Чәбәк-чәбәк уйныйбыз

Бер халәттә озак утыруның сәламәтлеккә зыянлы булуы һәркемгә мәгълүм. Ә бүгенге алга киткән техника, механика, компьютер заманында балалар озаклап компьютер артында утырырга, телевизор карарга, әти-әниләренең машиналарында утырып йөрергә яраталар. Шуңа да балага хәрәкәтле ял минутлары бик кирәк.

Физкультура минутлары күптөрле. Алар бары тик күзләр, кул һәм бармаклар, кул һәм аяклар, муен һәм баш, шулай ук бөтен гәүдә өчен дә булырга мөмкин. Күнегүләр, гадәттә, өстәл артларыннан чыгып, баскан килеш ясала. Бүлмәне җилләтү мөмкинлеге булса — бигрәк тә яхшы. Хәрәкәтле ял минутлары файдалы һәм күңелле узсын өчен аларны төрле җыр, такмаклар белән башкарырга мөмкин. Шигъри юллар белән яисә музыка ярдәмендә (аудиоязма, фортепиано, барабан, бубен) үткәрелә торган ял минутларын балалар бигрәк тә ярата. Шигъри юллар балаларны ритм, рифманы аңларга гадәтләндерә, сөйләмдәге кимчелекләрне бетерергә ярдәм итә.

Әлеге ял минутларында халкыбызның җырлы-биюле уеннарын да («Кәрия-Зәкәрия», «Ак калач», «Наза» һ. б.) файдаланырга була. Балаларга җырның сүзләренә туры китереп хәрәкәтләр ясау, бию бик ошый.

Ял минутларын балаларның яшь үзенчәлекләрен истә тотып оештырырга кирәк.

 

3-4 яшьлек балалар өчен уеннар

Чәбәк-чәбәк
Чәп-чәп, чәбәкәй,
Кулларыбыз бәләкәй
(нәниләр кулларын күтәреп, чәбәклиләр).
Ә хәзер тизрәк-тизрәк
Чәбәклик күңеллерәк!
(кулларны җиңелчә генә тезләргә сугалар)
Уен берничә тапкыр кабатлана.

 

Шаян балалар

Балалар ирекле басалар. Шигырьнең сүзләренә туры китереп хәрәкәтләр ясыйлар.

Бигрәк шаян инде без,
Тик тормыйбыз бер дә без.
Чүгәлибез, торабыз.
Башны уңга борабыз.

Аннан сулга карыйбыз
һәм сикерә башлыйбыз.
Кулларны күтәрәбез,
Аннары төшерәбез.

Шул арада иелеп,
Басарга өлгерәбез.
Тирән итеп сулыйбыз,
Ял итәргә туктыйбыз.

 

Нәниләр

Балалар бер рәткә тезелеп, чүгәләп утыралар. Тәрбияче балалар каршында чүгәләгән һәм җырлый:

Әй, нәниләр, нәниләр,
Арыдык без, димиләр
(әкрен генә торалар).
Аякларын күтәреп,
Матур итеп атлыйлар
(йөрү хәрәкәтләре ясала).

Хәзер барабыз артка,
Егылмыйча син атла
(артка таба йөрү хәрәкәтләре).
Бер, ике, бер, ике!
Егылмыйча син атла
(алга таба киләләр).

 

4-5 яшьлек балалар өчен уеннар

Тау башында ята кар
(балалар кулларын җәеп әкрен генә өскә күтәреләләр),
Тау башында бик күп кар!
Урманда чыршы төбендә
(гәүдәне алга таба ия төшеп, әкрен генә баралар)

Йокыга талган аю бар.
Шыпырт, тавышланмагыз
(бармак яныйлар, “йоклыйлар”),
Аюны уятмагыз!

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    6087
    3
    50
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5985
    4
    49
  • Сабырлык чиге 2  Шулай итеп, Сәрия туташ никахлы ире кочагында бер төн генә ләззәтләнеп калган. Нәрсә генә булмасын, авылда «кияүгә чыккан» дигән хәбәр таралган бит...
    8222
    0
    36
  • Ике килен-килендәш Ярты ел очрашып йөргәч, өйләнештеләр Алия белән. Барыбыз да куандык, сөендек. Ләкин гаиләбездә яңа килен барлыкка килгәч, минем кадерем бетте...
    6838
    9
    33
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 7 февраль 2023 - 06:25
    Без имени
    Карыйсы килэ башлады инде. Бу эсэрне укыганым бар иде.
    Бала бишеге тибрәнүендә  – чиркәү чаңы
  • 3 февраль 2023 - 09:19
    Без имени
    Рушания ханымның сәләтенә, булдыклы, уңган булган ханым булганына шаккатып, исем китеп укыдым.Була бит шундый бар яктан да килгән кешеләр, сөбханАллаһ, күз тимәсен 🤲🤲🤲Сәламәтлек, озын гомер телим аңа!
    Үләнче
  • 4 февраль 2023 - 13:37
    Без имени
    Гомер ничек яшэлсэ дэ утэ.Ярый анлаган ирен,э анламаганнар анламый ул.Яшэгэн саен чарасыз тузеп яшэгэн хатынкыз азмы доньяда.Сабыр тобе Сары алтын дисэлэр дэ сэлэмэтлек бик кирэк нэрсэ.Аллакаебыз яшьлектэ хэр балага тэуфикь, сабырлык хэм уз башына акыл бирсен.Сэлэмэтлектэ булып яшик
    Сабырлык чиге 5    
  • 3 февраль 2023 - 09:42
    Без имени
    Ие ие, бау белэн бэйлэп сойрэп яткыралар ди. Шул йоремсэк ирлэрне яклап утырмагыз инде
    «Йөремсәк» хатын
  • 4 февраль 2023 - 13:40
    Без имени
    Бик гыйбрэтле язмыш, шулай тузеп яшэдек
    Сабырлык чиге 5    
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр