Зәңгәр мәтрүшкәнең шифасы

Безнең халык мәтрүшкә ярата. Чәйгә дә сала, җырга да сала...  Мәтрүшкәнең сарысы бар, зәңгәре бар. Ләкин болар икесе дә мәтрүшкә дип аталса да, төрле төркемгә караучы үсемлекләр. Бүген зәңгәр мәтрүшкә турында сөйләшик әле. Русча атамасы «душица». Урман аланнарында, урман буйларында, тау битләрендә үсә. Июль аенда чәчәк ата. Чәчәкләре шәмәхә төстә.
Зәңгәр мәтрүшкә составындагы төп компонентлар –  феноллар. Болар аңа хуш ис бирә дә инде. 
Шулай ук ул бөрештергеч матдәләргә, аскорбин кислотасына, флавоноидларга бай.  Макроэлементлардан – калий, кальций, магний, тимер, микроэлементлардан  марганец, бакыр, цинк, хром, алюминий, молибден, никель  бар. 
Зәңгәр мәтрүшкә – көчле дару үсемлеге. Аны нерв системасын тынычландыру, йокысызлыктан, аппетит булмаганнан, ашкайнату эшчәнлеге сүлпәнлегеннән, эчәклек начар эшләгәндә, үт куыгы ялкынсынганда һәм үт чыгу начарланганда эчәләр. 
Зәңгәр мәтрүшкә тирләтә һәм какырыкны кубара. Шушы үзлеге өчен аны бронхит, бронхоэктаз, тын юллары ялкынсынган вакытларда да кулланалар. 
Тамак шешсә, теш сызласа, авыз эче бозылса – мәтрүшкә төнәтмәсе белән чайкауның шифасы бар. 
Балаларда диатез булганда, тән тиресе чабырса, әлеге төнәтмә белән компресс куярга була, шулай ук ярдәм итә.
 Зәңгәр мәтрүшкәдән әзерләнгән эфир мае теш сызлавын яхшы баса. 
Зәңгәр мәтрүшкә исенә көя килми, кышкы киемнәрегез арасына аны кыстырып куя аласыз. 
Халык медицинасында исә зәңгәр мәтрүшкәне көзән җыерганнан, буыннар сызлаганнан, туберкулездан, баш авыртуыннан, коклюштан, бавыр чирләреннән дәва буларак элек-электән үк кулланганнар. 
Әбугалисина теш сызлаганда мәтрүшкә яфрагы чәйнәргә киңәш итә торган булган. Ул тештәге ташларны да чистарта. 
Чәчәк аткан вакытында мәтрүшкәнең чәчәкләрен җыялар. Ул ике ел саклана ала. 
Куллану тәртибе болай: 2 аш кашыгы вакланган чәчәккә 200 мл кайнаган салкын су салып, 15 минут «су мунчасында» төнәтәләр, аннары уттан алып, 45 минут суыталар. Сөзеп,  җылы килеш, ашарга ярты сәгать кала, көнгә ике тапкыр яртышар стакан эчәләр. Төнәтмәне суыткычта ике тәүлек сакларга була. 
Зәңгәр мәтрүшкәне авырлы ханымнарга эчәргә ярамый. Гомумән, үләннәр белән дәваланыр алдыннан табиб белән киңәшергә кирәк, зарары булуы ихтимал. 

Язманы әзерләгәндә фармацевтика фәннәре кандидаты Евгений Курочкин хезмәтләре файдаланылды. 
фото: Flower фото создан(а) user14908974 - ru.freepik.com

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7197
    7
    66
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4473
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2944
    4
    36
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4846
    0
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9640
    6
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда