Мөселман гаиләсендә ир-хатын мөнәсәбәтләре

Бисмилләәһир рахмәәнир рахииим!

Ислам дине гаиләне җәмгыятьнең нигезе буларак таный һәм хөрмәт итә. Гаиләдә сәламәт һәм гармонияле үзара мөнәсәбәтләр урнаштыруга зур әһәмият бирелә. Бу – үзара мөгамәләдә расланган һәм озын гомер юлында үзен аклаган мөнәсәбәтләр. Әйдәгез, шушы мөнәсәбәтләргә конкретрак тукталыйк.

1. Хатынга карата игелекле булу мөселманнарга тиешле сыйфатларның берсе.

2. Хатын иренең хөрмәтенә, игътибарына лаек. Моның өчен ир вакыт таба. Бу вакытның бергәләп күңел ачып, спорт уеннарында яки ислам динендә тыелмаган башка шөгыльләрдә үтүе мөмкин. Ислам күзлегеннән караганда, акчаны туздыруның иң яхшысы – гаилә өчен тоту.

3. Хатын-кыз өчен өйдәге гыйбадәт мәчеттәгегә караганда өстенрәк. Әмма хатынның мәчеткә барасы килә икән, аңа каршы килергә кирәкми.

4. Ислам башкаларга шәхси тормышың турында, төгәлрәге җенси тормыш турында сөйләүне катгый тыя.

5. Ирнең көнләшүе ике төрле була: нигезсез шикләнү яки сәбәпсез көнләшү. Моннан арынырга, үзеңне йөгәнләргә кирәк. Тормышта дәлилле көнләшү дә булырга мөмкин. Монысы кирәкле санала.

6. Ир белән хатын каршылыкларны бергәләп чишәргә тырышмыйлар икән, аларның тормышы тулы канлы була алмый.

7. Ир хатыныннан булдыра алмастай нәрсәләрне таләп итмәскә, аңа артык күп эш йөкләмәскә тиеш.

8. Хатынның хаталарын гел күрсәтеп тору, эшләренә ризасызлык белдерү һәм битәрләү дә яхшыга илтми. Бу мөнәсәбәтләрнең суынуына китерергә мөмкин һәм никах өчен куркыныч. Шуңарга да динебездә иргә хатынының хаталарына игътибар итмәскә киңәш ителә.

9. Гаиләдә хатынга, балаларга карата битарафлык – ислам кагыйдәләренә һич туры килми. Мөселман ир болай эшләмәс, мондый хатага бармас.

10. Кешеләр алдында, туганнар, балалар, күршеләр янында хатынны ачулану, аның эшләрен тәнкыйтьләп, ризасызлык күрсәтү дорфалык санала. Моны бит икәүдән-икәү калгач та әйтергә мөмкин.

11. Ир хатынына акча табу өчен эшләргә куша алмый. Хатынны яшәү өчен тәэмин итү – ирнең турыдан-туры бурычы.

12. Өйгә кайткач, ир кайтуы хакында гаиләсенә белдермичә өйгә керергә тиеш түгел. Ягъни ул башта кайтуы турында хәбәр бирергә, Аллаһүны олыларга, аннары гаиләсен сәламләргә, ике рәкәгать намаз укырга һәм шуннан соң өйдәгеләрнең хәлләрен сорашырга тиеш, дип яза Мәрван Ибраһим әл-Кайси «Ислам әхлагы һәм гадәтләре» китабында.

 

Мөселман хатынның гаиләдә үзен ничек тоту, иренә дөрес мөнәсәбәттә тору кагыйдәләре дә бик җитди.

1. Яхшы хатын булу бик мөһим. Чөнки ислам динебез күзлегеннән караганда, яхшы хатын булудан да өстенрәк нәрсә юк. Шунлыктан да исламга бирелгән хатын-кыз иң яхшы хатын санала.

Үзара аңлашып яшәү һәм фикер каршылыкларын булдырмас өчен, гомуми нигез булырга тиеш. Бу нигез – исламга тугрылык дип атала.

2. Никахта хатынның роле үтә дә мөһим. Ахыр чиктә аның роле хәлиткеч фактор булып тора. Яхшы хатынның сыйфатлары – әдәпле, оялчан һәм сизгерлек. Бар булганына канәгать булу, ире тапканны сарыф итмәскә тырышу. Юньсез хатын акчаны күп һәм файдасыз, алдын-артын уйламыйча тотар.

3. Ире аннан канәгать булсын өчен хатыны бөтен тырышлыгын куярга тиеш.

4. Күркәм холыклы хатынга 3 сыйфат хас: аңа карап ире канәгатьләнү ала, чөнки ул ире алдына гүзәл кыяфәттә чыгу турында кайгырта; ире нәрсә дә булса кушса, ул аңа карышмый, сораганын үти; ул ире теләгәннәргә каршы килми һәм ире хупламаганны эшләми.

5. Әгәр хатын уразаны ялгызы тотарга тели икән, бу хакта иреннән сорарга һәм аның ризалыгын алырга тиеш.

6. Хатын, әгәр ире теләми икән, аның рөхсәтеннән башка өйгә чит кешене кертми.

7. Хатын ире рөхсәтеннән башка өйдәге милектән бернәрсә дә бирә алмый.

8. Хатын иренең гаилә өчен ничек тырышканын истә тотарга тиеш.

9. Ире эштән кайткач, хатыны аны матур итеп, елмаеп каршы алырга тиеш. (Ирләре эчеп-исереп кайтучыларга ни эшләргә икәнлеге язылмаган. Сүз бит мөселман гаиләләре турында бара.)

10. Хатын ире кайтып керүгә өй мәшәкатьләренә, балалар белән булган проблемаларга зарланырга ашыкмасын. Эштән арып кайткан иргә тынычлык, ял итү кирәк. Өйдәге хәл-әхвәлне аннан соңрак аңлатырга акыллы хатын җаен таба.

11. Ире сөйләгәнне хатын игътибар белән тыңлап торырга тиеш.

12. Ирне еш битәрләү, ризасызлык күрсәтү һәм бәхәсләшүләр, гаеп тагу бер-береңне күрә алмауга китерә, гаилә мөнәсәбәтләрен катлауландыра. Хатын бу гамәлләрдән үзен тоя белергә, үзен контрольдә тотарга тиеш.

13. Ислам буенча ир белән хатын интим мөнәсәбәтләрен кемгә дә сөйләү гөнаһ. Бу бары тик ике арадагы яшерен сер.

14. Хатын ирен яратуын һәм аңа тугрылыгын, хөрмәтен теле белән әйтүдән тартынмасын. Бу иргә бик күңелле булачак һәм үзара мәхәббәтне тагын да арттырачак, гаиләне ныгытачак кына.

15. Гаиләдә ир баш булып санала. Хатынның тигезлек таләп итүе, хуҗа булырга теләве ислам кануннарына каршы килә. Шуңа да ир гаиләдә үзенең җаваплылыгын аңлап эш итәргә, хуҗа булуыннан файдаланып, чикне узмаска, гаилә мөнәсәбәтләренә хилафлык китермәскә бурычлы. Ул хатынына карата аңа тормыш юлдашы буларак сак мөнәсәбәт кылырга, аны яратырга тиеш.

16. Җитди зур сәбәп булмаса, ирдән аерылуны таләп итү тыела.

17. һәр ике як никахның аларга Аллаһү Тәгалә биргән бүләге икәнлеген онытмаска, шушы никах өчен Раббыбыз каршында җавап тотачакларын истән чыгармаска тиешләр. Ә Аллаһү Тәгалә бүләге белән теләсә ничек кыланырга ярамый.

Әссәләмү галәйкүм үә рахмәтуллаһи үә бәракәтүүүһ!

Фото: https://pixabay.com/ru

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    14945
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11274
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5526
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5039
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
  • 30 гыйнвар 2023 - 17:52
    Без имени
    Бэхетегезгэ куз тимэсен, матурларым.
    Икесе — бербөтен (видео)
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр