Эльмира Закирова: «Элеккеге журналистиканы сагынам»

Озак еллар «Ялкын» үсмерләр журналын җитәкләгән, хәзерге вакытта «Сөембикә» журналының әдәби бүлек мөхәррире булган Эльмира Закирова повесть һәм хикәяләрдән торган «Иясез шатлык» исемле китап чыгарды. Бөтен гомерен журналистикага багышлаган, «Алтын каләм» республика фестиваленең жюри әгъзасы буларак, бүгенге күп яшь талантлы журналистларның «рухи анасы» булган ханым әдәби әсәрләр тупланган китап чыгаруы белән дә журналистикага бәйле булып чыкты. Яңа китап турында башланган әңгәмә татар журналистикасының бүгенге торышы һәм киләчәге турында сөйләшүгә эверелде.

«Мәкалә язуга караганда, әдәби әсәр язуы җиңелрәк түгелме икән дип тә уйлап куйдым әле, чөнки беркем дә кысаларга кертми – геройлар язмышын, аларның проблемаларын үзең теләгәнчә чишәсең. Вакыйгаларны да үзең теләгәнчә куертасың», - дип башлады сүзен Эльмира Закирова. 


«Һәр әдәби әсәр нигезендә журналистикам ята»


Китапта авторның «Иясез шатлык» исемле повесте, «З1 нче декабрь» исемле хикәясе, “Сөнне сагыну” нәсере һәм башка язмалары урын алган. Эльмира Закирова китаптагы һәр әсәренең нигезендә журналист язмалары ятуын әйтә.

 


 

«Иясез шатлык» повестеның герое Алсу – Эльмира Закированы үз туганы Альбина. Автор героеның чит илләрдә үз бәхетен эзләвен тасвирлый. Аның Алсуы – чиста күңелле кыз. Ул үз бәхетен чит илләрдә – Америкада, гарәп Әмирлекләрендә эзли, сагыну-сагыш белән туган иленә дә кайта, илгизәр күңеле аны тагын чит илләргә алып китә. Аның мәхәббәте - чын мәхәббәт, әсәрдәге кешеләр дә барысы да әйбәт.

«Бу повестьне яза-яза, телесериал шулай языла икән дип уйладым. Чөнки бүлекләр язылганда дәвамын да, әле азагы ничек буласын да белмим идем, - ди Эльмира ханым. - Әсәрдә - яшьләр дөньясы. Чиста, якты дөнья! Үземә хас алтмышынчы еллар стихиясе белән эшләнде». Автор әдәби әсәрдә бер генә фактның уйдырма булуын таный – финалы. Әсәрне тәмамлау өчен автор героинясын «шахзадәсе» белән иленә озата.

Китапның идеясе «Ялкын» журналында басылган публицистикада һәм кызыклы интервьюлардан башланган. «Ялкын»да шулкадәр кызыклы әйберләр басылган иде. Алар бәлки үз вакытында тиешле дәрәҗәдә укылмагандыр да. Без бит балалар белән бөтен министрларны йөреп чыктык. Минтимер Шәймиев белән, Фәрит Мөхәммәтшин белән бик кызыклы әңгәмә булган. Боларны бөтенесен җыеп былтыр Татарстан китап нәшриятына керткән идем - әдәби әсәрләрне генә бирергә карар иттеләр. Ә миңа журналистика язмаларым кызыклырак тоелган иде», - ди Эльмира Закирова.

Шулай да Эльмира Закирова журналистик әсәрләрен китап итеп чыгару идеясен күңелендә йөртә. Ә бер публицистик әсәренең – танылган эстон язучысы Лилли Промет турында истәлекләренең китапка кереп калуына сөенеп бетә алмый. «Лилли Промет сугыш елларында безнең авылга эвакуацияләнеп, мәктәптә немец теле укыткан. Күз алдына китерәсезме, сугыш вакытында немец теле укытуның ни икәнлеген?! Ул минем әнине дә укыткан. Соңыннан безнең Байсар авылы, аның кешеләре турында «Деревня без мужчин» исемле роман язган. Студент елларында Таллинга барасы булгач, әни авылча беркатлылык белән аңа күчтәнәч кертеп чыгарга кушты. Мин аны эзләп таптым, бик матур очрашу булды. Шушы очрашу истәлеген яздым», - ди ул.

Әсәрнең «Таллин – 12, Вабадузе – 69» дигән исеме дә үзе бер тарих икән. «Шул очрашу турында заманында «Әдәби сүз» студент газетасына исем куймыйча гына мәкалә язган идем. «Таллин – 12, Вабадузе – 69» дигән исемне студент газетасы җитәкчесе Мөхәммәт Мәһдиев куйган икән. Язманың исеме интригалы булырга тиеш, тартып торырга тиеш дип ул өйрәтә иде», - ди Эльмира Закирова.

Ул үз иҗади тормышын тагын ике шәхес белән бәйли. Болар - «Яшь ленинчы» газетасында «Яшь хикәяче мәктәбе» алып барганда ук Эльмираны күреп алган Газиз Мөхәммәтшин һәм кыз баланың парчаларына югары бәя биргән оста хикәяче Хәсән Сарьян.


«Журналист – иң әйбәт профессия»


«Язучылыкка журналистикадан килсеннәр иде. Журналистлар ялкау түгел, алар ут белән су арасында. Зур чыдамлык, тырышлык сорый торган профессия, - дип үз һөнәрен мактый Эльмира Закирова. - Журналист бер мәкаләсен язу өчен бик зур эшләр башкара, фактлар эзли, укучысына төгәл мәгълүмат бирә, матбугат турындагы закон кысаларында эш итә. Мин әдәбиятны да журналистика алга этәрде дип саныйм. Быел «Бәллүр каләм»не алганда да: «Журналист – иң әйбәт профессия», - дидем.

Эльмира Закирова журналистикадан әдәбиятка килүгә мисал буларак Шамил Идиатуллинны искә алды. Мәскәүдә яшәүче татар язучысы, быел «Город Брежнев» китабы белән «Большая книга» әдәби премиясенә дәгъва итүче Шамил Идиатуллин – «Коммерсант» газетасы журналисты.


«Дөньяны ал төсләрдә күрергә яратам – шуңа да татар матбугатының якты киләчәгенә ышанам»


Татар журналистикасының киләчәге - борчу тудыра торган темаларның берсе.


«Халык бик укырга яратмый хәзер, - дип дәвам итә Эльмира Закирова. - Эчем поша инде. Әмма мин дөньяны ал төсләрдә күрергә яратам. Гел болай булмас әле, дип, җәмгыять болай гына бармас, дип уйлап куям. Мәкаләләрнең укылмавын башисем белән кызыктыра алмыйбызмы икән әллә дим. Сары матбугатта каршы тора алмавыбыз белән үзебездә дә гаеп бардыр. Бәлки, безнең татар журналистларының белеме, әзерлеге җитеп бетмәгәндер, дип тә уйлый башладым. Үз “казаныбыздан” ерак китә алмаганбыздыр дим».

Эльмира Закирова татар журналистикасының карашы киңрәк булсын иде, дип тели. Ул элек журналистларны Мәскәүгә җибәреп укытуларын искә ала. «Мин үзебезнекеләргә дә «Московский комсомолец»ны, «Комсомольская правда»ны укыгыз, алар сезне бөтенләй башка күчәрдә әйләндерә башлый», - дия идем.

«Элеккеге журналистиканы сагынам. Тиражлардан бигрәк, ул вакытта дәүләтнең дә, җәмгыятьнең дә журналистикага мөнәсәбәте башка иде. Чынлыкта журналистика дүртенче хакимият булмаса да, башкача караш иде. Журналистларга хөрмәт бар иде», - ди журналист Эльмира Закирова.

чыганак: http://intertat.ru/tt

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    7382
    1
    95
  • 8202
    2
    54
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9222
    1
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 сентябрь 2020 - 01:53
    Без имени
    Мин Дэ нэкъ шулай 32 яшемдэ 2 кызым белэн ялгыз калдым,ирем бер хатын бн чыгып китте ,1 елдан кире кайтты, гафу итэ алмадым,шартлатып араны оздем.Ул хатыннан-хатынга йореп,45 яшьтэ асылынып улде,чыгып киткэн хатын 10 еллап, психбольницада яши.Э мин ,Аллага шокер ,ирлэр булдыра алмаган ирлэр эшен эшлэп,кызларымны устереп,эле Дэ исэн- сау эшлэп ятам.Хатын-кыз ялкау булмаса,беркайчан да югалмый,аларга АллахеТэгалэ безгэ коч бирэ.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 25 сентябрь 2020 - 02:10
    Без имени
    Минем кияу Дэ нэкъ шулай качып-посып ,никах укытып,узенен классташы белэн 5 ел инде яшэп ята.10 еллык классташлар очрашуыннан сон айный алмады.Бик тырышып яшерсэ дэ,тэжрибэле кузгэ куренеп тора.Ул да шуннан сон дин юлына кереп китте.Имеш диндэ 4 хатын да рохсэт ителэ.Узлэре бугенге кондэ БИК рэхэт яшэсэлэр дэ,ата-ананын азгынлыгы очен балалар узлэренен авырулары,газаплы тормышлары ,улемнэре белэн жавап бирэ.Чонки рэнжу,куз яшьлэре узенэ тошмэсэ,балаларга тошэ.Хэр кеше шуны онытмасын Иде.Алар бит ойгэ кайтасы акчаны,гаилэнен зур ойлэр салып,иркен тормышта яшисе доходларын илтеп икенче хатынга бирэ.Гаилэдэ беркайчан да артык акча булмый.Ойдэге хатын белэн бергэлэп эшлэп,чит хатынны содержать итэлэр.2 нче хатын булып яшэргэ ризалык бируче хатыннар,акылыгызга килегез,ул ирлэрнен акчасы тозлы куз яшьле,рэнжешле акчалар,беркайчан сезгэ бэхет китермэячэк,авырлык,авырулар белэн корэшу очен тотылып бетэчэк.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...