Сельдерей

Никтер бу үсемлек бездә бик киң таралмаган. Югыйсә кешене генә түгел, үзе үскән туфракны да сәламәтләндерү үзлеге бар аның. Сельдерейны кәбестә белән янәшә утыртсаң, аның исенә кәбестә күбәләге килми икән. Аның тамырлары арасында җир суалчаннары оя корырга ярата. Шунлыктан икенче елны бу туфрак бик йомшак, уңдырышлы була.

Сельдерей өч төрле була: яфрак өчен үстерелгәне, сабак өчен үстерелгәне һәм тамыразык буларак кулланыла торганы. Әгәр дә сату өчен булмаса, яфрак өчен генә аны аерым утыртасы да юк. Аштәмләткеч сыйфатында тамыр сельдерейның хуш исле яфракларын кулланып була.

Сельдерей озак тишелүче яшелчә. Өстәвенә, орлыклары да вак. Шуңа да аны безнең җирлектә уҗымга чәчеп кенә үстерәләр. Орлыкларны февраль ахыры, март башларына саерак киң савытларга чәчәләр. Туфракка күмдермиләр, өстеннән юка гына итеп ком бөркергә була. Беренче шытымнар ун көннән күренә башлый. Инде ике чын яфрагы чыккач, уҗымнарны 200 мл стаканнарга күчерергә кирәк (моның өчен бер кулланылышлы пластик стаканнар бик кулай).

Көннәр җылытып, кыраулар куркынычы беткәч, уҗымнарны түтәлгә чыгарып утырталар. Кайбер сортлар дүрт градуска кадәрге кырауларга да түзә. Рәт араларын 30-35 см, үсемлекләр арасын 20 см калдырсаң әйбәт. Сельдерей иркенлек ярата. Тамыр сельдереен үстергәндә төп максат – йомры, эре тамыразык алу. Моның өчен әледән-әле кырый сабакларын өзгәләп торырга кирәк. Бу үсемлек август ахыры – сентябрь башында котырып үсеп китүчән, сабакларын да шул вакытта ешрак өзәләр. Яңгырдан соң төбен йомшартып, вакытында суын сипсәң, көзен сез шалкан шикелле эре, хуш исле тамырлар казып алырсыз. Сельдерей тамырын октябрь ахыры, ноябрь башларында казып алалар. Кышын алар бик яхшы саклана. Аны кишер, суган белән кыздырып ашларга кушалар. Ризыкка хуш ис, үзенчәлекле тәм бирә ул.

Сабак сельдереен үстерү өчен исә шактый тырышырга кирәк. Уҗымнарны үстерү, түтәлләргә күчерү эше тамыр сельдереен үстергәндәгечә. Бер генә үзенчәлеге: түтәлгә күчергәндә сабак сельдереен 10 см тирәнлектәге канауларга утырталар. Сабакларның озынлыгы 30-35 см булгач, аларны бергә бәйләп куялар. Әле бу гына җитми, өзеп алырга ике атна кала яфрак очлары гына күренеп торырлык итеп сабакларны кәгазь белән дә төрәсе була. Сабаклар аксыл, сусыл булсын өчен эшлиләр моны. Кемдер балчык белән генә күмеп куя. Хәзер кайбер сортларны каплау ихтыяҗы юк, алар үзеннән-үзе агара. Сабак өчен үстергән сельдерейны кырауларга кадәр җыеп алырга кирәк. Суыткычта ике ай чамасы саклана әле ул. Сельдерей сабагын ашларга, салатларга кушалар. Тиз генә әзерләнә торган бер салат рецептын сезгә дә тәкъдим итәбез. Аның өчен 3 сельдерей сабагы, 2 әчкелтем-төчкелтем алма, 1 уч әстерхан чикләвеге, 2-3 аш кашыгы кибет каймагы, тәменчә тоз кирәк.

Сельдерей сабагын һәм төше алынып, кабыгы әрчелгән алманы шакмаклап турыйбыз (саламлап турасаң да була). Чикләвекне бераз ваклыйбыз. Барысын бергә катыштырып, тәменчә тоз сибәбез, каймак кушып болгатабыз. Теләгән кеше бераз салат яфрагы да куша ала.

фото: https://pixabay.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    8388
    0
    82
  • Әти өйләнә Әни үлгәнгә инде биш ел. Әнине югалтуны бик авыр кичерде әти. Хәтта башта минем белән сөйләшми йөрде, үз эченә бикләнде. Аны безнең янга күчергә үгетләдем, әмма ул яшәгән фатирымны калдырмыйм дип каршы килде.
    7620
    2
    75
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    3701
    1
    41
  • Хыялдагы ир-ат  Үсмер чакта ук  ничек тә булса бай тормышта яшәргә кирәк дип нәтиҗә ясадым. Телевизордан күрсәткән гламур тормыш кызыктыргандыр, мөгаен. Әмма кыяфәтем бай егетләр артымнан чабып йөри торганнардан түгел иде. Гомумән, күбәләк кебек бер егеттән икенче егеткә очып йөрергә дә яратмадым. Ныклы карарга килде: укыйм да, җитәкче булырга тырышам. Ул вакытта бай ир дә кирәк булмаячак. 
    4619
    1
    40
  • Укытучым Их, вакыт дигәннәре! Ник сез шулай бик тиз агасыз соң? Азга гына булса да мәктәп елларына кайтып киләсе иде лә... Миңа инде 30 яшь, 16 яшьлек  чагым әле кичә генә кебек...  
    3574
    0
    26
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 27 май 2022 - 00:29
    Без имени
    Курячяк язмыш
    Инде минем чират...
  • 26 май 2022 - 20:32
    Без имени
    Укып торасым да килми, ташладым. Уз рэхэтеннэн китеп, кайнанайны курэ-ишетэ торып, ниемэ кайтырга иде? Бала карар, ашарга пешерер дип ометлэнеп? Уз тарткан картасы, тарта-тарта ашасы. Чык та кит
    Инде минем чират...
  • 27 май 2022 - 06:58
    Без имени
    Безнен, тормышлар уртак та кебек автор белан. Мин дэ иремне дэ, баламны да Ходайдан сорадым. Хэзер аллага шокер баламда туды, иремдэ бик эйбат кеше.
    Мин аны Ходайдан сорап алдым
  • 26 май 2022 - 15:03
    Без имени
    Дингэ беренче куп урлаган, карак, гонахсы зур булган кеше килэ. Улэр вакыты житкэч, исенэ тешэ, курка башлый, жавап бирэсе булса, нэрсэ дип, жавап бирермен, дип ,курка.
    Дингә кеше кайчан күбрәк килә?
  • 25 май 2022 - 22:40
    Без имени
    Сез гел балалар дип яшәгәнсез, инде үзегез өчен яшәргә вакыт. Аларның үз тормышы, вакыт узгач алар сезне аңлар дип ышанасы килә.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда