Аны дөнья белә

Рәссам Нишә БАНУ белән танышуыбыз көтмәгәндә булды. Истанбулга Казаннан  Туган тел бәйрәменә барган бер төркем Айа Суфия соборыннан чыгып киләбез. Арабызда танылган галим Хатыйп ага Миңнеголов та бар. «Игътибар иттегезме, күпме йөреп бер аһ итәрек чибәр кыз очратмадык. – ди ул. Шунда ук галимебезнең йөзе балкып китте. – Әнә берәүсе басып тора икән ләбаса! Картиналар янында! Барыйк әле шунда!» Собор эргәсендә урынланган «Җәннәт бакчасы» дип исемләнгән картиналар күргәзмәсенең хуҗабикәсе, дөресрәге, авторы – рәссам Нишә Бану икән бит бу гүзәл ханым! Искиткеч матурлык дөньясыннан гыйбарәт күргәзмәне карап чыгуга, рәссам тирәсенә җыелдык. «Казаннан, – дибез. – Татарлар...»
Шул мизгелдә рәссамның йөзе картиналарындагы буяулардан да җетерәк булып яктырып китә. «Казаннанмы? Татарлармы? Сез минем кардәшләрем ләса! – дип, сөенечтән балкып, ул барчабызны берьюлы кочаклап алды. – Мин дә татар кызымын. Кырымтатар кызы. Истанбулда туганмын. Нәселем Бакчасарайдан. Сугыш башлангач, безнекеләр башта Румыниягә, аннан Төркиягә күченгәннәр».



Нишә Бану ханым белән сөйләшеп сүзләр бетмәде. 3 яшеннән, дәү әнисенең бирнә сандыгын мольберт сыйфатында файдаланып, рәсем ясый башлаганын да, 10 яшьләрендә портретлар ясауга һәвәсләнеп, үзләре яшәгән мәхәллә кешеләрен сурәткә төшереп бетерүе турында да, Мәрмәрә университетында башта немец филологиясе факультетында, соңрак шул ук университетның сәнгать факультетында белем алуы хакында да сөйләде ул. «Минем бер бабам хан сараенда нәкышче булган. Төркиядәге күп кенә сарайларны бабам – әниемнең әтисе Али Риза әфәнде бизәгән...» Милләтенә тартылуы бик көчле иде Нишә ханымның. Казанда күргәзмә оештыру хыялы да зур иде аның. Казанда күргәзмәсе әлегә күренмәде. Әмма Австриядә, Германиядә, Италиядә, АКШта, Швециядә һәм Европаның башка илләрендә 60 лап күргәзмәсе оештырылган, байтак эшләре шәхси күргәзмәләргә сатып алынган бу рәссам ханымның иҗатын Казанга китертәсе, аны татар дөньясы белән таныштырасы иде бит.

Үз иҗатында академизмны да, тыелгысыз һәм чикләнмәгән хыял байлыгын да оста файдалана белгән рәссам ханым үзенең иҗат өслүбен «спонтанлык», ягъни күңел түреннән, йөрәктән кинәт бәреп чыккан тойгыларның, аллы-гөлле буяуларга манылып,  киндергә түгелеше сыман аңлатырга тырышса да, бу хисләр ташкыны озын гомерле булырга охшап тора.
Сәнгать белгече һәм философ Исмаил Туналы  Нишә ханымның иҗатына мондый бәя бирә: «Дөньяны тойгылы хыял көче белән аңлаткан Нишә Бану рәсем техникасының хакимедер.
Аның рәсемнәре һәр кешегә әңгәмәдәш була аладыр. Һәм Нишә Бану рәсемнәренең һичбер көндәше була алмастыр. Моңа ул чикләнмәгән, һич нигә буйсындырылмаган хыял егәре белән ирешә».    

Аерылышканда без бергәләп фоторәсемгә төштек. Истәлеккә дип, сагынмаклык итеп.

 

Реклама
Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Соңгы комментарийлар
  • 11 декабрь 2019 - 23:42
    Без имени
    Машина ватылу хазер проблема мени.чакырттта эшлет.минеи ирем бар,но анардан бик толк юк.мин узем ойде ботен проблема ны решать итеп яшим.уйлап куям кайчак ир булмаса белки мин лучше яшэр идем наверное.хазер нормальный ирлернен хатыннары чат ябешкен.и жунле ир буйдак йорми.адарны жунсез хатыннар электереп ала.живи и радуйся,тем более есть сын и родственники.
    Укучы хаты
  • 11 декабрь 2019 - 23:42
    Без имени
    80 яшьлек карчыкнын уз туксаны туксан...туганнары белэн буген килеп кенэ дуслашмый инде ул. Картлар йорты гына инде...
    Ялгызлык
  • 11 декабрь 2019 - 23:42
    Без имени
    Әйе, дуслар, кеше тормышына күз салганда сак булырга кирәк.Күренекле кешеләрнең тормыш юлы белән кызыксынабыз инде, сүз дә юк. Тик, ,,Тыкшынмагыз!" дип әйтәсе киләрлек дәрәҗәгә җиткермәсәгез иде. Үлем үкенечсез булмый болай да, аңа тыгылып актарып чыгармасагыз да. Урының җәннәттә булсын, татар халкының моңлы сандугачы. Тешләргә бер кереп, җырла әле, Ишетик янә моңлы җырыңны. Җырланмаган җырлар авазыннан, Ишетербез синең моңыңны. Син кайгырма, нихәл итмәк кирәк, Җир йөзендә төрле кеше бар... Тигәнәктәй ябышкагы булган җирдә, Нәфис таҗлы гөлләргә күз сал. Җир йөзендә төрле кеше бар. ,,Урының җәннәттә булсын!" дип телик, Дога булып барсын, йә Аллам. Җирдә матур итеп яши белгән, Шулай иртә китә арадан... 11.12.2019. Лилия Мурадова.
    Хәния Фәрхинең сеңлесе нигә апасы белән бергә җырламаган? 
  • 11 декабрь 2019 - 23:42
    Без имени
    Бик зур рәхмәт, Люция!Бик зур рәхмәт ,,Сөембикә"! Укып гыйбрәт алып, калганнар гыйбрәт алып, мизгелнең кадерен белеп, үкенмәслек итеп яшәсеннәр иде дә...Тик юк шул, һәр кеше үз тормасыннан соң гына башын кашый. Оныкларга әби - баба тәрбиясе бик мөһим, Монысы өчен аеруча рәхмәт!!! Сезгә иҗади уңышлар теләп , Лилия Мурадова.
    «Кешелекне дәвалыйсым килә»
  • 11 декабрь 2019 - 23:42
    Без имени
    Мин сезнен очен соендем.
    18 елдан соң кавышу 
Реклама
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...