Алсу Гыльметдинова: Күп тел өйрәнү — баланың физиологик үсешенә комачауламый

Күп тел өйрәнү — баланың физиологик үсешенә комачауламый. Икетеллелек темасы буенча диссертация яклаган галимә, КМТТУ-КАИ Халыкара мөнәсәбәтләр департаменты җитәкчесе Алсу Гыльметдинова шулай дип саный.

“Мин берничә мәктәптә булып, билингвизмның гамәлгә куелышын өйрәндем. Кызганыч, кайбер татар мәктәпләрендә директорлар миңа: мәктәпнең бурычы телләр өйрәнү түгел, телләрне, бигрәк тә татар телен, ата-аналар өйләрендә өйрәтсен, ә без мәктәптә бары белем бирәбез, ди. Телләрне өйрәнү ул һәркемнең шәхси эше, дип уйлыйлар. Әмма алар шуны аңламый: без - социаль кешеләр, телне өйрәнмәсәң, аны кулланмасаң, сөйләшмәсәң, ул югала”, - ди галимә.

Күп теллелек милләтне һәм телне юкка чыгара, дигән фикер белән дә килешми Алсу Гыльметдинова. Бу Совет чорыннан калган стереотип, дип саный ул.

“Әгәр дә без әлеге стереотипларны бетермәсәк, аларны юкка чыгару өстендә эшләмәсәк, алар безгә күптеллелекне үстерергә комачаулаячак. Кызганыч, безнең милләт кешеләре үзләре үк татарча өйрәнү һәм өйрәтүгә каршы чыга. Аларның фикерләре исә башка милләт вәкилләренең безнең ана телебезгә булган мөнәсәбәтләренә тагын да ныграк йогынты ясый. Чип-чиста татарча белгән, мәктәптә татар теле укыткан бер ханым белән аралашырга туры килде. Ул татар теленә карата бик тискәре мөнәсәбәттә. Аның коллективындагы башка укытучылар белән аралашканнан соң, алар миңа: татар кешесе үз телен яратмагач, өйрәнмәгәч, нигә безгә ул телне мәҗбүриләп өйрәтәсез, нигә алга сөрәсез, диючеләр булды”, - дигән фикергә килгән яшь галимә.

"Әгәр дә телне белмисең, әмма аңа карата карашың уңай икән, алга таба син аны барыбер өйрәнәчәксең. Тирәлегеңдәге башка кешеләр дә аңа уңай карый башлаячак", - дип саный ул.

“Рус мәктәпләрендә дә, күп теллелекнең файдасын белгән һәм күргән директорлар, башка телне өйрәнү өчен мөмкинлекләр тудыра. Үзе рус милләтеннән булса да, татар телен өйрәтү өчен укытучылар да таба, иң яхшы әсбаплар, уку-укыту комплекслары белән тәэмин итә. Укучыларның татар теленә мөнәсәбәте, аны яратуы шуннан тора”,- диде ул “Хәлбуки” проекты кысаларында укыган лекциясе вакытында. 
 
чыганак: http://tatar-inform.tatar

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Юлдаш Бүген – 2 гыйнвар. Алиянең генә туган шәһәрен инде өч ел күргәне юк. Күңел ярасы өч ел буе төзәлмәде... Төне буе елап чыкканнан соң кисәк кенә җыенды да, өч ел элек Мәскәүгә чыгып китте ул...
    7923
    1
    76
  • Яңа ел төне сере – Сәлам! Тагын бер ел үтеп китте. Очрашу төне җитте...  Телефон экранында көтелгән һәм таныш сүзләрне күрүгә Ләйлә  елмаеп куйды. Онытмаган! Быел да үзе беренче яза... Яңа ел төнен каршы алганда нәкъ төнге өчтә... Менә инде унынчы ел шулай...
    8965
    2
    66
  • Тапкыр малай Әнисе тиз генә кайтмады. Ул, гомумән, кайтмады. Хәбәре дә юк, үзе дә. «Суга төшкәндәй югалды», – дип пошынып, елап-сыктап йөрде Фатиха апа. Әтисен госпитальдән кабат фронтка җибәргәннәр. «Хәдичә килеп җитә алмады», – дигән ул хатында. Ризык төягән Хәдичә, мөгаен, ач гидайлар кулыннан кичкәндер дигән уйда тукталдылар. 
    6077
    3
    58
  • Хат язучы Көтелмәгән хат Айдарның бөтен күңелен актарып ташлады. Кайтасы көнен минутлап санап көтә солдат. 
    4378
    0
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:57
    Без имени
    Русчалап.Безумно люблю дигән шул була инде.Шулай тиеш диеп үскән инде ул эгоист булып.Бүген иртәгә ата анасы булмаса нишләр ул Ринат дигән әфәнде! Бер пример языйм әле.Улыбыз өйләнгәч первый взнос бирдек квартирага.Икенче ел үзебез диңгезгә киттек.Туган тиешле берәү аптырады,түләп тә беттегез мени ипотеканы диеп.Ир әйтте,15 ел мин ялда итмәсәм,ком кебек коелып бетәм бит,ярдәм иттек,хәзер инде үзләре диеп.Аллага шөкер тырышып эшләп улым киленем түләп беттерделәр 7 ел эчендэ.Универда түләп укыттык,әйдә инде дальше сами.....Икенче улыбызга да шулай ук, укыттык,ярдәм иттек квартира алганда...
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 28 гыйнвар 2022 - 07:42
    Без имени
    Чишмә районы Сафар авылына кунакка кайтып йөри идем.Әңкәйнең икетуган апаларына.Шунда улы әйтте,клубка чыгабыз,минем яннан ерак китмә,бездә урлыйлар кызларны диеп.40 ел элек.Әле ничектер белмим.Башка район егетенә кияүгә чыктым.Бер белмәгән кешегә ярәшеп китүләр,ай һай авырдыр.Ә йөрегән егетенә чыкса бу инде урлау түгел,бу алдан уйланган сценарий гына.
    Минем карт әбиемне дә, әбиемне дә, әниемне дә урлаганнар
  • 26 гыйнвар 2022 - 21:41
    Без имени
    Хэзер куп инде андый гаилэлэр,балалар дип яшэуче,куплэре ипотека тули бит,чынлап та берэр башка эйбер алырга уйласалар,эти-эни узлэре ярдэм кулын суза,булыша алганнарына соенэ-соенэ.
    Үз сөягем үземә авыр түгел
  • 26 гыйнвар 2022 - 22:00
    Без имени
    Безнен аниебез гел шулай пешерер иде коймакны без торганчы мичка ягып тамле ислар боронны кытыклап уята иде . И гомерлар анида юк хазер андый мичта юк ...без исанбез
    Мич коймагы
  • 26 гыйнвар 2022 - 12:46
    Без имени
    Сез балалар кеше булсын дип яшэгэн очен алар шундый эгоистлар. Нишлэптер эчеп йоручелэрнен эти-энисе кадерле була, алар узлэре турында уйлыйлар. Ризалашыгыз, тик узегезнен кайтып керергэ урыныгыз булсын.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда