Без бит дөнья тоткасы!

Азнакай

Татарстанның көньяк-көнчыгышында яшәүче уңган-булган хатын-кызларны Азнакай үзенә җыйды бу юлы. Чатыр таулы әкияти Азнакай ул көнне калфаклы сылу кызлар булып, яз булып елмайды, бөтен тирә-юньгә бәйрәм сулышы өреп балкыды. Бәйгедә катнашучыларны сәламләргә чыккан район башлыгы Марсель Зөфәр улы Шәйдуллин да: «Ел хатын-кызы. Ел ир-аты: хатын-кыз карашыннан» республика бәйгесенең зона туры Азнакаебызда узу белән горурланабыз, зур җаваплылык тоябыз», – дип, бәйрәмне тагын да зурлады. Әлеге мәртәбәле бәйгедә «Татарстан хатын-кызлары» республика иҗтимагый оешмасы рәисе Зилә Вәлиева, оешманың президиум әгъзасы Гүзәл Әхмәдиева, «Ак калфак» Бөтентатар хатын-кызлар иҗтимагый оешмасы рәисе Кадрия Идрисоваларның конкурсантларны бәяләве үзе үк күп нәрсә сөйли. Бөгелмә, Баулы, Әлмәт, Лениногорск, Азнакай, Зәй, Сарман, Ютазы районнарыннан килгән гүзәл затлар арасында кемнәр генә юк! Нефтьче-оператор, китапханәче, артист, укытучы, тәрбияче, җирле үзидарә башлыгы, журналист, спортчы, тегүче... Һәркайсы әдәби әсәр герое, якты образ булырлык үзенчәлекле язмышлы ханымнар. Әлмәт дәүләт драма театры актрисасы Мәдинә Гайнуллинаны аласыңмы, «Маяк» газетасы мөхәррире Гөлгенә Кәримованымы, Ютазыдан килгән алты бала әнисе Рәзимә Кашапованымы... Ә менә Оксана Данилова Лениногорскида гына түгел, бөтен нефть төбәгенә бер фән кешесе, галимә икән! Балачагында Ленинград блокадасы михнәтләрен татыган, эвакуацияләнеп килеп, Татарстанда икенче ватанын тапкан Вера Вуколова – корычтай нык ихтыярлы хатын. Тумыштан ук инвалид Лилия Заһретдинова – инглиз, немец, татар телләре буенча шәп тәрҗемәче... «Хатын-кыз – Ана» номинациясен тәкъдим иткән Наҗия апа Ильясовага 90 яшь! Бөек Ватан сугышы ветераны Зиннур ага белән 66 ел тату гомер кичереп, берсеннән-берсе уңган биш ул тәрбияләп үстергәннәр. Алар сәхнәгә дә парлап чыкты. Биш ул, биш килен, бер кочак оныклар, туруннар... Менә тагын бер якты образ: Актүбә бистәсе башлыгы Роза Галиева сәхнәгә чыгу белән үк зал алкышларга күмелде! Үз җирлекләрен үстерү буенча шаккатмалы эшләр башкарган чын лидер шул ул! Азнакайда гына түгел, бөтен республикада беләләр аны!

 

Алабуга

Алабуга шәһәре сәхнәсендә – Минзәлә, Мөслим, Менделеевск, Мамадыш, Актаныш, Балык Бистәсе, Әгерҗе, Алабуга районнары ханымнары. Булдыклылар, тырышлар, тәвәккәлләр! Минзәлә районы Татар Мөшегесе авылыннан мәктәп директоры Римма Галимәрдановага («Хатын-кыз – галимә» номинациясе) җитәкче мәшәкатьләрен хәл итү белән бергә, фән белән дә шөгыльләнү, уңышларга ирешү өчен никадәр ихтыяр көче, түземлек кирәк булгандыр. Актаныш районының «Әнәк» агрофирмасы сыер савучысы Дилә Шәвәлиева («Язмышым – һөнәрем» номинациясе) дә сокландырды: авылның мәдәни тормышы эчендә кайнарга, «Карга боткасы» кебек борынгы йолаларны яңартырга, бәйрәмнәр оештырырга ничекләр итеп өлгерә икән ул?! «Өлкән буын» номинациясендә җиңү яулаган Наилә Низамовага җиде дистәне тутырган дип берәү дә әйтмәс: Алабуга мәдәният һәм сәнгать колледжы укытучысы бүген дә яраткан студентлары арасында – заман белән бергә атлый. «Хатын-кыз – ана» номинациясендә чыгыш ясаучылар «Ел хатын-кызы» бәйгесенең һәрвакыт игътибар үзәгендә: Илсөяр Хәбибуллина (Минзәлә) – Картлар йорты директоры. Шундый җаваплы вазыйфасы өстенә ул биш бала анасы да! Татьяна Семякованың (Менделеевск) да ул-кызлары бишәү: кечкенәсе әле тәпи дә китмәгән – сәхнәгә әнисе кулында чыкты. Барысы да матурлар, сәләтлеләр, өч телдә сөйләшәләр!

 

«Татарстанның эшлекле хатын кызлары» иҗтимагый оешмасы президенты Лиана Сәетова: «Киңәшеп, ярдәмләшеп...»

Татарстан Республикасының Инвестицияне үстерү агентлыгы җитәкчесенең урынбасары буларак миңа шактый вакыт кече һәм урта бизнестагы эшмәкәрләр белән аралашырга туры килде. Ни гаҗәп, хәтта алар да дәүләт ярдәме турында бигүк белеп бетерми икән әле. Әйтик, бу – күптөрле бизнес-парклар, технопарклар, күргәзмәләр... Әмма хатын-кызга максат-омтылышларын гамәлгә ашыру өчен югары дәрәҗәдәге очрашулар җитми. Без моны аңладык һәм атна саен үткәрелә торган «эшлекле төшке аш» проектын башлап җибәрдек. Кемнәр белән генә сөйләшү алып бармадык без соңгы вакытларда: Эшмәкәрләрнең хокукларын яклау буенча Татарстан Президенты каршындагы вәкил, зур оешмаларның һәм агентлыкларның җитәкчеләре белән очрашулар, коррупция мәсьәләләре буенча Прокуратура һәм Президент Аппараты вәкилләре белән түгәрәк өстәлләр... Менә шундый эшлекле сөйләшүләрдә җавап табыла да инде кызыксындырган сорауларга.

Минемчә, мондый очрашуларның иң файдалысы Татарстан Республикасының Икътисад министрлыгы җитәкчелеге белән берлектәгесе булды. Анда чыгыш ясаган эшмәкәр ханымнар кече һәм урта бизнеска күрсәтелгән комплекслы ярдәм турында сөйләделәр, бик күп яңалыклар әйттеләр. Мәсәлән, чыгымнарны каплау, консультация ярдәме күрсәтү, Татарстанның Гарантия фонды, эшмәкәрлеккә һәм Татарстан экспортына ярдәм үзәкләре турында күпләрнең беренче генә ишетүләре иде.

Моннан тыш,Татарстанда бизнесны үстерүгә дәүләт ярдәменең башка төрләре турында да әйтеп үтик:

* Татарстан хөкүмәтенең халык һөнәрчелеге сәнәгате өлкәсендә кече һәм урта эшмәкәрлеккә ярдәм күрсәтү гранты;
* Юридик вәкил, индивидуаль эшмәкәр сыйфатында теркәлгәннән соң, бер мәртәбә финанс ярдәме;
* Эш урыннары оештырганда (шул исәптән инвалидлар өчен дә) җиһаз сатып алу һәм кую чыгымнарын каплау;
* Крестьян (фермер) хуҗалыкларын үстерүгә грантлар һәм эшләрен башлап җибәрүче фермерларга бер мәртәбә күрсәтелә торган ярдәм;
* Крестьян (фермер) хуҗалыклары базасында гаилә терлекчелек фермаларын үстерүгә ярдәм;
* Россия һәм чит илләрнең белем бирү һәм фәнни оешмаларында белем күтәрү өчен гражданнарга хөкүмәт бирә торган «Алгарыш» гранты;
* Инновацион продукцияне эшләү һәм гамәлгә ашыру өчен кече һәм урта эшмәкәрлеккә дәүләт ярдәме.

