Чәчәк түтәле

Урамда — яз. Гөлләр күзен ачкан чак. Тик бу матурлык бер мизгел генә... Әйдәгез, без бу гөлләрне тукымага күчерәбез! Бер көн эчендә күз явын алырдай гөлләмә чигәргә өйрәтәм үзегезне. Бик матур килеп чыга ул — кысага тарттыр да, стенага эл — бер дигән картина! Без исә диван мендәрен бизик, сабан туена кайткан кунаклар шаккатсын!

Кирәк:

  • 30х30 үлчәмендәге мендәр тышлыгын бизәү өчен киңлеге 5 см булган атлас тасмалар: алсу шәмәхә төслесе – 2,5 м, сары төслесе – 1,6 м, ачык ал төслесе – 1,10 м (запас белән алсагыз да комачауламас);
  • киңлеге 2,5 см булган тасмалар: яшел төслесе – 1 м, кишер төслесе – 75 см, сары төслесе – 30 см;
  • киңлеге 1 см булган тасмалар: ак төслесе – 3 м, яшел төслесе – 2 м;
  • тасма төсләренә туры килә торган мулине яки тегү җебе;
  • зур күзле юан энә (аны камыт энәсе, диләр);
  • гади энә;
  • шәм яки шырпы;
  • мендәр тышын тегү өчен 35х70 үлчәмле җитен тукыма;
  • чигеләсе тукыма сыярлык киерге.
Эш барышы:
Бизәк мендәр тышының алгы ягында гына. Бизәргә керешкәнче, рәсемнең эскизын тукымага төшерергә кирәк (каләм эзләре беленер-беленмәслек кенә булсын). Тасмаларны һәм тукыманы үтүкләгез.
 
РОЗА ЧӘЧӘГӘ
(Фото 1) Алар 5 см киңлектәге тасма белән ясала. Гади энәгә тасма төсенә туры килә торган җеп саплап алып, тукымага биш тармаклы «кар бөртеге» ясыйбыз. Һәр тармак 3 см, әзер розаның диаметры 6 см булачак. Атлас тасманы 80 см озынлыгында кисеп алып (тасма очы турыга түгел, кыйгачлап киселә), ике очын шәм утында көйдерәбез – сыпылырлык булмасын. Тасманы зур күзле энәгә саплыйбыз.
(Фото 2) Энәне «кар бөртеге»нең урта бер җиреннән сул яктан тартып чыгарабыз һәм якындагы беренче тармак астыннан уздырабыз.
(Фото 3) Алга таба тасманы бер тармакның аскы ягыннан, икенчесенең өске ягыннан алмаш-тилмәш уздырып, тасманы урап бетерәбез. Артык тарттырмагыз, буш­рак булса, чәчәк матуррак килеп чыга. Тасманы роза таҗы рәвешенә кертеп, кул белән боргаларга кирәк. Тасма очын тукыманың сул ягына чыгарып, энә-җеп белән чәнчеп куегыз.
 
РОМАШКАЛАР
(Фото 4) Аларның да диаметры 6 см. Түгәрәк савыт белән тукымага чәчәкнең эскизын сызабыз. Уртада тагын бер бәләкәй генә түгәрәк. Ромашка таҗлары әнә шул эчке түгәрәктән тезелә башлый. Бер ромашканы чигү өчен 1 см киңлектәге тасмадан 1 м кисеп алыгыз. Чама белән 13-14 таҗ чыгарга тиеш.
 
(Фото 5) Ромашка уртасы 2,5 см киңлектәге 15 см сары тасмадан ясала. Энәне уртадагы түгәрәкнең бер читеннән тартып алабыз да, чак кына ара калдырып, сул якка чыгарабыз. Уң якта кыска гына элмәк барлыкка кил­де. Тагын бер элмәк ясыйбыз. Бу элмәкләрне яткырып, сары төстәге җеп белән тукымага тегеп куябыз.
 
ГӨЛ САБАКЛАРЫ
(Фото 6) Сабаклар 1 см киңлектәге яшел тасмадан ясала. Тасманың озынлыгы сабак озынлыгыннан 2-3 см артыграк булсын. Тасманы тыгыз итеп бөтереп, сабак урынына тегеп куябыз.
Сабакларны мулине җебеннән тамбур җөе белән дә чигәргә була.
 
ЯФРАКЛАР
(Фото 7) Сабак тирәли тезелгән яфраклар 1 см киңлектәге тасмадан ясала. Тасманы озын кисмәгез, тукыма аша күп уздыра торгач, сыпыла ул. Сабак төбеннән чигә башлыйбыз. Энәгә сапланган тасманы сабакка бик якын итеп тукыманың уң ягына тартып алабыз да, 1 см атлатып, тасма аша сул якка чыгарабыз.
 
ЧӘЧӘК БӨРЕЛӘРЕ
(Фото 8) Тасманы 15 см кисеп алып, тукыманың  уң ягына тартып чыгарабыз да,аз гына бөтереп, тукыма­ның сул ягына тартып алабыз. Уң якта 4 см биеклегендә элмәк кала. Шуны, ачыла башлаган бөре рәвешенә кертеп, тукымага тегеп куябыз.
 
БӨРЕ КАСӘСЕ
(Фото 9) Бөренең аскы өлешен каплап, яшел тасмадан (2,5 см киңлектәгесе) ике касә яфрагы ясыйбыз. Тасманы бөре төбендә үк уң якка чыгарып, 3 см атлатабыз һәм, бөренең кырыена ук терәп, тукыманың сул ягына тартып чыгарабыз.
Инде мендәр тышын тегеп бетерәсе генә калды.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4636
    11
    116
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    13275
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2881
    9
    88
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11 Көн артыннан көн, ай артыннан ай узды. Икенче балама көмәнле вакытымда без, кайнана белән кайната яшәгән йорттан башка чыгып, үз йортыбыз белән яши башлаган идек...
    11502
    16
    76
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    13912
    4
    73
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 3 октябрь 2022 - 22:11
    Без имени
    Фикеремне калдырган идем, нигэдер бик озак тикшерэлэр))). Дэвамын котэм. Зур рэхмэт Авторга! Татарча рэхэтлэнеп укыдым. Раушанияны жэллэдем. Нигэ ул шул хэтлем .... юаш булды икэн?!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:54
    Без имени
    Минем энкэем дэ шулай яшэгэн. Балага узгач(мин,а), энисе(минем эбием) кышкы буранга карамыйча, 100 километр ераклыгына карамыйча, ат ж,игеп чанага, узенен, кызын туган оенэ алып кайткан. Э минем "этием", 42 яшендэ исерек килеш кышкы суыкта, алачыкта тун,ып улгэн, "хатыны"(бергэ яшэгэн бичэсе) "исерек син"дип оенэ кертмэгэч....
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 3 октябрь 2022 - 17:55
    Без имени
    Дэвамын котэм, кадерле Автор!
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 30 сентябрь 2022 - 09:42
    Без имени
    Бер конне Ирегез егетегезгэ узе сойлэп бирэчэк сезнен кем икэнегезне. Ох ялгышасыз. Иргэ ышанма иделгэ таянма, тем более аерылганга
    Газаплы очрашу
  • 30 сентябрь 2022 - 16:56
    Без имени
    Зур рэхмэт сезгэ! Шундыйтэмне итеп язгансыз! Сезнекуреп сойлэшэсе, утырып чэй эчэсе килеп китте.
    «Ике ишек тишеп, икең ике якка чыгарга язмасын...»
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда