Җаннарның барометры

Без атна башыннан ук җомганы ашыктырабыз. Авылга, әни янына кайтасы бар! 350 чакрым ара берни түгел лә. Әни генә исән-сау булсын! Җомга, шимбә, якшәмбенең ярты көне бар әни янында булырга. Ял көне кич кенә (җәйләрен – кояш баегач кына) авылдан Казанга кузгалабыз. Шәһәрне кабул итә алмаган әни кара көзгәчә авылда, үз өендә үз көенә яшәп ята. Тугыз дистәне тутырган әни ишегалларын урап керә, бакчаларны күздән кичерә, алма-чияләрне карап торып кызарта, кыяр-помидорны өлгертә. Тагын бер эше бар: иртүк үзен карарга килүче кызны – Ританы көтә башлый. Рәсми телдә Рита Сабир кызы Хаитова  – авылыбыздагы социаль хезмәткәр ул. Безнең авылга күчеп килүләренә дә әле берничә ел гына. Тумышы белән Башкортстанның Салават районы Малояз авылыннан. Нәкый Исәнбәтнең авылдашы. Байсарга килгәнче, ире Эгамназар, кызлары Ангелина һәм Аделина белән Туймазы районы Серафимовский бистәсендә яшәгәннәр. Хәзер менә алар – Байсарныкылар. Ире Себергә йөреп эшли. Кызлары мәктәптә укый: олысы – бишенчедә, кечесе – өченчедә. Бер ел элек Ританың апасы Альбина Актанышка күчеп килә. Бераздан әниләре Нәфисә апа Байсардан өй белешә. Менә шулай аралар да якыная. Ә Ританы авылда белмәгән кеше юк. Үзе сизә микән, авыл халкы бик ярата аны. «И бу бала тагын югары очка менеп китте инде!», «Төш кебек кенә – бөтен эшкә өлгерә!», «Карт-корының бәхете инде: бигрәк ипле бала» дигәннәрен ишетергә туры килгәне бар. Спорт киеменнән велосипедка атланып та бара ул әби-бабайларына, җил-җил атлап та урап кайта. Ританың берүзенә 4 әби, 3 бабай. Зөлфия апаның да Рита ярдәмен тоясы килә икән әнә. Тик ул сигезенче кеше була шул инде. Бер социаль хезмәткәргә җидене генә рөхсәт итәләр. Көн саен явымда да, кар-буранда да, пешеп үлмәле челләдә дә әле берсенә, әле икенчесенә йөгерә. Авызы гел ерык булыр. Әллә каян күреп сәлам бирер. 

Беркөн ашыгып кына кибеткә килеп керде. Салкынча көн иде. Башына яулык ураган: «Чәчләрем юеш», – ди. Нәзирә әбине мунча кертеп кайтышлый ипигә кергән. Рәҗәп бабайга дип ипинең кекс кебек сырлысын сайлап алды. Шунда җыелып торган апалар: «Салкын тимәсен инде, апаем, җилдә йөрмә», – дип калдылар.

Йөгерә генә Рита. Идән юарга, ашарга әзерләргә, кибеттән азык-төлек алып кайтып бирергә, чүпләрен түгәргә, юындырырга, чәчләрен тарарга, тырнакларын  кисәргә, дарулар алып кайтып бирергә, кышын карларын көрәп сукмак салырга...  Болары социаль хезмәткәр башкарасы эшләр инде. Тик... кер юып азапланган олы кешене ник күрәләтә җәфаларга инде! Рита ялт кына юа да элә аны. Ай бу Фәридә апаны! Сары чәчәкләр яратмыйм, дип, иелә-иелә тузганакларны өзеп йөри! Ә Роза апа бакча чүбе утарга чыккан, имеш. Рита эш бияләйләре киеп үзе утый башлый. «Әй, нәрсәсе бар соң! Ярты сәгать саф һавада гына булам ла», – дип көлеп җибәрә кыз. 30 яшьләр тирәсендәге чандыр бу яшь ханым кызлар кебек шул! Башкача әйтергә тел әйләнми. «Рита килгән! Әйдә, кызым, чәй эчик бергә», – дип каршылыйлар аны һәр өйдә. Аз гына тоткарланса да, юксына, борчыла башлыйлар. Йомшак кына итеп әйткән сүзләре дә тынычландырып җибәрә дип сөенәләр. Минем дә игътибар иткәнем бар, ул үзләре диалектында сөйләшә икән бит: «утырың, ятың, керең, ашаң», дип. Кара, безнеңчә «утыр, ят, кер, аша», дисә, боерык кебек катырак яңгырар иде әле! Аның көне сәгатьләп кенә түгел, минутлап бүленгән. Фәридә әбигә су кертәсе, идәнен юып чыгасы бар; Мөдәррис бабайга ботка пешереп ашатыр да, Роза әбигә китәр. Ул инде аны табибә урынына күрә: күзе авыртса да, биле сызласа да Ритага чирләрен сөйли. Юк, Ританың медицина буенча махсус белеме юк анысы. Ә менә дәвалау сәләте аларның нәселендә бар бугай. Куллары килешеп тора. Кайсы үләннең нәрсәгә дәва икәнен дә белә ул. Массаж ясап, әбинең билләрен сыпырыштырса да, килеште, хәл булды, дип, рәхмәтләр укый тегесе. Чәчләрен үргәнне дә ярата. Яз көне яран гөлләр утыртып киткән иде тәрәзә төпләренә, и сөенде инде Роза әби! Чынлап та, кып-кызыл чәчәкләр өйгә ямь биреп җибәрде шул. Ә берчак ничек куркытты ул Ританы! Ашаганда ризык ялгыш юлдан китте дә, тын да ала алмый әбекәй! Бөтен белгәннәрен укыды шунда Рита. Ә Мөдәррис абый капкасын бикләп калдырган. Нишләргә? Бердәнбер юл – койма аша сикерү! Һәм сикерә дә. Хәзер инде ул беренче медицина ярдәме дә күрсәтә белә, компьютерны да үзләштерде. Актанышта махсус укытып кайтардылар. Ике ел эшли бит инде: әби-бабайларның ялларга кайткан кызларын үзе өйрәтә хәзер Рита. Кайсын ничек җайларга, ничек күңелләрен күрергә, ничек хәтерләрен калдырмаска, нәрсәне яраталар, нәрсәгә эчләре поша... Ул олы кешеләр җанының барометры кебек! Әле менә үзенең дә кәефен күтәреп җибәрделәр. Аны авылда «безнең Рита» дип йөртәләр икән бит! Моннан да зуррак хөрмәтләү кемгә тия әле?!  

 Рита

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4110
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12344
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2514
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12860
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15870
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда