Әлем ипикәе

Ялларда авылга кайткач, кибеткә бармый калмыйм. Камыр ризыклары, ипи аеруча тәмле анда. Балан, шомырт, күрәгә, алма, кара җимеш, груша пироглары... Ә ипинең ниндие генә юк! Актаныштан, Яркәйдән, Сәфәрдән, Әлемнән китерәләр.  
– Әлемнеке килмәдеме әле?
– Әлем ипекәенә җитәме соң!
– Аны чүпрәсез пешерәләр бит.

Кибеттә әнә шулай сөйләшкәннәре колакка керә. Сырлы калайга салып пешерелгән Әлем ипиен шундук алып та бетерәләр.  Мин күчтәнәч итеп Казанга ук алып китәм. Кайчандыр авыл мичендә әни колмакка пешергән ипи кебек тәмле ул. 

Бездә халык ипигә аеруча талымлы. Авылларга газ кергәнче, һәр хатын-кыз ипине үзе сала иде. Актаныш авылларында кибет ипиенә риза булып торучыларга, хатыны уңмаган дип, көлеп карау гадәте дә күпләргә мәгълүм.  Язучы Мөхәммәт Мәһдиев «Бәхилләшү» романында болар хакында яратып тасвирлый.

«Соңгы елларда, халыкның көнкүрешен яхшырту максатында, авыл җирендә пекарнялар салынды. Хатын-кыз рәхәтләнә: сумка тотып кибеткә торып йөгерә дә «ә» дигәнче ике ипи алып та кайта. Пекарня ипиенә теләсә нинди яңалыкка бик тиз ияләшә торган Казан арты халкы ныклап ябышты. Берәр сәбәп аркасында кибеткә ипи кайтмый калса, хатын-кыз кара кайгыга бата. Көне буе шул турыда гына сөйләшәләр, хуҗалык-йортның рәте китә, сугыш башланганмыни? Актаныш якларында, бәхеткә каршы, хатын-кыз әле өендә ипи сала икән. Берәр кеше турында яман сүз әйтәсе булса, актанышлылар менә болай диләр:

– Һи-и, әлләкем булып утырган була, әҗәткана. Хатынын белсен; кибет ипие ашап торалар бит соң алар...
 
Бу – бик зур хөкем икән.

Шулайдыр, чөнки ипи салу дигән матур, шигъри, рухи бер хезмәт турында бара бит сүз.»

...«Ак калфак» оешмасы вәкилләре белән Актанышка килгәч, безне Әлемдәге ипи пекарнясына да алып бардылар. Андагы чисталык, яңа мичтән чыккан кайнар икмәк исе, ак халатлы икмәк пешерүчеләр, җор телле директор Фарил Нургалиев – бөтенесе җанга ятышлы иде. 2008 елдан бирле халыкны икмәге белән сыйлый икән инде Фарил Фидаил улы командасы. Районның барлык авылларында, җитмәсә, күрше Минзәлә һәм Мөслимнәрдә дә Әлем ипиен көтеп алалар. Тирә-юньдә дан алган ипи комбинаты халыкны шулай сөендерсә, авылдашлары өчен өстәмә эш урыны да булып тора әле ул. Күпме он, тоз, май кушасын, чүпрәне ничек бик аз гына саласын чишмәделәр, анысы сер, диләр. Ярар соң, без Әлем ипиен гел сатып алырга риза. Авылда, үз мичендә әни пешергән ипи кебек тәмле, йомшак ул.

Алмаз ЗАКИРОВ фотолары        

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 29 октябрь 2020 - 12:06
    Без имени
    Алланын кахаресе тошкэн нэрсэ ул сихерчелэр йорэк бэгерлэргэ утте алар ..тэмуг кисэулэре..узлэре ясый белмэгэне ясатып кайта белмэгэне улэ бетэ интт..ан ойрэнэ ..
    «Сихер бозды...»
  • 29 октябрь 2020 - 09:35
    Без имени
    Әдәби. Әсәр шундый була ул. Кайберәүләр көнаралаш гаибәт язалар да, оялмыйча хикәя дип куялар. Укыган, талантлы кеше язган әдәби әсәр ичмасам. Рәхәтләнеп укыдым. Ике авыл хатыны көтү куганда сөйләшеп торган гаибәт тибындагы нәрсәләрне чыгармасагыз яхшы булыр иде. Менә шушындый әсәрләр чыгарыгыз!
    Умырзая
  • 29 октябрь 2020 - 17:45
    Без имени
    Уйлый белмилэрдер, Уйлый белсэлэр энилэре бауга менмэс иде.
    Үкенечләр - урман...
  • 29 октябрь 2020 - 20:22
    Без имени
    Аллага тапшырдык донья ни кадэр рэхэт булса да кешелэр каты бэгъерле
    Үкенечләр - урман...
  • 29 октябрь 2020 - 21:32
    Без имени
    Сез нигэ балаларын гына гаеплисез олы кешенен акылыда китергэ момкин бит Белмичэ кешегэ гаеп ташламагыз елауларында гаепкэ алмагыз узегезне алар урыны на куеп карагыз башта
    Үкенечләр - урман...
Реклама
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...