TARTARA!

"ТАТАРЫ" документаль фильмы:

 сылтама

__________________________________________________________________________________________

Тартар соусы Франциягә ничек килеп эләккән? 



Тартар соусы атамасының берничә тарихы бар. 
Беренчесе шушындый. Франция короле Людовик IX тәре походы вакытында татарлар белән очрашкан. Бу сугышчылар аның йөрәген яулап алган. Нәрсә беләнме? Ул татарлар король моңарчы татымаган сөт һәм яшелчәдән әзерләнгән ризык ашаганнар икән. Әле өстәвенә, үзләрендә булган көчне шуннан килә дип әйткәннәр. Рецептны ничек кулга төшерергә?! Король үзенең пешекчесен, шымчы итеп, татарлар арасына кертеп җибәрә. Тегесе ризыкны кабып карап, соңыннан тәмен исендә тотып, корольгә әзерләп биргән.

Тартар соусы әнә шулай килеп чыккан дип фаразлана. Sauce tartare – (татарча соус) – француз кухнясының классик соусы. Ул каты итеп пешкән йомырканың сарысы, үсемлек мае һәм яшел суганнан ясала. Тартар соусы диңгез ризыгы, балык, ростбиф кебек ризыклар белән тәкъдим ителә. 

Ә классик версия бик гади.  Париждагы гади генә бер пешекче чираттагы соусын уйлап тапкан. Исемен ничек куярга соң? Пещекче озак итеп башын ваткан да, аннары үз-үзенә шундый сорау биргән: «Бу соусны кем ашый алыр иде икән?» Һәм нигәдер үз-үзенә «татарлар» дип җавап биргән. Шулай итеп бу соус «тартар» исемен алган. 

«Тартар» соусының рецептын да әйтик: 
Йомырка сарысы уыла һәм аңа тоз, кара борыч, лимон согы яки шәраб серкәсе өстәлә. Аннары майонезны әзерләгән кебек, эмульсия барлыкка килгәнче тамчылап зәйтүн мае салына. Соңыннан туралган яшел суган өстәлә. Тиз генә ясыйм дисәгез, гади майонезны сары йомырка һәм яшел суган белән болгатыгыз да, «тартар» соусы әзер!.


*****************************************************************************

Mallet.Tatars.Descript.of.world.Frankfurt.1719




********************************************************************************************

1915 елда Россиядә узган бокс чемпионатында Нур АЛИМОВ җиңеп чыга. Нургометның кушаматы - «Кара малай» булган. 


 

********************************************************************************************
 

Япониядә бүгенге көндә дә самурай кылычларын TATARA технологиясен кулланып ясыйлар икән. Әлеге ысул бу илгә VII гасырда кертелгән дип фараз кылына.


 

********************************************************************************************

1978 елда Россиядә нәфис гимнастика буенча узган Ауропа чемпионатында Галия ШУГУРОВА исемле спортчы җиңә.


 

********************************************************************************************

В. И. Дальнең «Толковый словарь», Ф. А. Брокгауза һәм И. А. Ефрон энциклопедия сүзлегенә караганда, «ура» сүзе татар сүзеннән килем чыккан. Эйе, ул сүз - «ур».
 

********************************************************************************************

Инглиз телендә киребеткән малайга «young tartar» диләр икән. Ә үзеңнән көчле көндәшне очратуга «to catch a Tartar» («нарваться на татарина») дип әйтү урынлы. 


 

********************************************************************************************

Япон телендә «Татар адымы» дигән сүз бар икән. Бик мөһим адым турында шулай диләр.

********************************************************************************************

XIV гасыр китапларында тел кертеп ачык авыз белән үбешүгә - «татар үбешүе» дигәннәр. XVIII гасырда гына аны «француз үбешүенә» әйләндергәннәр.
 


рәсем авторы: Валерий ТАТАР

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Кар патшабикәсе Билгеләнгән вакытта кафеда иде инде кыз. Ишекне ачып керде дә, ярым буш залга күз йөртеп, үзенә кирәкле кешене эзләде. Гомерендә беренче күрүе булса да, ул аны әллә каян таныды. «Снежная королева!» – дигән уй сызылып үтте кабат. Ханбикәләрдәй затлы иде ханым.
    7874
    1
    107
  • Хәшәрәт – Әни, без Фәридә белән өйләнешергә булдык. Син каршы түгелсең бит, әйеме? Зөлфия, улының бу хәбәренә күптән әзер булса да, каушап калды. Бу минутта теленнән нинди генә сүз төшсә дә, ничектер урынсыз, ялгыш булыр кебек тоелды.
    6373
    1
    97
  • Тапшырылмаган имтихан Без еш кына: «Күргәннәрдән китап язырлык, кино төшерерлек», – дибез. Беркемнең дә язмышы ал да гөл түгел. Тик кайберәүләр, аның кире якларын оста итеп яшерә,
    5039
    4
    76
  • Гомернең ике яры Бездә бүген – дебют! Гөлнур Сафиуллинаның дебюты! Ниһаять!.. Аның хикәяләр яза башлавын бик көткән идек без. Хәер, Гөлнурның журналист язмалары ук чын хикәя итеп кабул ителә: йә елмаеп, йә күз яшьләрен тыярга тырышып укыйсың... Ә геройлары үзенә охшаган: тыйнак, акыллы, сизгер күңелле, серле... Кечкенә генә бер сүзе, карашы, хәрәкәте белән дөньяларны үзгәртә, гап-гади тормышны ямьгә төрә белгән... Менә шулай! Хикәяләрендә – фәлсәфә, хисләр, сизгер хатын-кыз йөрәге, тагын әллә ниләр – кыскасы, өр-яңа халәт!
    4211
    6
    47
  • Карындашым – көндәшем  Язын чәчәк аткан алмагачның чәчәкләре ап-ак, бик матур. Ләкин нигә соң алмаларының тәме бертөрле түгел? Берсе баллы, ә икенчесе, карар күзгә матур булса да, эчендә – корт. 
    7464
    1
    43
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 март 2021 - 23:59
    Без имени
    Шаккаттым! Ничек инде, шулай яратышып, башкага чыгып була? Аның да яратуын белә торып? Андый ярату бар кешегә дә килми бит әле ул! Кем нәрсә әйтмәс... Сине яраткан кешегә чыгарга була, узеңнең куңелеңдә башка берәу булмаса. Ан
    Җиңгәм: «Чибәр ирләр уртак булалар», – диде...
  • 1 март 2021 - 21:30
    Без имени
    Эзме купме гомер калган, хоть шуны бергэ яшэсэлэр иде. Кемнэн куркасы? Безнен халык торле исэрлек ясый да, шул интегуне героизм итеп, кеше ни эйтер дип, хаман шул юлын дэвам итэ. Кинэштэн генэ дэ тормый. Мало ли кто что скажет, бэлки, теге жингиме, кемме апа да очраклы гына эйтеп куйган суз булгандыр ул чибэрлэр турында? Кешенен бит уз башы да бар, кинэш биргэн кеше гаепле тугел монда. Но шунысы ин кызганычы: хаман очрашмый, курешми яши бу хатын яраткан кешесе белэн, мэнге яшэргэ жыенган, диярсен. Элеге вакытта ул интегу нигэ, анламыйм.
    Җиңгәм: «Чибәр ирләр уртак булалар», – диде...
  • 1 март 2021 - 15:22
    Без имени
    Сәер кыз
    Бар да башкача булыр иде-3
  • 1 март 2021 - 16:18
    Без имени
    бер хыянэт иткэн - туктамый ул. Узегезне алдамагыз.
    Кайтуың белән... 
  • 1 март 2021 - 17:44
    Без имени
    Сез узегезне бик дорес тотасыз. Но мондый галэмэткэ чик куярга или башка отделга кучэргэ. Бары шул гына.
    Ирләр коллективында хатын-кызга кыенмы?
Реклама
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...