Чәбәк-чәбәк уйныйбыз

Бер халәттә озак утыруның сәламәтлеккә зыянлы булуы һәркемгә мәгълүм. Ә бүгенге алга киткән техника, механика, компьютер заманында балалар озаклап компьютер артында утырырга, телевизор карарга, әти-әниләренең машиналарында утырып йөрергә яраталар. Шуңа да балага хәрәкәтле ял минутлары бик кирәк.

Физкультура минутлары күптөрле. Алар бары тик күзләр, кул һәм бармаклар, кул һәм аяклар, муен һәм баш, шулай ук бөтен гәүдә өчен дә булырга мөмкин. Күнегүләр, гадәттә, өстәл артларыннан чыгып, баскан килеш ясала. Бүлмәне җилләтү мөмкинлеге булса — бигрәк тә яхшы. Хәрәкәтле ял минутлары файдалы һәм күңелле узсын өчен аларны төрле җыр, такмаклар белән башкарырга мөмкин. Шигъри юллар белән яисә музыка ярдәмендә (аудиоязма, фортепиано, барабан, бубен) үткәрелә торган ял минутларын балалар бигрәк тә ярата. Шигъри юллар балаларны ритм, рифманы аңларга гадәтләндерә, сөйләмдәге кимчелекләрне бетерергә ярдәм итә.

Әлеге ял минутларында халкыбызның җырлы-биюле уеннарын да («Кәрия-Зәкәрия», «Ак калач», «Наза» һ. б.) файдаланырга була. Балаларга җырның сүзләренә туры китереп хәрәкәтләр ясау, бию бик ошый.

Ял минутларын балаларның яшь үзенчәлекләрен истә тотып оештырырга кирәк.

 

3-4 яшьлек балалар өчен уеннар

Чәбәк-чәбәк
Чәп-чәп, чәбәкәй,
Кулларыбыз бәләкәй
(нәниләр кулларын күтәреп, чәбәклиләр).
Ә хәзер тизрәк-тизрәк
Чәбәклик күңеллерәк!
(кулларны җиңелчә генә тезләргә сугалар)
Уен берничә тапкыр кабатлана.

 

Шаян балалар

Балалар ирекле басалар. Шигырьнең сүзләренә туры китереп хәрәкәтләр ясыйлар.

Бигрәк шаян инде без,
Тик тормыйбыз бер дә без.
Чүгәлибез, торабыз.
Башны уңга борабыз.

Аннан сулга карыйбыз
һәм сикерә башлыйбыз.
Кулларны күтәрәбез,
Аннары төшерәбез.

Шул арада иелеп,
Басарга өлгерәбез.
Тирән итеп сулыйбыз,
Ял итәргә туктыйбыз.

 

Нәниләр

Балалар бер рәткә тезелеп, чүгәләп утыралар. Тәрбияче балалар каршында чүгәләгән һәм җырлый:

Әй, нәниләр, нәниләр,
Арыдык без, димиләр
(әкрен генә торалар).
Аякларын күтәреп,
Матур итеп атлыйлар
(йөрү хәрәкәтләре ясала).

Хәзер барабыз артка,
Егылмыйча син атла
(артка таба йөрү хәрәкәтләре).
Бер, ике, бер, ике!
Егылмыйча син атла
(алга таба киләләр).

 

4-5 яшьлек балалар өчен уеннар

Тау башында ята кар
(балалар кулларын җәеп әкрен генә өскә күтәреләләр),
Тау башында бик күп кар!
Урманда чыршы төбендә
(гәүдәне алга таба ия төшеп, әкрен генә баралар)

Йокыга талган аю бар.
Шыпырт, тавышланмагыз
(бармак яныйлар, “йоклыйлар”),
Аюны уятмагыз!

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кар патшабикәсе Билгеләнгән вакытта кафеда иде инде кыз. Ишекне ачып керде дә, ярым буш залга күз йөртеп, үзенә кирәкле кешене эзләде. Гомерендә беренче күрүе булса да, ул аны әллә каян таныды. «Снежная королева!» – дигән уй сызылып үтте кабат. Ханбикәләрдәй затлы иде ханым.
    8471
    1
    113
  • Хәшәрәт – Әни, без Фәридә белән өйләнешергә булдык. Син каршы түгелсең бит, әйеме? Зөлфия, улының бу хәбәренә күптән әзер булса да, каушап калды. Бу минутта теленнән нинди генә сүз төшсә дә, ничектер урынсыз, ялгыш булыр кебек тоелды.
    7432
    1
    108
  • Тапшырылмаган имтихан Без еш кына: «Күргәннәрдән китап язырлык, кино төшерерлек», – дибез. Беркемнең дә язмышы ал да гөл түгел. Тик кайберәүләр, аның кире якларын оста итеп яшерә,
    5483
    4
    78
  • Гомернең ике яры Бездә бүген – дебют! Гөлнур Сафиуллинаның дебюты! Ниһаять!.. Аның хикәяләр яза башлавын бик көткән идек без. Хәер, Гөлнурның журналист язмалары ук чын хикәя итеп кабул ителә: йә елмаеп, йә күз яшьләрен тыярга тырышып укыйсың... Ә геройлары үзенә охшаган: тыйнак, акыллы, сизгер күңелле, серле... Кечкенә генә бер сүзе, карашы, хәрәкәте белән дөньяларны үзгәртә, гап-гади тормышны ямьгә төрә белгән... Менә шулай! Хикәяләрендә – фәлсәфә, хисләр, сизгер хатын-кыз йөрәге, тагын әллә ниләр – кыскасы, өр-яңа халәт!
    4595
    6
    49
  • Карындашым – көндәшем  Язын чәчәк аткан алмагачның чәчәкләре ап-ак, бик матур. Ләкин нигә соң алмаларының тәме бертөрле түгел? Берсе баллы, ә икенчесе, карар күзгә матур булса да, эчендә – корт. 
    8011
    2
    48
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 5 март 2021 - 19:29
    Без имени
    Балага 40 конда юк,азырак саклау карактер ул
    Гүзәл Уразова сабые белән хастаханәдә
  • 5 март 2021 - 20:03
    Без имени
    Куз тиядер тугач та фотасын куя башлыйлар бит 40 консез чит кешегэ курсэтмилэр иде бит элек
    Гүзәл Уразова сабые белән хастаханәдә
  • 5 март 2021 - 21:25
    Без имени
    Нинди генә җуләрлекләр эшләми адәм баласы.
    Җиңгәм: «Чибәр ирләр уртак булалар», – диде...
  • 5 март 2021 - 10:20
    Без имени
    Минем кызым да кияүнең беренче хатыны 2 яшьтә ташлап киткәнбаласын тәрбияли (икенче баласын икенче иренә ташлап китте). Ташлап китсә дә интернет челтәрендәге сайтларда "Минем өчен иң кадерле кешеләрем -улларым. Алар өчен генә яшим",-дип яза. Ә үзе бер ирдән икенче иргә йөри. Менә шундый тормыш.
    Әллә?!
  • 5 март 2021 - 11:13
    Без имени
    Мокшы икенче торле эйткэндэ мордва буламы?
    Мокшыларда туйда булдык
Реклама
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...