чынбарлыкка туры килмәсә дә, ышанасың, тормышка күчереп карыйсың. Бәйрәм рухына тиенәсең.

Сәнгать белгече Динә Әхмәтова Альфрид Шәймәрдановның иҗатында панорамалы сурәт, сурәтне монтажлау ысулы белән төшерү, тирәнрәк караганда, клиплар эстетикасын аның кинематографиядәге тәҗрибәсе белән бәйләп карый. Альберт Шакиров (кызганычка каршы, мәрхүм инде) аның турында: «Кабатланмас иҗат иясе булган уникаль рәссам. Мин аның эшләре XXI гасырның сәнгать тарихында калачагына тамчы да шикләнмим», – дип язган. XXI гасырның икенче дистәсен ваклыйбыз инде. Шәймәрданов иҗаты ышанычлы адымнар белән киләчәккә бара.

 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 7991
    4
    109
  • Яңа йорт Әлфия йокысыннан уянуга, янында яткан иренең чигә чәчләренә саклык белән генә кагылды да, аны уятудан куркып, иреннәре
    9497
    5
    71
  • Син мине гафу ит Экраннарга «Зөләйха күзләрен ача» фильмы чыккач, күпләр андагы кайнана образын кабул итә алмады. Татар карчыклары андый усал булмаган, дигән фикерләр дә ишетелде. Бүген язарга теләгән вакыйгам – геройларымның исемнәре үзгәртелсә дә, тормыштан алынган чын хәл. Арабызда Галимҗан Ибраһимовның Сабирасыдай («Татар хатыны ниләр күрми») усал кайнаналар әле дә бармы дигән сорауга җавап табарсыз сез анда.
    9239
    2
    60
  • Дәва Авылына кайтты. Авыл үзгәрмәгән, ул – үзгәргән. Хәтта исәнләшеп үткән авылдашлары да, танымыйча, артыннан карап калды. Нәфис гәүдәле, сара чәчле хатын ят иде аларга. Ә ул бер ел элек кенә дегет кебек кара чәчле, интегеп яшәгәне йөзенә чыккан Мәрсилә иде бит. Тик аның тормышындагы авырлыклар узды. Ак полосадан бара ул. Чәчен дә шуңа буятты...
    4580
    4
    42
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 6 август 2020 - 11:58
    Без имени
    Бик матур язгансыз Венера !Э чынлыкта бу булган хэл !Фэридэ ул чыннан да бик лаеклы ,хормэтле ,бик чибэр дэ унган да хатын -кыз !Исеме генэ узгэртелгэн .
    Күз яшьләрең булып мин тамам...
  • 6 август 2020 - 15:36
    Без имени
    Сабак алмаган бу хатын
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 19:21
    Без имени
    Йозлэтэ чыгар ул аферисттан-узе генж тугел-7 буынына кадэр тошэр лэгьнэте!
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 00:58
    Без имени
    Исән - сау Илдар! Тырыша- тырмаша Рузалиясе белән яшәп ята. Сәламәтлеге алга таба түгел, алай да бирешми. Һәр көнгә сөенеп, Аллага шөкер дип яшиләр. Юмористик хикәяләре һәрдаим "Татарстан яшьләре" битендә дөнья күрә. Биш китабы чыкты, алтынчысының табадан төшкәнен көтәләр.
    Мәхәббәт сурәте
  • 5 август 2020 - 20:19
    Без имени
    Ачыктан ачык ирегезгэ эйтегез, без кем сон сина дип. Нармальный хатын яшь баласы булган килененэ булышыр иде, сездэ узем эзерлэп идем дип. Юбилей бит диеп. Э малае аркылы эш йортмэс иде. Или узегез кайнана бн ачыктан ачык сойлэшегез. Акылы булса анлар. Э болай тавыш тын булмагач, сезгэ ошый дип уйлый. Ир кеше ойдэ нэрсэ бар нэрсэ югын белми ул. Тавыш чыга дип тэ курыкмагыз, бер чыгада бетэ ул. Э бала бн берни эйтмичэ, ачуыгвзны эчкэ йотып кайтып китеп, доресен эйтергэ кирэк. Алар ял итэсе килгэндер дип кенэ уйларга может.
    Көйсез кайнана хикмәтләре
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...