Августта нәрсә чәчәбез?

«Ничек инде нәрсә чәчәбез? – дип шаккатасызмы. – Җәй ахыры җитә, уңыш җыяр вакыт...» 
Юк, бернәрсәне дә бутамадык: әйтик, кәбестәләрнең кайбер төрләрен чәчәргә утыртырга нәкъ вакыты хәзер. Борчылмагыз, алар бик тиз өлгерә һәм аларны инде хәзер бушап калган түтәлләргә дә утыртырга мөмкин. Әйтик, суган урынына. 

Пекин кәбестәсе
Кәбестәнең көнчыгыш төрләренең иң билгелесе ул. Аны салатка да кушарга мөмкин, томалап пешерергә, хәтта тозларга да була. Кәбестә ашына да бик әйбәт. Яфракларыннан бик тәмле голубцы ясарга була.  
Бик файдалы да: нервларны тынычландыра, йокыны яхшырта, кан басымын тәртипкә китерә, иммунитетны күтәрә. 

Кайчан һәм ничек чәчәргә?
Кәбестәнең орлыгын август башында ачык грунтка чәчәләр. Рәт аралары 40 см булырга тиеш. 20 см калдырып кына утыртырга да була. Ул очракта, кәбестәләр үсеп, бер-берсенә тия башлагач, һәр икенчесен кисеп алырга кирәк.  Өлгереп җитмәгән бу кәбестәләр озак сакланмый, әлбәттә, әмма алар бик тәмле, сусыл – салатка куша аласыз.
Пекин кәбестәсе 60-70 көн эчендә өлгерә. Димәк, август башында чәчәсез икән, октябрьнең беренче чирегендә алар инде өлгереп җитәчәк. Беренче кыраулардан аларны өсләренә нәрсә дә булса каплап сакларга мөмкин. 
Суны атнага бер тапкыр сибү җитә: һәр төпкә – 3 литр. Су җылымса булырга тиеш.  

Кытай кәбестәсе
Бу кәбестәнең икенче төрле исеме – пак-чой. Аны яшелчә бакчасында, яшелчәләр янында гына түгел, чәчәклектә дә үстерергә мөмкин, чөнки ул бик матур да әле. Әйтик лаләләр үскән җиргә чәчә аласыз.
Кәбестәнең  монысы да бик файдалы: кан тамырларының сыгылмалыгын арттыра, холестеринны төшерә, тән тиресен матур итә.
Кытай кәбестәсенең яфраклары салат өчен менә дигән – аңарда бер ачырак, горчицага охшаган тәм бар. 

Кайчан һәм ничек чәчәргә?

Кытай кәбестәсенең орлыгын ачык грунтка 1 августтан 10 августка кадәр чәчергә мөмкин. Тирәнлеге – 1 см, рәт аралары – 50 см. 
Бу кәбестәне күп утыртырга кирәкми, чөнки аның яфраклары бик тиз катылана. Шуның өчен уңышны вакытында җыеп алу да бик мөһим. Ә куллану вакытын озынайту өчен аларны берәр атна ара белән утырсаң әйбәт. Август ахырына кадәр шулай чәчәргә була әле: 40 көн тирәсендә ул өлгереп җитәчәк. Тагын шунысы да бар: җәй көне утырткан кәбестә язын утыртканына караганда уңышны әйбәтрәк тә бирәчәк.
Кытай кәбестәсен үстерү авыр түгел, ул артык игътибар таләп итми. Пекин кәбестәсенә караганда салкынга да чыдамрак. Августның беренче чирегендә утырсаң, өстен капларга да кирәк булмаячак. 
Суны атнага бер тапкыр, һәр кәбестәгә 1әр литр сибәргә кирәк. Икенче көнне тамырын йомшартып җибәрсәң,  тамырларына суларга җиңелрәк булачак, дым да сакланачак. 

Япон кәбестәсе
Бу кәбестәнең орлыгы сатуда күптән түгел күренә башлады әле, бакчачыларның күбесе аны ничек үстерергә икәнен дә белми әле. 
Япон кәбестәсе бик үзенчәлекле. Беренчедән, аның яфраклары бик матур, икенчедән тәме аерылып тора: аңардан тәмле редиска тәме килә, җиләк-җимеш тәме дә сизелә. Салатлар, бутербродлар өчен ул менә дигән, төрле ризыкларны бизәү өчен дә файдаланып була. Аз гына пешереп алып, роллар ясаганда суүсемнәр урынына да кулланырга  мөмкин.
Тагын бер өстенлеге бар. Аның 10 см тирәсе тамыры да бар – ул да ашарга яраклы. 
Кәбестәнең монысы да файдалы булу ягыннан калышмый: ул иммунитетны ныгыта, яман шешләрдән профилактика чарасы буларак кулланыла.
  
Кайчан һәм ничек чәчәргә?
Япон кәбестәсенең орлыгын ачык грунтка августта, сарымсак һәм суганны алгач, шулардан бушаган урынга чәчәргә мөмкин. Тирнлеге – 1 см, рәт арасы – 70 см.  
Орлыкларны юешләтмичә чәчәргә кирәк. Буразналарга исә алдан күп итеп су сибәргә, орлыкны чәчкәч, өстен коры туфрак белән капларга кирәк. 

Кәбестәнең бу төрен ялкаулар өчен диләр. Чөнки аны бөтенләй карарга кирәкми диярлек – атнага бер тапкыр су сипсәң, шул җитә.
Япон кәбестәсенең яфраклары катлы-катлы, бик күп – 40 тан алып 150 гә кадәр җитә. Шуңа күрә уңышны өлешләп җыярга да мөмкин: башта тышкы яфракларны гына кисеп аласың. Алар урынына яңалары үсә. 
40 көн тирәсендә кәбестә өлгереп җитә.
Көннәр бик кызуга китсә, япон кәбестәсенең өстен  капласаң хәерлерәк, югыйсә, яфраклары катыланачак.

Бер файдалы киңәш:
Бу кәбестәләрнең барысын да  хуш исле үләннәр – чабрец, бөтнек, сельдерей, шалфей, яки сарымсак, суган белән янәшә утырсаң, кәбестәләр аларның исен дә үзләренә сеңдерәчәк.   

 

 

 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    9734
    4
    124
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5620
    1
    76
  • 6641
    2
    45
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    7877
    1
    44
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 17 сентябрь 2020 - 09:00
    Без имени
    БИК шэп кинэшлэр.Истэ калдырырга кирэк эле.
    Әни кешенең өйләнгән улына киңәшләре
  • 17 сентябрь 2020 - 08:52
    Без имени
    Сонгы арада уйлый башладым, бу донья шундый куркыныч була башлады, ул супермаркетларда охранникларга бирелэ бит узлэре янында йортэ торган кнопкалар, полиция чакырта торган. Менэ шуны нигэ балаларга, гомумэн ботен кешегэдэ эшлэп чыгармыйлар? Куркыныч сизугэ, басасын кнопкага и якын тирэдэге полиция килеп алып китсенгэ. Баланы урамга алып чыгарга да куркырсын биллэхи. Бер яклау юк.
    ​Мәхәббәт «уеннары»
  • 17 сентябрь 2020 - 09:36
    Без имени
    Беренче чиратта гаилэ балалар булу Зур бэхет шулар дип яшисен
    Гаиләме, карьерамы? 
  • 17 сентябрь 2020 - 14:56
    Без имени
    Вот сантый килен.Югары ьелеме була Тороп, торорга урыны бар, бук чистартырга кайткан.Ирен икенче урынга Кучермасалар, улганче шунда кимсетелеп яшисен ьулган икан.Нерсе, узен акыллы итеп курсатасе килде ме икан? Андыйлар БН алар теленда сулашерга кирак шул.Узеннан да уздырыбырак кычкырса, узен куя белса, кайнанын теше утмас иде.Бу киленнен кылыгын хупламыйм.Кеше гомерга бер гена кила. Ярый ла шуннан фэхем алып, уз киленен кэмсетмаган. Э Ире боламык!!
    Инде минем чират...
  • 15 сентябрь 2020 - 08:53
    Без имени
    Бу турыда күршегезгә әйтмәгез. Безнең дә баштан кичте андый хәл. Нәтиҗәдә без гаепле булып калдык. Үз проблемаларын үзләре хәл итсеннәр
    Күршемнең ире йөргәнен белдем, миңа нишләргә?
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...