Галимә Гүзәл Сәйфуллина: Коръәндә музыка ачыктан-ачык тыелмаган

Сәнгать фәннәре кандидаты Исламда музыка тыелганмы, юкмы дигән сорауга үз җавабын тапкан. Казан федераль университетының Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм көнчыгышны өйрәнү институты базасындагы  Ислам  мәгарифен һәм исламиятне үстерү ресурс үзәгендә “Исламда дини һәм дөньяви музыка” дигән темага лекция укылды. Лекцияне ТР Фәннәр академиясенең Диннәр һәм иҗтимагый фикер тарихы бүлегенең өлкән фәнни хезмәткәре, сәнгать фәннәре кандидаты  Гүзәл   Сәйфуллина  укыды.


“Музыка куәтле көчкә ия, ди – сәнгать белегече Гүзәл Сәйфуллина. - Ул кеше калебендәге хисләрне көчәйтергә сәләтле. Адәм баласында бозыклыкка авышу бар икән, музыка  аның әлеге омтылышын көчәйтәчәк кенә. Әгәр музыка эчкечелек, бозыклык һ.б гөнаһлар даирәсендә яңгыраса, ул шушыларга кушылып, тискәре йогынты ясый ала. Үзеннән-үзе түгел, ә шушы шартлар аркасында.  Бер үк вакытта, кеше үзе саф йөрәкле булса, музыка да аңарда иң мөкатдәс хисләр генә уята. Моның хаклыгын, әйтергә кирәк, бөтен ислам мәдәнияте тарихы да раслый”.


Лекция Гузель Сайфуллиной


 Күп кенә ислам илләрендә үзенчәлекле классик музыкаль  традицияләр формалашкан. Солтаннар һәм хәлифәләр үзләре дә сарайларында музыкантлар тотканнары мәгълүм. Лекция барышында галимә ХII-ХIV гасырларга караган төрле ислам илләрендә табылган иллюстрацияләр белән таныштырды. Мәсәлән, Багдатта “Рамазан ае төгәлләнү” картинасында мөселманнар музыка уен коралларында уйнап күңел ача. “Гаремда биюләр” (Герат. ХIV гасыр), бу сурәттә дә Солтан хатыннарының күңелен күрергә сукыр музыкантны чакырган.

Ул гына да түгел: Госманлы империясендә солтаннарның байтагы профессиональ композитор булып танылган.  “Алар начар мөселманнар булган дип әйтә алабызмы соң?.. “Аллаһ белән яшерен, серле, ихлас сөйләшү…”


Әлеге күптәнге бәхәснең чагылышын ХIХ гасыр азагы-ХХ йөз башында яшәгән дин галимнәребезнең хезмәтләрендә дә очратырга мөмкин. Бу иң әүвәл – Хәсәнгата Габәши, Риза Фәхреддин, шулай ук  Галимҗан Баруди. Тагын мин Һади Килдебәкинең “Ислам вә музыка” дигән уникаль китабын атап үтәр идем.  Бу мәшһүр галимнәрнең әлеге “авырткан темага” нисбәтле хезмәтләрен мин гарәп язуыннан кириллицага һәм рус теленә күчереп басмага әзерләдем,” - ди Гузәл ханым.


Лекция Гузель Сайфуллиной


Казан консерваториясендә укыганда ук  Гүзәл Сәйфуллина дини музыка темасын колачлый башлаган була. Сәнгать белгече буларак беренче хезмәте дә Коръән уку буенча башкарылган. Үзе тәмамлаган уку йортында, Татар теле һәм әдәбияты институтында эстетика һәм ислам мәдәнияты буенча лекцияләр укыган. 2013 елдан бирле галимә Амстердамда яши. Монда инде галимә өчен  мөмкинлекләр күбрәк ачыла, шәрык музыкасы бик бай, өйрәнү өчен дә шартлар тудырылган. Г. Сәйфуллина Голландиядә  татар материаллары буенча да  башка мөселман халыкларының гореф-гадәтләренә таянып, ислам мәдәниятын өйрәнүне дәвам итә. “Күпләр исламны дөрес аңламый һәм дөрес күрсәтмиләр, дип саный Сәйфуллина. - Исламның байлыгын, мәдәниятенең югары дәрәҗәсен белмиләр. Хәтта мөселманнар үзләре дә. Иң төп максатым – үз мирасыбызны кайтарасым килә. Исламның чын йөзен башкаларга да күрсәтәсем килә. Лекцияләремнең асылы шуннан гыйбарәт,” - ди галимә.


Лекция Гузель Сайфуллиной


Исегезгә төшереп узабыз: Гүзәл Сәйфуллина “Ислам һәм музыка” антологиясен төзүче-автор да. Бу китапта Хәсән Гата Габәши, Ризаэддин Фәхреддин, Галимҗан Баруди, Һади Килдебәков исламда музыка дигән темага башкарылган хезмәтләре урын ала. Автор әлеге хезмәтен татар телендә күрергә теләвен дә белдерде, бәлкем якын киләчәктә татар дин галимнәренең бу юнәлештәге хезмәтләрен дә хәзерге татар теленә тәрҗемә итәргә алынучы табылыр?

http://intertat.ru/tt

Теги: Ислам

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Шушы ук темага
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    9800
    5
    125
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    5671
    1
    77
  • 6744
    2
    47
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    7919
    1
    44
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 18 сентябрь 2020 - 10:15
    Без имени
    Бик матур хикэя !!! Укыйсы да бик кунелле булды !!! Эйдэ бергэлэшеп устерсеннэр инде сабыйларын .... Лэйлэ узе дэ югалтуны кичергэн бит !!!Бэхет елмайган димэк .... Бэхетлэре булсын барча балаларнын да .... Кеше бэхет очен туа,бэхетле булсын hэркем ....
    Син минем балам!
  • 18 сентябрь 2020 - 14:00
    Без имени
    Бик яхшы эсэр,бик азлар гына анлый шул язмышнын кисэтуен.Яшь чагымда ирем бн ачуланышкач,сойлэшмим дип уземэ-узем суз биреп,ярты кон сойлэшмэсэм,ике улымнын берсе нык итеп авырый башлый иделэр,температуралар бн.Шуннан сойлэшэ башлыйсын инде,уртак борчу килгэч.Купме сынадым,гел шулай була иде,аннары тэкэбберлегемне читкэ куеп,элэгешсэк тэ,сойлэшмичэ йормэдем,мин хаклы булсам,ярар,Аннан минем Бер жирем жэ кимеми дип,уземне тынычландыра идем.Бер тирэ,аерылыйм микэн эллэ дигэн уйлар да кергэлэде,аннары уйладым,этилэре балаларга минем шикелле ук якын,бигрэк тэ ир балага,этилэреннэн аерып алсам,барыбер мине гаеплэрлэр,алар да бит ир кешелэр,алга таба узем генэ доес тэрбия бирэ алырмынмы дип,барысын уйлап торып калдым.Аллага шокер,хэзер шуна соенеп бетэ алмыйм,инде 45-ел яшибез.Балалар да гаилэле,аларга гел тигезлектэ уз балаларын узлэренэ устерулэрен телим.Балалар бэхете эти-энидэн тора.
    Бала хакы
  • 18 сентябрь 2020 - 14:47
    Без имени
    Шуннан ни булды?
    Яңгыр 
  • 18 сентябрь 2020 - 15:05
    Без имени
    Фото, фото, купме хатирэ саклый. Ойгэ кайткач, экрен генэ фотоальбом алып, карап утырырга яратам. Менэ балачак, менэ усмер чак, менэ мин инде усеп житкэнмен. Бу ваеыт аралыгында ни генэ булмады, ни генэ тормышта алышынмады. Сагынып искэ аласын. Тагын бер кайтыр идем дип эченнэн генэ хыялланасын.
    Фотолар дәвалый? 
  • 17 сентябрь 2020 - 09:00
    Без имени
    БИК шэп кинэшлэр.Истэ калдырырга кирэк эле.
    Әни кешенең өйләнгән улына киңәшләре
Реклама
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда
Бу – безнең уртак тарихыбыз
Журналыбыз архивыннан
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...