Планнарыбыз зур безнең. Әйтик, быел Түбән Новгородта, Чаллыда тәҗрибә уртаклашу һәм хезмәттәшлек буенча бизнес-миссия уздырачакбыз. Теләге булганнарга мастер-класслар, тренинглар оештырачакбыз. Бизнес белән шөгыльләнүче хатын-кызны һәрьяклап күрсәтү өчен «Заман хатын-кызының дөньясы» дип исемләнгән китап бастырып чыгарырга җыенабыз. Һәр хатын-кызның үз язмышы, үз холкы, тормышка карашы... Ләкин алар барысы да гаиләсенә, эшенә гашыйк, тормышка мөкиббән...     

«Сөембикә», 2015, № 3.

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кайгыда да, шатлыкта да бергә без Мин иң бәхетле хатын идем. Яраткан ирем, кызыбыз туды. Әмма Аллаһы Тәгалә безгә сынау әзерләгән булган икән. Ирем түзәр микән дигән сорау белән башланды һәр көнем ул вакытта...
    16714
    3
    105
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    5491
    7
    58
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    4933
    3
    44
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    3804
    0
    39
  • «Ә мәхәббәт гомерләрдән озын...» Хәдичә хәзрәтләре үлем түшәгендә ятканда, Мөхәммәд пәйгамбәребез аның янына килә һәм хәл-әхвәлен сораша, аннан болай ди: «Хәдичә! Анда баргач, синең кыямәттә көндәшең булачак – фиргавен кызы Асия белән Мәрьямне күрерсең... Аларга миннән сәлам әйт!»
    3498
    0
    37
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 24 ноябрь 2022 - 13:01
    Без имени
    Ирегез чыгып кит дигэн сузне котеп кенэ торган инде, анын чыгып китергэ дигэн уе куптэн булган, сез тизлэткэнсез генэ. Всё равно китер иде, икенче жае чыгар иде. Сез, узем куып чыгардым диеп узегезне гаеплэп яшисез. Ирегезгэ шулай жайлы булган балалар алдында да.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 09:46
    Без имени
    Хыянәтне бернәрсә белән дә аклап булмый. 40 ел үтте хыянәтенә, менә кичә булган кебек кенә. Йөрәктән китми. Кабат бәрепләр үтерәсе килә. Сез ханым, ялгыз калгансыз хәзер, шуңа кичерәсе калган, дип уйлыйсыз. Ләкин кире кайтара торган хәл түгел бит инде. Гел уйлап тагын психушкага китәсез бит. Вакытыгыз күп мени шулай?
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 24 ноябрь 2022 - 11:41
    Без имени
    Мин балаларым алдында нык гаеплемен шундый атай белән үскәннәренә. Аерылышу элек оят иде.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 25 ноябрь 2022 - 00:24
    Без имени
    Ғәфү итергә булыр ине, әгәр ҙә ирегеҙ ғәфү һораһа, бик үкенһә,башҡа ҡабатланмаясаҡ тип һүҙ бирһә, ант итһә. Алдығыҙҙа торҙомо тубыҡланып, баш эйеп. Юҡ. Юҡ бит!!! Ул ғүмер буйы йөрөр ине, һеҙ ғүмер буйы яфаланыр инегеҙ, әле һеҙ бер ауырып алғанһыҙҙа һауыҡҡанһығыҙ, ә ирегеҙ менән йәшәһәгеҙ сәләмәтлегегеҙ ҡаҡшар ине, йөрәк ауырыулы булып ҡалыр инегеҙ. Балаларығыҙ әтиһеҙ, әммә тыныслыҡта үҫкән. Көн һайын талашлы- ыҙғышлы өйҙә йәшәү тамуҡҡа тиң булыр ине барығыҙ өсөн дә. Был осраҡта ғаиләне һаҡлап ҡалыу дөрөҫ булмаҫ ине.
    «Иреңне берәүгә дә бирмә!»
  • 23 ноябрь 2022 - 18:41
    Без имени
    Хатыннар ирлэрне кичерерхэ тиешме!
    Мин хыянәт иттем... 
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда