Дулкынландыргыч сентябрь!

Быелгы сентябрь былтыргысына бөтенләй охшамас — балагыз беренче сыйныфка керәчәк! Сабыегыз гына дулкынланмыйдыр, ә сез мең төрле уй өерендәдер. Шушы уйларны тәртипкә салып, күңелдә яңартып җибәрик.

Баланың режимын, көндәлек тормышын кисәк кенә үзгәртү – 100 процентлык стресс ясавын истә тотып, сез җәй ахырында ук аны иртәнге җиделәрдә торырга, кичке тугызларда йокларга ятарга өйрәткәнсездер инде, мөгаен. Әле иртә белән физик күнекмәләр дә эшли башласагыз – искиткеч яхшы!

Алдан ук балага мәктәпнең уңай яклары – яңа дуслар табачагы, кызыклы әйберләр беләчәге турында сөйләгез. Арттырып та җибәрмәгез, күпне өмет итеп тә, укытучының бер кисәтүеннән соң, мәктәптән бөтенләй күңеле кайтырга мөмкин.

Белем бәйрәме алдыннан ук укучыгызга эш өстәле алып бирегез. 1 м – 1 м 15 см буйлы балага 46 см биеклектәге өстәл һәм 26 см биеклектәге урындык; 1 м 15 см – 1 м 30 см буйлысына – 52 см биеклектәге өстәл һәм 30 см биеклектәге урындыкны сайлагыз. Баланың аягы – идәндә, аркасы – урындык аркасына тиеп торырга тиеш. Өстәлне яктылык сул яктан төшәрлек итеп урнаштырыгыз. Шулай итеп, мәктәпкә барганчы ук, бала эш өстәле артында рәсем ясап, конструктор җыеп утырсын, шул ук вакытта, тәртип саклап, уку әсбапларын киштәләргә үзе урнаштырырга өйрәнә торсын. (Мәктәптә кирәк булачак барлык әсбапларны да алдан әзерләп кую хәерле – төн уртасында иртәгәге дәрескә пластилин эзләп йөрерлек булмасын.)

Укый башлагач, баланың тупасланып, көйсезләнеп китүендә мәктәпне гаепләмәгез. Бала стресс белән шулай көрәшә. Бу халәтне аның белән бергә-бергә кичерегез. Мәктәптәге уңышсызлыклары, эшләрендәге хаталары өчен беркайчан да ачуланмагыз. Бала сезне барыбер дөрес аңламаячак, ә мәктәпкә карата негативлык нәни күңелдә тирән тамыр җәеп җибәрергә мөмкин. Кайда ялгышканын ипләп кенә, каты бәрелмичә генә аңлатыгыз.

Беркайчан да бала янында укытучыларны хурламагыз – берүк авторитеты төшмәсен!

Баланы көчләп эшләтмәгез – бу шәхеснең таркалуына китерер. Онытмагыз: көчләп эшләтсәгез, башкалар да балагызның иреген сындыра алачак дигән сүз!

Укучыны мәктәп белән өркетмәгез, ул уңай эмоцияләр генә китерергә тиеш. Бала тәрбияләүне мәктәпкә аударып калдыру дөрес түгел – белем бирү һәм тәрбияне ике яклап алып барырга кирәк.

Балагызның беренче адымнар ясавын искә төшерегез әле – ничек итеп шатланганыгызны хәтерләдегезме? Хәзер дә кечкенә укучыгыз уңышларына шулай ук ихлас куаныгыз, аны ешрак мактагыз.

Әйе, беренче сыйныф укучыларына өй эше бирелми, шулай булса да, дәрестә үткәннәрне кабатларга кирәк. Бала мәктәптән кайтуга ук дәрес әзерләргә утыртмагыз. Башта ашатыгыз, бераз һавада уйнап – ял итеп керсен (телевизор, компьютер каршында түгел!), аннары гына мәктәптә үткәннәрне кабатлап алырга да була. Һәр 30 минут, өй эшлә-рен эшләгәннән соң, бала 15–20 минут ял итәргә тиеш – шуны онытмагыз. Табиблар фикеренчә, бала көненә 3–3,5 сәгать саф һавада булырга тиеш. Кызганыч, балаларның 21 проценты гына табиблар күрсәтмәләренә җавап бирә. Җитмәсә әле кайбер ата-аналар начар уку, начар тәртип өчен, җәза итеп, урамга чыгармый! Баланың тәртибен түгел, сәламәтлеген, кәефен җәзалыйлар булып чыга бит! Мәктәпкә киткән бала азрак хәрәкәтләнә башлый. Кызганыч, физкультура булган көнне дә хәрәкәт дефициты 40 процентка җитә. Биологик ихтыяҗны канәгатьләндерер өчен, бала көненә ике сәгать актив хәрәкәттә уздырырга тиеш.

Телевизор турында аерым әйтмичә булмый. Башлангыч сыйныф укучысы телевизор каршында көненә 40–45 минуттан артык утырмасын. Тиз ярсып китүчән, сәламәтлеге нык булмаган балалар өчен ул вакытны тагын да киметергә кирәк. Телевизорны 2–5,5 м ераклыкта утырып (ятып түгел!) карасын.

Беренче сыйныф укучысы көненә (көндезге сәгать ярым йокыны да кертеп) унбер сәгать ярым йокларга тиеш. Ярты сәгатьтән алып, сәгать ярымга кадәр йокы туйдырып бетермәгән балаларның тора-бара игътибарына, хәтеренә, эш сәләтенә зыян килә.

Портфельдәге дәреслекләр һәм уку әсбаплары 1-2 нче сыйныф укучылары өчен – бер кило ярым, 3-4 нче сыйныф укучылары өчен ике килограммнан да артмаска тиеш. Иң яхшысы – өй һәм мәктәп өчен аерым дәреслекләр комплекты булдыру.

фото: https://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Гафу итә алмыйм сине, әни! – Апа, әни акылдан шашкан! Көзнең яңгырлы салкын бер көне иде ул. Мәктәптән туңып кайтып кына кердем, каршыма башлангыч сыйныфта укучы сеңлем Айзилә йөгереп килеп чыкты да, колагыма әнә шулай дип пышылдады.
    15244
    3
    180
  • Әллә?! Завод капкасы төбендә сезне бер карчык көтә дигән хәбәрне ишетүгә, Фәрһадның йөрәге чәнчеп алды, зиһене чуалды, күз аллары караңгыланды.
    11960
    2
    123
  • Балагызны үзем карап торам! - 1 Кызлары туганнан бирле Аида белән Тимурның иртәсе гел бертөрле башлана хәзер. Тимур иң беренче булып уяна да, нәни кызы белән төне буе бала караваты яныннан китмәгән хатынын уятмаска тырышып, аш бүлмәсенә чыга. Иртәнге ашны ашагач, кереп битләреннән генә пәп итеп ала да эшкә китә.  Подъез ишегеннән чыгуга телефоны пипылдаганына да ияләште ир. Ул беренче  катка төшеп җиткәнче, хатыныннан уңышлы көннәр теләп смс килеп җитә. Ә ул телефонын алып «Рәхмәт!» яза. Бүгенге иртә дә нәкъ шулай башланды.
    5179
    7
    93
  • Гафу итә алмыйм сине, әни! 2 Шулай да ул ЗАГСка килгән иде. Без машинадан төшүгә яныма килде. – Син ... монда? – гаҗәпләнүемне яшерергә дә теләмәдем.
    5760
    5
    80
  • Картаясың барын онытма! Килен кыз булмый. Бу әйтемне барыгызның да ишеткәне бардыр, мөгаен. Дөрес әйтә халык, берәү дә киленен дә, киявен дә үз баласы кебек ярата алмый. Кайнана белән кайната да үз әти-әниең кебек үк түгел, билгеле. Ләкин яратуга алмашка хөрмәт дигән хис тә бар бит әле.
    6375
    0
    57
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 30 ноябрь 2020 - 21:49
    Без имени
    Армиядән кайткач йоклаган, малай белеки. Ә кыз 9 сыйныф та укый. Нәрсә кызны, армиягә хәтле туган мени
    Урланган бәхет
  • 30 ноябрь 2020 - 11:34
    Без имени
    Менә шул Элмир белән яшәп карагач беләсез инде аның нинди яхшы кеше икәнен. Ир кешенең беренче бурычы гаиләсен карау,дуслар аннан.
    Чын дус – чын ир түгел...
  • 29 ноябрь 2020 - 18:24
    Без имени
    Эе. Мин уземдэ почти шул хэлдэ. Квартираны узебез телэгэнч э узгэрттек. Мин энинен7 дэн 1 исэн калган баласы. Ин олосо. Энинен хэтере узен тотошо узгэргэч энигэ кайтып анда яшэргэ булдык. Хэсрэт бетергэндер. Эти б, ндэ 25ел тороп калдылар. 6 Ир баланы югалту да зур кайгы. Хэзер иялешэбез инде. Дэшмичэ торсан утэ. Алар узлэренчэ барында эшлисе килэ. Чирлим дип эйтсэ давлениесн тикшереп температурсн тикшерэ башласам авыртмый инде ди. Берэр жиргэ бара башласак какая китэсез озаккамы ди. Уземгнэ чыгып китсэм звонить итэ. Кая йорисен дип.сораулар Ява. Эйтерсен усмер чак. Гаилэ дуслары на барсак мин каламмы ди. Беренче айларны авыр булды. Акылларыда узгэрэ. Яшедэ оло 80.ихтибарны узлэренчэ жылы караш хормэтне нык телилэр. Хэтеремдэ югала. Начарлык эшлэсэдэ мин тугел ди.
    Әни белән нишләргә?
  • 28 ноябрь 2020 - 17:20
    Без имени
    Бик дорес эшлэгэнсен Раил молодец,авыл егетлэре тыйнак,сабыр шул
    Хатыныңа беркайчан да хыянәт итмәячәгеңне аңлап кайтып киттем. Тик миңа хәзер нишләргә?..
  • 28 ноябрь 2020 - 20:04
    Без имени
    Әсәр ошады...
    Иясез шатлык № 5
Реклама
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...