Себер кояшы, Енисей һәм Красноярск татарлары турында

Махсус хәбәрчебез Красноярскида узган Федераль Сабантуйдан кайтып килә. Соңарак ул моның хакта тулы итеп язачак. Ә хәзергә Фәнзилә Мостафинаның беренче кичерешләре белән уртаклашабыз.

Өч тәүлектән артык поездда барганнан соң, ниһаять, Красноярск җиренә аяк бастык. Казан елап озатып калган иде, Себер елмаеп каршы алды. Кояш! Рәхәт. 

Табигать белән таш кала кочаклашып утыра - бу Красноярск. Уңга карыйсың - Енисей җәйрәп ята, аның буеннан буена мәгърур таулар сузылган. Сулда - шәһәр, XIX гасырда салынган биналар яңа заманның күккә терәлгән күпкатлы йортлары белән чиратлаша. Тауларның кул сузымында гына булуы кешеләрнең холкында да чагылыш тапмый калмаган - гади алар, тик күңелләренә тиз генә ачкыч яратам димә.

Ә Енисейга гашыйк булмый мөмкин түгел. Красноярск шәһәрендә генә түгел, бөтен крайда яшәүче халык гашыйк аңа. Шигырьләренә, җырларына кушалар, кайсы легендаларын гына алма - Енисей. Без дә, үзебезнең Иделгә хыянәт итми генә, мул сулы Себер елгасына сокланабыз. Ә суы салкын-салкын. Һәм чип-чиста. Яратмый мөмкин түгел! 

Красноярск халкы һәр тауга сокланып каравыбызны аңламый. Алар ияләнгән таулар кочагында яшәп, ә безнең андыйларны күргән бармыни?! Шуңа күрә һәр тау, һәр кыя янында фотога төшеп калырга ашыгабыз. 

Татар кайда да татар инде. Красноярскида яшәүче милләттәшләребезне дә шундук таныдык: тыйнаклар, елмаеп кына торалар, ярдәм сорап мөрәҗәгать итсәң, берсе дә кире какмый. «Сез шундый матур сөйләшәсез. Җырлаган кебек», - ди яңа танышым Люция. Ул тумышы белән Лесосибирск шәһәреннән, хәзерге вакытта Красноярскида укый. Икътисад буенча диссертациясен төгәлләп йөргән көннәре! Ул үзе дә татарча бик яхшы сөйләшә. Красноярскида Себер татарлары аз, күпчелек - Казан ягыннан килеп урнашкан. Шуңа сөйләмнәре дә безнеке кебек, кычкырып торган диалект үзенчәлекләре юк. 

Ә автобуста русча игълан ителгән тукталыш атамаларын эчтән татарча кабатлап барабыз. Казан белән чагыштырып. Казан кайда да уйдан чыкмый икән.
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Гафу итә алмыйм сине, әни! – Апа, әни акылдан шашкан! Көзнең яңгырлы салкын бер көне иде ул. Мәктәптән туңып кайтып кына кердем, каршыма башлангыч сыйныфта укучы сеңлем Айзилә йөгереп килеп чыкты да, колагыма әнә шулай дип пышылдады.
    14747
    3
    177
  • Әллә?! Завод капкасы төбендә сезне бер карчык көтә дигән хәбәрне ишетүгә, Фәрһадның йөрәге чәнчеп алды, зиһене чуалды, күз аллары караңгыланды.
    11662
    2
    121
  • Балагызны үзем карап торам! - 1 Кызлары туганнан бирле Аида белән Тимурның иртәсе гел бертөрле башлана хәзер. Тимур иң беренче булып уяна да, нәни кызы белән төне буе бала караваты яныннан китмәгән хатынын уятмаска тырышып, аш бүлмәсенә чыга. Иртәнге ашны ашагач, кереп битләреннән генә пәп итеп ала да эшкә китә.  Подъез ишегеннән чыгуга телефоны пипылдаганына да ияләште ир. Ул беренче  катка төшеп җиткәнче, хатыныннан уңышлы көннәр теләп смс килеп җитә. Ә ул телефонын алып «Рәхмәт!» яза. Бүгенге иртә дә нәкъ шулай башланды.
    4709
    7
    86
  • Гафу итә алмыйм сине, әни! 2 Шулай да ул ЗАГСка килгән иде. Без машинадан төшүгә яныма килде. – Син ... монда? – гаҗәпләнүемне яшерергә дә теләмәдем.
    5323
    4
    77
  • Картаясың барын онытма! Килен кыз булмый. Бу әйтемне барыгызның да ишеткәне бардыр, мөгаен. Дөрес әйтә халык, берәү дә киленен дә, киявен дә үз баласы кебек ярата алмый. Кайнана белән кайната да үз әти-әниең кебек үк түгел, билгеле. Ләкин яратуга алмашка хөрмәт дигән хис тә бар бит әле.
    5954
    0
    56
Реклама
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...