Чын мөслим-мөслимәләргә хас сыйфатлар

Аллаһ Коръәндә «Фәҗер» сүрәсенең 15 нче, 16 нчы аятьләрендә: «Әмма адәм баласы Раббысы аны дөнья байлыгы белән сынаса һәм дөнья эшләрендә адәмнәр арасында хөрмәтле итсә, ул: «Мине Аллаһ хөрмәтләде!» – дип, дөнья байлыгы белән генә үзен Аллаһның дусты саный. Һәм, әмма Раббысы аның ризыгын тар кылып, ярлылык белән сынаса, ул: «Раббым мине хур итте», – ди.

Коръәни Кәримнең «Фәҗер» сүрәсендәге шушы ике аять бик тирән мәгънәгә ия. Бу аятьләр кешене уйланырга, фикер йөртергә, гыйбрәт алырга өнди.

Тормышы көйләнгән, эшләре барган кешенең, табигый ки, кәефе күтәренке була һәм ул үзен бәхетле итеп хис итә. Шуңа да андый кеше форсаты чыккан саен: «Раббым миңа бу нигъмәтләрне бүләк итте!» – дип, Аллаһка шөкер итә. Бу – Аллаһны танучы кеше. Ул инсан, биргән нигъмәтләре өчен, Аллаһка шөкер итә белә.

Ләкин, бу дөнья – сынау, имтихан йорты. Көннәрдән бер көнне шушы кешенең тормышы начар якка үзгәреп китә. Шуңа эче пошкан, кәефе төшкән кеше: «Раббым мине ташлады», – ди. Шул рәвешле ул Аллаһка тел-теш тидерә.

Нигъмәткә һәм рәхәткә чумганда Аллаһны мактаучы, шөкер итүче, ә авырлык килү белән Раббыбызга тел-теш тидерүче кеше чын мөслим-мөслимә буламы? Юк.

Чын мөслим-мөслимә барлык нигъмәтләр өчен дә Аллаһка шөкер итә. Ә инде сынауларга очраганда: бәла-каза килгәндә, кайгы-хәсрәт утында янганда, ризыгы тарайганда – сабыр итә. Шул рәвешле ул Аллаһка каршы гыйсьян кылмый, Раббыбызга тел-теш тидерми. Чын мөэмин-мөэминәләр шундый сыйфатларга ия булалар ки, алар: шатлык килгәндә – шөкер итәләр, кайгы килгәндә – сабыр итәләр.

Чынлыкта да, Аллаһ җиһанда бер генә нәрсәне дә хикмәтсез кылмаган. Безнең тормышыбызда булган яхшылыкны һәм яманлыкны Аллаһ хикмәт белән кылган. Шушы хакыйкатьне аңлаган һәм аны сабырлык белән күтәрә белгән тәкъва мөселман: «Моның бер хикмәте бардыр. Монысы да узар, яхшылык килер», – дип уйлый һәм Аллаһка хәмде-сәнәләр әйтеп: «Ий, Раббым, хәерленең хәерлесен бир», – дип дога кыла, әлхәмдүлилләһ.

Фани дөньяда гомер иткәндә очрап торган имтихан-сынауларны дөрес үтү өчен Аллаһ кешелеккә Коръәни Кәримен иңдерде, хак юлны күрсәтергә Пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салаллаһу галәйһи үә сәлләмне җибәрде һәм аның сөннәтенә иярүне әмер итте. Пәйгамбәребез Мөхәммәд салаллаһу галәйһи үә сәлләм сәхабәләре белән еш кына мөэмин-мөэминәләрнең нинди сыйфатларга ия булырга тиешлеге хакында фикер алыша торган булган. Бервакыт, сәхабәләре белән сөйләшеп утырганда Рәсүлебез: «Сез кемнәр?» – дип сорый.

Әсхабе кирам, ягъни сәхабәләр:

Без – мөэминнәр, – дип җавап кайтаралар.

Рәсүлаллаһ:

– Яхшы. Ул вакытта, мөэмин булуыгызны исбат итүче нинди сыйфатларыгыз бар? – ди.

Сәхабәләр:

– Мөэмин булуыбызны күрсәтүче сыйфат шулдыр: без нигъмәтләрнең килүенә – шөкер, китүенә – сабыр итәбез, – диләр.

Мондый җавапны ишеткәч, Рәсүлаллаһ салаллаһу галәйһи үә сәлләм:

– Алайса, сез чыннан да мөэминнәр икәнсез, – ди.

Тәкъвалыкка ирешкән мөслим-мөслимәләр рәхәттә дә, михнәттә дә Раббыбызга хәмед-сәнә әйтеп шөкер итәләр, килгән бәла-казаларга сабыр итәләр.

Чын мөэмин-мөэминә бу дөньядагы бөтен нәрсәнең дә, шул исәптән, кайгы-хәсрәтнең дә вакытлыча булуын аңлый һәм Аллаһ ризалыгы өчен авырлыкларга, бәла-казаларга түзүнең, кайгыларга сабыр итүнең әҗере зур булуына өметләнеп яши.

Пәйгамбәребез салаллаһу галәйһи үә сәлләмнең мөбарәк хәдисендә: «Кыямәт көнендә бер төркем кешеләргә канат биреләчәктер. Алар, канатларын җилпи-җилпи очып Җәннәткә керәчәкләр. Фәрештәләр аларга:

– Сез хисап бирдегезме? Сират күперен кичтегезме? Җәһәннәмне күрдегезме? – дип сорарлар икән.

– Юк! – диярләр Җәннәткә кергәннәр.

– Сез кайсы пәйгамбәрнең өммәте?

– Без – Мөхәммәд салаллаһу галәйһи үә сәлләмнең өммәте.

– Сөйләгез әле, хисапсыз гына Җәннәткә керү өчен сез дөньяда нинди гамәлләр кылдыгыз соң? – дигән сорауга Җәннәт әһеле булган әлеге инсаннар:

– Безнең ике сыйфатыбыз, ике өстенлегебез бар иде. Берсе шул – диндарлыгыбыз даими һәм дә какшамас иде. Аулакта, ялгызыбыз булганда да; мәйданда да; кешесез җирдә дә; кеше алдында да диндарлыгыбызны дәвам иттердек, динебез кушканча яшәдек! Икенче сыйфатыбызга килгәндә, без бәла-казаларга һәм бәхетсезлекләргә сабыр иттек, куркуга, өметсезлеккә бирелмәдек. Раббыбыз билгеләгән тәкъдиргә ризалык күрсәттек һәм: «Ни генә күрсәк тә, моның бер хәере булмый калмас», – дип туры юлдан тайпылмадык.

Фәрештәләр бу сүзләргә:

– Алай икән, димәк, сез бу мөкяфәткә, ягъни бүләккә лаеклы. Юлыгызга ак җәймә! – диярләр».

Аллаһ Коръәндә «Бәкара» сүрәсенең 3, 4 нче аятьләрендә мөэминнәрнең биш сыйфатын аңлата.

«Ихласлы мөслим-мөслимәләр, тәкъва мөэминнәр гаибкә, ягъни яшерен булганга иман китерерләр, намазларын вакытында укырлар һәм Без биргән ризыктан сәдака бирерләр», – ди Раббыбыз «Бәкара» сүрәсенең 3 нче аятендә.

Мөэминнең иң беренче сыйфаты – гаибкә, ягъни яшерен, күзгә күренеп тормаганга иман китерү, ягъни: Аллаһка, Аның фәрештәләренә ышану; Аның китапларына, Аллаһның пәйгамбәрләренә, Кыямәт көненә, тәкъдиргә ышану.

Мөэминнәрнең икенче мөһим сыйфаты – «Намазларын вакытында, җиренә җиткереп, калдырмыйча төгәл укучылар», – ди Аллаһ Тәгалә Коръәндә. Ягъни, Аллаһка гыйбадәт кылу, Аллаһка итагать итеп, Аның кушканнарын үтәү. Намаз аркылы кеше Аллаһ Тәгалә белән багланышка керә – әңгәмә кора. Бу – ике дөнья өчен дә хәерле гамәл.

Мөэминнәрнең өченче сыйфатын сыйфатлап Аллаһ: «Без аларга биргән ризыктан сәдака кылучылар», – ди. Димәк, юмартлык – чын мөэмин булу сыйфаты.

Тәкъва мөслим-мөслимә үзенә бирелгән мал-мөлкәтнең, киң ризыкның Аллаһтан булуына ышана һәм Раббыбыз биргән нигъмәткә шөкер итеп, башкалар белән бүлешә.

Сәдака мал-байлык белән булган кебек, рухи яктан кешегә булышлык итү дә, Аллаһ гыйлемен бирү дә һәм башка изге гамәлләр дә ул.

Сәдака сүзенең мәгънәсе – яхшылык, изгелек кылудыр.

Мөэминнәрнең дүртенче һәм бишенче сыйфаты хакында Аллаһ: «Һәм алар сиңа (Мөхәммәд Пәйгамбәр салаллаһу галәйһи үә сәлләмгә) һәм синнән алда иңдерелгән китапларга ышаналар, Ахирәткә шиксез ышаналар», – ди.

Тәкъва мөэминнәрнең дүртенче һәм бишенче сыйфаты – Аллаһның хак Илчесе Пәйгамбәребез Мөхәммәд салаллаһу галәйһи үә сәлләмгә, Аллаһтан иңдерелгән китапларга һәм Ахирәткә ышану.

Ахирәткә ышану инсанны тар дөньядан киң дөньяга чыгара. Киң дөньяга чыгуның мәгънәсе – кешенең яшәеше сынаулардан, имтиханнардан торган бу өч көнлек дөнья белән генә тәмамланмыйча, алда – Ахирәткә күчкәч, мәңгелек яшәеш барлыгын аңлата.

Алда мәңгелек яшәеш көткәнлегенә ышанган инсан Ахирәт тормышы өчен бу фани дөньяда әзерләнә башлый. Бу дөньяда имтиханны уңышлы тапшыру өчен, Аллаһның кушканнарын үтәп, тыйганнарыннан тыела.

Бу биш сыйфат инсаният, ягъни кешелек өчен бик тә кирәкле сыйфатлар. Кем шушы сыйфатларга ия була – ул туры юлда була һәм мәңгелек тормышта бәхеткә ирешә. Бу хакта Аллаһ «Бәкара» сүрәсенең бишенче аятендә: «Менә шулар – тәкъва мөселманнар Аллаһ тарафыннан туры юлга күнүчеләрдер. Һәм алар Ахирәттә өстенлек табучылардыр», – ди.

Һидәяткә – туры юлга ирешергә һәм Ахирәттә бәхетле булырга теләгән кеше Аллаһ күрсәткән ошбу сыйфатларны үзендә булдырырга тиеш.

Бу дөньяда хөрмәтле мөслим-мөслимәләр булу өчен һәм Ахирәттә җәннәтле булу өчен тырышыйк. Һәрвакыт истә тотыйк:

Аллаһ – бар һәм бер.

Пәйгамбәрләр – хак.

Фәрештәләр – бар.

Китаплар – Аллаһ тарафыннан иңдерелмештер.

Тәкъдирнең яхшысы да, яманы да Аллаһтандыр.

Кыямәт – хактыр: үлгәннәр бер көнне тереләчәктер һәм кылган изгелекләре өчен әҗер-савап – мөкяфәт, бүләк, ә яманлыклары өчен җәза алачактыр.

Шушы иман кәлимәсен танып, аңа иман китереп һәм аның буенча гамәл кылып яшик. Амәнтүдә бергә булырга чакырыйк, ягъни иманга килергә өндик. Бар һәм Бер булган Аллаһ Коръәндә Үзе шулай боера: «Әй, әһле китап! Килегез! Амәнтүдә иттифак корып, бер-берегезне табышыгыз», – ди.

Чын мөэмин-мөэминә сыйфатларына ия булганнар башкаларны да иманлы булырга чакырырга тиеш.

Аллаһ һәммәбезне дә чын мөслим-мөслимә сыйфатлары белән нигъмәтләсен. Әмин!

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Үги әнкәйнең җылы йөрәге «...Үги ананың бик әйбәтләре була. Гадәттә, алар турында гел яман сөйлиләр, ләкин алар турында юньле сүзне күбрәк сөйләргә кирәк. Чит канга ана булырга тырыша бит ул. Мәҗбүри яратып булмый бит. Ә ул рольгә кереп «уйнарга» тиеш. Бала исә рольгә керми, «уйнамый». Ике артистның берсе уйнап, икенчесе уйнамаса, спектакль туа алмый. Үги аналы гаиләдә әнә шуңа күрә җылы, уңай тормыш коруы бик кыен. Үги аналарны кызганырга, ихтирам итәргә кирәк...» Мөхәммәт Мәһдиев «Мәңгелек яз» әсәрендә үги әниләр турында әнә шундый уйлануларын язып калдырган. Үги тормышны үз башына төшкәннәр генә аңлыйдыр, мөгаен. Үги ананың да, үги баланың да үз хәле... Әмма гомер уртасына җиткән ир балачагын искә алганда «Үги әниләргә һәйкәл куярга кирәк», – ди икән, димәк, барлык үги әниләр дә, халык телендәге кебек, явыз түгелләр. Чит балаларны карап үстерә икән, димәк, алар олы йөрәкле... Үги әни белән үскән Татарстанның халык артисты Җәвит ШАКИРОВ үзе сөйләсен әле...
    9466
    10
    114
  • Бәхетле булырга хакым бар!  Мин кияүгә 25 яшемдә чыктым. Яратып чыктым...
    9598
    8
    78
  • Өч кенә көнгә... – Кирәкми. Кешечә түгел бу. Шалтыратмагыз. Өметләнеп көткәнче, алдан ук барысын да аңласын. Башка бер сүз дә әйтмичә, нянечка балалар янына кереп китте. Ишек тавышы йөрәкне сызып үткән кебек булды. Бар да тынып калды. 
    5277
    4
    62
  • Көтеп алынган бәхет Әллә күзенә күренәме, сискәнеп китте Гөлгенә. Каршысында пәйда булган Гамилне күргәч, ни уйларга да белмәде, чөнки бу  очрашу көтмәгәндә, кинәт булды. Унсигез еллап гомер үтсә дә, шундук  таныды  аны: шул ук озын буй, киң җилкә, серле караш, тик куе кара чәчләренең чигә тирәләренә ак бәс яткан. Күзләрендә ниндидер сагышмы, назмы...
    4069
    0
    44
  • Сөеп, сөелеп яшисем килә-2 «Таһирә өстеннән жалу язганнар» дигән хәбәр авылда таралганга да бер айга якын вакыт үтте. Тегеләй дә, болай да дип тикшергәннән соң: «Фактлар ачыкланмады», дигән.
    6476
    2
    30
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 июль 2021 - 14:13
    Без имени
    Аллаһыга сыенырга кирэк, догалар укырга, дога ярсыган йорэкне тынычландыра ул.
    Ничек онытырга?
  • 31 июль 2021 - 23:11
    Без имени
    3 тапкыр ташлаган нинди кинэш сезгэ. Бер нинди кинэш тэ сезгэ булышмый.
    Ничек онытырга?
  • 31 июль 2021 - 22:51
    Без имени
    Азрак гордость диган айбкр булырга тиеш сина аягын сорткан да сорткан бит и биграк исар булгансын бит.
    Ничек онытырга?
  • 1 август 2021 - 20:56
    Без имени
    Җуләр, нәрсә дип әйтим...
    Ничек онытырга?
  • 1 август 2021 - 21:15
    Без имени
    Ачу кила башлады инде, бер да узенне ихтирам итмисен икан.
    Ничек онытырга?
Реклама
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан