Галимә Гүзәл Сәйфуллина: Коръәндә музыка ачыктан-ачык тыелмаган

Сәнгать фәннәре кандидаты Исламда музыка тыелганмы, юкмы дигән сорауга үз җавабын тапкан. Казан федераль университетының Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм көнчыгышны өйрәнү институты базасындагы  Ислам  мәгарифен һәм исламиятне үстерү ресурс үзәгендә “Исламда дини һәм дөньяви музыка” дигән темага лекция укылды. Лекцияне ТР Фәннәр академиясенең Диннәр һәм иҗтимагый фикер тарихы бүлегенең өлкән фәнни хезмәткәре, сәнгать фәннәре кандидаты  Гүзәл   Сәйфуллина  укыды.


“Музыка куәтле көчкә ия, ди – сәнгать белегече Гүзәл Сәйфуллина. - Ул кеше калебендәге хисләрне көчәйтергә сәләтле. Адәм баласында бозыклыкка авышу бар икән, музыка  аның әлеге омтылышын көчәйтәчәк кенә. Әгәр музыка эчкечелек, бозыклык һ.б гөнаһлар даирәсендә яңгыраса, ул шушыларга кушылып, тискәре йогынты ясый ала. Үзеннән-үзе түгел, ә шушы шартлар аркасында.  Бер үк вакытта, кеше үзе саф йөрәкле булса, музыка да аңарда иң мөкатдәс хисләр генә уята. Моның хаклыгын, әйтергә кирәк, бөтен ислам мәдәнияте тарихы да раслый”.


Лекция Гузель Сайфуллиной


 Күп кенә ислам илләрендә үзенчәлекле классик музыкаль  традицияләр формалашкан. Солтаннар һәм хәлифәләр үзләре дә сарайларында музыкантлар тотканнары мәгълүм. Лекция барышында галимә ХII-ХIV гасырларга караган төрле ислам илләрендә табылган иллюстрацияләр белән таныштырды. Мәсәлән, Багдатта “Рамазан ае төгәлләнү” картинасында мөселманнар музыка уен коралларында уйнап күңел ача. “Гаремда биюләр” (Герат. ХIV гасыр), бу сурәттә дә Солтан хатыннарының күңелен күрергә сукыр музыкантны чакырган.

Ул гына да түгел: Госманлы империясендә солтаннарның байтагы профессиональ композитор булып танылган.  “Алар начар мөселманнар булган дип әйтә алабызмы соң?.. “Аллаһ белән яшерен, серле, ихлас сөйләшү…”

Реклама


Әлеге күптәнге бәхәснең чагылышын ХIХ гасыр азагы-ХХ йөз башында яшәгән дин галимнәребезнең хезмәтләрендә дә очратырга мөмкин. Бу иң әүвәл – Хәсәнгата Габәши, Риза Фәхреддин, шулай ук  Галимҗан Баруди. Тагын мин Һади Килдебәкинең “Ислам вә музыка” дигән уникаль китабын атап үтәр идем.  Бу мәшһүр галимнәрнең әлеге “авырткан темага” нисбәтле хезмәтләрен мин гарәп язуыннан кириллицага һәм рус теленә күчереп басмага әзерләдем,” - ди Гузәл ханым.


Лекция Гузель Сайфуллиной


Казан консерваториясендә укыганда ук  Гүзәл Сәйфуллина дини музыка темасын колачлый башлаган була. Сәнгать белгече буларак беренче хезмәте дә Коръән уку буенча башкарылган. Үзе тәмамлаган уку йортында, Татар теле һәм әдәбияты институтында эстетика һәм ислам мәдәнияты буенча лекцияләр укыган. 2013 елдан бирле галимә Амстердамда яши. Монда инде галимә өчен  мөмкинлекләр күбрәк ачыла, шәрык музыкасы бик бай, өйрәнү өчен дә шартлар тудырылган. Г. Сәйфуллина Голландиядә  татар материаллары буенча да  башка мөселман халыкларының гореф-гадәтләренә таянып, ислам мәдәниятын өйрәнүне дәвам итә. “Күпләр исламны дөрес аңламый һәм дөрес күрсәтмиләр, дип саный Сәйфуллина. - Исламның байлыгын, мәдәниятенең югары дәрәҗәсен белмиләр. Хәтта мөселманнар үзләре дә. Иң төп максатым – үз мирасыбызны кайтарасым килә. Исламның чын йөзен башкаларга да күрсәтәсем килә. Лекцияләремнең асылы шуннан гыйбарәт,” - ди галимә.


Лекция Гузель Сайфуллиной


Исегезгә төшереп узабыз: Гүзәл Сәйфуллина “Ислам һәм музыка” антологиясен төзүче-автор да. Бу китапта Хәсән Гата Габәши, Ризаэддин Фәхреддин, Галимҗан Баруди, Һади Килдебәков исламда музыка дигән темага башкарылган хезмәтләре урын ала. Автор әлеге хезмәтен татар телендә күрергә теләвен дә белдерде, бәлкем якын киләчәктә татар дин галимнәренең бу юнәлештәге хезмәтләрен дә хәзерге татар теленә тәрҗемә итәргә алынучы табылыр?

http://intertat.ru/tt

Теги: Ислам
Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Шушы ук темага
Хәзер укыйлар
  • 6477
    8
    202
  • ТУГАН ЙОРТ БУСАГАСЫ  Җиңел велосипедының бер як мөгезенә аскан авыр сумкасын йорттан-йортка йөри-йөри бушатып бетергәч, Гүзәлия өенә табан атлады. Замана үзгәрү белән, кеше белән кеше арасындагы элемтә чаралары арта бара...
    7210
    7
    163
  • 7311
    5
    122
  • Бәхет шәүләсе ​​​​​​​Тиранның төрлесе була. Кул күтәреп, җәберләп кенә торучыны түгел, кешене рухи яктан басып, иреген чикләп яшәүчеләргә карата да әйтелә ул. Карап торышка менә дигән ир, кайгыртучан әти дип уйларлык кешеләр дә гаиләдә тиран булып чыгарга мөмкин.
    7204
    6
    109
  • Кардагы эзләргә ни булыр?!  Урамда кар-буран уйный. Әллә быелның беренче бураны инде?! Юл кырыйларында кар эскерте өелеп тормаганга шулай тоеламы соң, әллә яуганы да эреп бетә баргангамы. Һәр яуган кар, сукмакларны тутырып бөтерелгән буран бу кышның беренчесе сыман... 
    5942
    0
    92
Соңгы комментарийлар
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Аерылып кая барам инде дилэр кубесе.Теге доньяга китэсен килмэсэ,жаен табасын.Урыны табылыр,лэкин сон булыр.Шуларны уйласыннар иде Кэусэриялэр.....
    Кертмәделәр — яхшы иттеләр
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Ярый вакытында анлашканнар.Алмаз,бары житэр диеп яшэр иде.Э Альбина икенче торле,житеш тормышта яшэргэ уйлый.Барыбер тормышлары булмас иде.
    Картага юратсаң...
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Барда яхшы бетми инде ул.. Гулиранын узгэруе шикле...
    «Китмә!» (6)
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Кино нигэ тошермилэр икэн диеп язганнар.Эх ул татарча киноларны рэхэтлэнеп карыйм.Эзлэр генэ.Бик кыйбатка тошэдер шул кинолар.
    «Китмә!» (6)
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Ата анасы шундый тэрбия биргэн инде.Бер танышым кияугэ чыгам дигэч, шулай ук каршы килделэр.Син бит врач,егет гади эшче диеп,авылда калмыйсын диделэр.Кырыкта гына чыкты кияугэ,аерылышкан олы яшьтэге иргэ.Балалары юк. Ун еллап торалар.Яшедэ илледэ инде.
    Гаиләме, карьерамы? 
Соңгы комментарийлар (блоглар)
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Минтимерне Сәкинәсез күз алдына китереп буламы инде? Әллә нинди ахмак гайбәт тараталар кайчак!
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Мина да бик куп жибэрделэр бу хэбэрне. Мин ышанмадым. Бу ханымны таный идем. Барысына да зинхар таратмагыз, дорес тугел дип яздым
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    , ялгышкан, абынган баласын туган нигез генә кабул итә, гафу итә, кичерә, терелтә. Кая барып егылсын кеше авыр мизгелендә? Әлбәттә, туган йорт бусагасына. Ата-ана булмаса да, алар калдырган дога-фатихалы туган нигезгә..
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Мин фотодан ул хатынны танвдым бик ошаган икэн дип уйладым. Шэймиев ойлэнгэн бик яхшы дип уйлдым. Хатынын аерып ойлэнмэгэн бит дидем. Рэхмэт сезгэ кызлар!
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
  • 23 гыйнвар 2020 - 03:19
    Без имени
    Аңламыйм сезне милләттәшләр, Нигә соң әле илнең ихтирамлы агасы гаиләсез яшәргә тиеш? Парын тапсын, калган гомерендә дә бәхетле булсын. дип телик.
    Минтимер Шәймиев өйләнгәнме, әллә юкмы?
Реклама
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...