Себер кояшы, Енисей һәм Красноярск татарлары турында

Махсус хәбәрчебез Красноярскида узган Федераль Сабантуйдан кайтып килә. Соңарак ул моның хакта тулы итеп язачак. Ә хәзергә Фәнзилә Мостафинаның беренче кичерешләре белән уртаклашабыз.

Өч тәүлектән артык поездда барганнан соң, ниһаять, Красноярск җиренә аяк бастык. Казан елап озатып калган иде, Себер елмаеп каршы алды. Кояш! Рәхәт. 

Табигать белән таш кала кочаклашып утыра - бу Красноярск. Уңга карыйсың - Енисей җәйрәп ята, аның буеннан буена мәгърур таулар сузылган. Сулда - шәһәр, XIX гасырда салынган биналар яңа заманның күккә терәлгән күпкатлы йортлары белән чиратлаша. Тауларның кул сузымында гына булуы кешеләрнең холкында да чагылыш тапмый калмаган - гади алар, тик күңелләренә тиз генә ачкыч яратам димә.

Ә Енисейга гашыйк булмый мөмкин түгел. Красноярск шәһәрендә генә түгел, бөтен крайда яшәүче халык гашыйк аңа. Шигырьләренә, җырларына кушалар, кайсы легендаларын гына алма - Енисей. Без дә, үзебезнең Иделгә хыянәт итми генә, мул сулы Себер елгасына сокланабыз. Ә суы салкын-салкын. Һәм чип-чиста. Яратмый мөмкин түгел! 

Красноярск халкы һәр тауга сокланып каравыбызны аңламый. Алар ияләнгән таулар кочагында яшәп, ә безнең андыйларны күргән бармыни?! Шуңа күрә һәр тау, һәр кыя янында фотога төшеп калырга ашыгабыз. 

Татар кайда да татар инде. Красноярскида яшәүче милләттәшләребезне дә шундук таныдык: тыйнаклар, елмаеп кына торалар, ярдәм сорап мөрәҗәгать итсәң, берсе дә кире какмый. «Сез шундый матур сөйләшәсез. Җырлаган кебек», - ди яңа танышым Люция. Ул тумышы белән Лесосибирск шәһәреннән, хәзерге вакытта Красноярскида укый. Икътисад буенча диссертациясен төгәлләп йөргән көннәре! Ул үзе дә татарча бик яхшы сөйләшә. Красноярскида Себер татарлары аз, күпчелек - Казан ягыннан килеп урнашкан. Шуңа сөйләмнәре дә безнеке кебек, кычкырып торган диалект үзенчәлекләре юк. 

Ә автобуста русча игълан ителгән тукталыш атамаларын эчтән татарча кабатлап барабыз. Казан белән чагыштырып. Казан кайда да уйдан чыкмый икән.
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин... Сүземне ерактанрак башлыйм әле. Әти үлгәндә мин әле тумаган да булганмын – әни 7 айлык корсаклы килеш калган. Аңа бу вакытта нибары 21 яшь булган...
    7410
    2
    51
  • Ялгыз канат Ире чит хатынга чыгып китсә дә, йөрәк болай әрнемәс иде. Хыянәтен кичерә алмый, мендәр кочаклап елар да, мәхәббәтне нәфрәткә әйләндереп яшәр иде. Ә ул хатынына гына түгел, балаларына, әти-әниләренә, диненә, үзенә хыянәт итте. Миләүшә яшь көе ирсез калды.
    8170
    0
    38
  • Рәхмәт, әнием! Аның ирен үтереп ташладылар. Дөресрәге, үләр дәрәҗәгә җиткәнче кыйнап ыргыттылар... Аңсыз гәүдәсен өйләреннән ике йөз метрлар чамасы җирдә, барак кебек шыксыз йортларның пычрак ишегалдыннан таптылар...
    4300
    0
    34
  • Бар җылымны сиңа бирәм, әни... Әнигә бар җылыңны да, назыңны да, яратуыңны да бирәсең, чөнки ул әни, һәм башкача уйлау, яшәү мөмкин түгелдер... Ә үз әниең булмаса?! Кемгә бүләк итәргә? Сине ничек бар шулай кабул итә торган кем бар тагын?! Әни бар! Иремнең әнисе!
    2236
    0
    32
  • Синнән башка беркем кирәкми Нурзидә белән Рәдиснең балалары юк. Күп еллар юк инде. Нурзидә моның белән күптән килеште. Рәдис тә килешкән кебек булган иде... 
    2922
    1
    31
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда