Талпаннардан ничек сакланырга? (КИҢӘШЛӘР)

Язга аяк бастык, дип шатланырга өлгермибез, аяк астында куркыныч сагалый. Талпаннарның “уяну” чоры да нәкъ менә апрель ахыры – май     башына туры килә. Алардан инде зыян күрүчеләр дә шактый. Республикада талпаннар 78 кешене тешләргә өлгергән инде.
Әгәр былтыр талпаннар сезоны 23 апрельдә генә башланса, быел бу бөҗәкләр иртәрәк тернәкләнгән. Татарстанда 2016 елда талпаннар 15 апрельдә үк “уянган”. Алардан интегүчеләрнең саны да артып киткән. Ә талпаннарның кызган чоры май ахыры–июнь башына туры килә.

Талпаннан вакцина бармы?
Бездә төрле чирләргә каршы вакциналар җитәрлек. Ә талпан кешеләргә авыру йоктырмасын өчен, махсус прививка бармы соң?

- Әйе, чыннан да, талпаннардан саклану өчен, махсус вакцина бар. Ләкин ул илебезнең вакциналар буенча Милли календаре исемлегенә керми. Белгәнебезчә, Россиядә Милли календарь буенча 12 төр йогышлы авыруга каршы прививканы мәҗбүри рәвештә ясатырга кирәк. Талпанга каршы вакцина бу бөҗәкләр эпидемиясе булган территорияләрдә яшәүчеләргә, шулай ук авыл хуҗалыгы, урманчылар, аучылар инженерлар, геологлар, аучыларга ясау тәкъдим ителә. Әмма шул ук вакытта талпаннар күп булган урынга ял итәргә барган вакытта, әлбәттә, һәркем, хәтта балалар да бу төр прививканы ясата ала. Бу очракта әлеге вакцина түләүле булачак, – дип сөйли Татарстан буенча Роспотребнадзор идарәсе җитәкчесе урынбасары Любовь Авдонина.

Талпаннан саклану өчен вакцинаның бәясе 70-800 сумны тәшкил итә. Әгәр талпан энцефалитыннан прививка, саклану ысуллары ярдәмендә котылып булса, ә талпан боррелиоз дигән авырудан вакцина әлегә юк. Соңгы 10 ел эчендә энцефалиттан интегүчеләрнең саны 20 очрагы теркәлсә, боррелио белән авыручылар шактый күбрәк.

Төп кагыйдәләр нинди?

Талпаннар тешләмәсен өчен, вакцинациядән кала гадәти кагыйдәләрне истә тоту да кирәк. Гадәттә, бөҗәкләр җирдән 1,5-2 метр биеклектә, үсемлекләр буйлап шуыша. Күпләр уйлаганча, алар биеклектән, ягъни агачлардан төшми, очмый, киресенчә, җирдән өскә таба, үлән буйлап үрмәли. Шуңа агачлар астында утырырга ярамый дигән фикер дә – ялгыш фикер. Талпан 30 минут дәвамында менә дә, аулак урын табып, шунда кадала. Шуңа күрә алар аркага, култык астына, муенга, башка ябыша.

1. Әгәр сез алан, урманнарга ял итәргә чыгасыз икән, үләннәр күп булмаган җирләрне сайлагыз!
2. Киемнең ачык төстәгесен, озын җиңлесен, якалысын киегез!
3. Һәр 15-20 минут саен үзегезне, якыннарыгызны талпан тешләмәдеме икән, дип карап чыгыгыз!
4. Чалбар балакларын носкига тыгып куегыз!
5. Репеллентларны ТӘНГӘ ТҮГЕЛ, КИЕМГӘ СИПТЕРЕГЕЗ!
6. Балаларны күз уңыннан ычкындырмагыз, алар үсемлекләр өзеп алып килмәсеннәр!


Тешләсә, нишләргә?

Әгәр инде сез әлеге кагыйдәләрне үтәргә соңга калып, талпан тешләргә өлгергән икән, бу вакытта, һичшиксез, медицина учреждениесенә мөрәҗәгать итәргә кирәк. Әгәр бөҗәкне табиблар тартып ала икән, бу вакытта инде  әлеге процедура бушлай була. Белгечләр талпанның авыру тарату-таратмавын тикшерү өчен, бөҗәкне Гигиена һәм эпидемиология үзәгенә җибәрә. Бәйрәм көннәрендә дә медицина учреждениеләре, гигиена үзәге эшләргә тиеш.

Әгәр инде талпанны үзегез тартып чыгарырга телисез икән (ләкин белгечләр моны эшләргә киңәш итми!), аның башын өзмичә генә алырга кирәк. Бармак белән сытарга ярамый! Шуннан аны бер савытка салып, Гигиена һәм эпидемиология үзәгенә алып килсәгез, бу төр хезмәт күрсәтү түләүле була:

- талпан энцефалитына тикшерү – 540 сум;
- талпан боррелиозына тикшерү – 605 сум;
- берьюлы ике авыруга тикшерү – 779 сум.

Тешләгәннән соң, тере талпанны лабораториягә беренче биш көндә алып килергә кирәк. Гигиена һәм эпидемиология үзәгенең адресы: Казан, Сеченов урамы, 13а, телефоны: (8843) 221-90-92.

сылтама

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Ялган никах Танышуларының беренче көнендә үк, ЗАГСка барып, язылышырга гариза биреп кайткан кыз белән егет хакында Нурсөянең моңа хәтле ишеткәне булмады. Андый хәбәр колагына чалынса да, әллә юләр инде болар, дип бармагын чигә тирәсендә борудан башка берни дә кыла алмас иде кебек. Әгәр дә ки уйламаганда-көтмәгәндә ул юләр кыз үзе булып чыкмаса!..
    8543
    0
    84
  • Әти өйләнә Әни үлгәнгә инде биш ел. Әнине югалтуны бик авыр кичерде әти. Хәтта башта минем белән сөйләшми йөрде, үз эченә бикләнде. Аны безнең янга күчергә үгетләдем, әмма ул яшәгән фатирымны калдырмыйм дип каршы килде.
    7757
    2
    75
  • Балаларына сыймаган Галия әби Сәяхәт вакытында нинди генә кешеләр күрмисең дә, нинди генә тарихлар ишетмисең – үзе бер китап язарлык. Поездда язмыш тарафыннан гомернең бер аралыгына очраткан юлдашлар бер-берләренә җаннарын бушата, шатлык-кайгыларын сөйли. Бу юлы да шулай булды...
    3780
    1
    42
  • Хыялдагы ир-ат  Үсмер чакта ук  ничек тә булса бай тормышта яшәргә кирәк дип нәтиҗә ясадым. Телевизордан күрсәткән гламур тормыш кызыктыргандыр, мөгаен. Әмма кыяфәтем бай егетләр артымнан чабып йөри торганнардан түгел иде. Гомумән, күбәләк кебек бер егеттән икенче егеткә очып йөрергә дә яратмадым. Ныклы карарга килде: укыйм да, җитәкче булырга тырышам. Ул вакытта бай ир дә кирәк булмаячак. 
    4808
    1
    40
  • Укытучым Их, вакыт дигәннәре! Ник сез шулай бик тиз агасыз соң? Азга гына булса да мәктәп елларына кайтып киләсе иде лә... Миңа инде 30 яшь, 16 яшьлек  чагым әле кичә генә кебек...  
    3638
    0
    28
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 27 май 2022 - 00:29
    Без имени
    Курячяк язмыш
    Инде минем чират...
  • 26 май 2022 - 20:32
    Без имени
    Укып торасым да килми, ташладым. Уз рэхэтеннэн китеп, кайнанайны курэ-ишетэ торып, ниемэ кайтырга иде? Бала карар, ашарга пешерер дип ометлэнеп? Уз тарткан картасы, тарта-тарта ашасы. Чык та кит
    Инде минем чират...
  • 27 май 2022 - 06:58
    Без имени
    Безнен, тормышлар уртак та кебек автор белан. Мин дэ иремне дэ, баламны да Ходайдан сорадым. Хэзер аллага шокер баламда туды, иремдэ бик эйбат кеше.
    Мин аны Ходайдан сорап алдым
  • 26 май 2022 - 15:03
    Без имени
    Дингэ беренче куп урлаган, карак, гонахсы зур булган кеше килэ. Улэр вакыты житкэч, исенэ тешэ, курка башлый, жавап бирэсе булса, нэрсэ дип, жавап бирермен, дип ,курка.
    Дингә кеше кайчан күбрәк килә?
  • 25 май 2022 - 22:40
    Без имени
    Сез гел балалар дип яшәгәнсез, инде үзегез өчен яшәргә вакыт. Аларның үз тормышы, вакыт узгач алар сезне аңлар дип ышанасы килә.
    Кызларым каршы булса да, кияүгә чыгаргамы?
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда