Арка җылытырлык эссе

Гөлнара Җәлилова

Кичкә температура төшә төшүен, әмма иртәнге тугыз – исәнме, тагын утыз.

Элегрәк, чит илгә, чит җиргә күченеп киткән кешеләргә карап, менә кешекәйләр, гел җылыда гына яшәп яталар дип уйлый идем. Диңгезгә ялга баргач та шулай бит инде ул: җәннәтнең үзе кеби... Хуш, мин дә быел кар күрмәгән (хәер, быел Чечняда ике көн булды кар. Мин килгәнгәдер инде, сагынуы басылсын дигәндер...)

Грозныйга күченеп яши башладык бит инде. Утыз градуслы эссе булмаса да, февральдә урамда  плюс 17 дә сәер нәстә икән ул. Көне җылы, җирле халык җиңелчә куртка-жилетын ычкындырып йөри – мин дымлы һава салкынына чыдый алмыйча, шапка өстеннән капюшон киям... Үзчикләүле апрель узды,  май җитте – теге эсселек безнең күзлектән чыдап булмастайга әйләнмәсенме! Кичкә температура төшә төшүен, әмма иртәнге тугыз – исәнме, тагын утыз. Мин үзебезнең җәйге плюс утызны өзелеп яратам,  үзем дә – җәй кызы. Ну мондааа... Йөрәк муенга менә, хәлне ала, урамга чыгуга Җәлилова күләгә тарафына элдертүне  карый.


– Әстәгы, – мәйтәм, җиләк-җимеш сатучы апага. – Ничекләр түзәсез сез бу эссегә? Яр буена чыгарып ыргытылган балык кебек хис итәм үземне. Дымлы дияр идем, дым да юк шикелле, таулар ышыгы шулай итәме соң?


Озын күлмәге өстеннән сырма камзулын кигән Мәликә апа яңгыратып көлеп җибәрә: «Бу эссе түгел әлеее! Без җәйләрен көндезге дүрткә кадәр өйдән дә чыга алмыйбыз. Бу соң! Майның арка җылытыр эссесе ич бу!»
Минем арка маңгайда күрәсең, дип сөйләнә-сөйләнә инде мартта ук тәм кергән, май башыннан җирле бакчаларда үсүче телеңне йотарлык виктория җиләге үлчәтәм (килосы – 200 сум!), төче чияне көндәгечә ике кило алам. Болардан тыш, без инде кыштан башлап кузгалак, тау сарымсагы, яшел салатларның бөтен төре, көн саен тәмле помидор-кыяр (Казандагы ташбаш, бер тәме булмаган ясалмалары белән чагыштыра торган түгел – тәм буенча янәшә куя калсаң, мондагылар – бездәге август җимешләре, диярсең), баклажан, цукини ашап кинәнгәнне дә өстәргәдер.

Нәстәнең файдасы барлыгын белмим – минем гомер бакый дәлше-бүлше дә үсәргә яраганлыгын оныткан керфек-кашлар үсәргә кереште, балалар ике-өч ай эчендә буйга тартылды, олысының бөтен аяк киемнәре кечерәеп калды...

Ә тирә-юньдәге чәчәкләр, гөлчәчәкләрне сөйләп тә тормыйм. Үзем аларга артык бихуш бәндә түгел, әмма монда битараф калам димә. Ярты бакчасы урам яклап үскән хуҗабикәләр бу мәсьәләдә берсен-берсе уздырып хезмәт куя диярсең. Нинди генә төсе юк та, нинди гына композиция... Кыскасы, сөйләп бетерәм димә, бакча-чәчәк яратканнар кадак төсле кадалып карап торыр хозурлык ул. Минем Әминәм, мисалга – нәкъ шундыйлардан... 

 

Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Син минем балам! – Нихәл, улым! – Айдар Фидаилевич ак биләүдәге бәбине күтәреп, битенә үк терәде. Үз гомерендәге иң шатлыклы көне бүген аның! – Рәхмәт сезгә, Ләйлә! Бу бәхетне бүләк иткәнегез өчен. – Ир баланы күтәргән килеш Ләйләгә борылды. Хатын елый иде. Башта яшерен генә тамган күз яшьләре тора-бара тоташ үксүгә әверелде.  – Ай-дар... Фи-даи-левич... ба-ла-ны бир-мим... Бирә... ал-мыйм... – Ләйләнең бу сүзләре иңрәү булып чыкты. 
    11381
    5
    142
  • Бозым Сихерчеләр, имчеләрне никтер картаеп-бирчәеп беткән карчыклар кыяфәтендә генә күзаллый иде моңарчы Галия. Аларның яшәгән йорты да каядыр бер читтә, аулакта булырга тиеш иде кебек. Ул йорт үзе үк күңелдә шик уятырга, шом кертергә тиеш...  Ачык йөзле, ак яулыклы апа каршы алды аларны.
    6997
    1
    92
  • 7963
    2
    53
  • Ялгыш очрашу Инде ничә ел үткән, әмма аны күргән саен, атлап барган җирдән адымнарын әкренәйтә, йөзенә иңгән гаепле елмаюын махсус җыерылган кашлары астына яшерергә тели. Оныта алмый бугай шул...
    9010
    1
    50
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 25 сентябрь 2020 - 01:53
    Без имени
    Мин Дэ нэкъ шулай 32 яшемдэ 2 кызым белэн ялгыз калдым,ирем бер хатын бн чыгып китте ,1 елдан кире кайтты, гафу итэ алмадым,шартлатып араны оздем.Ул хатыннан-хатынга йореп,45 яшьтэ асылынып улде,чыгып киткэн хатын 10 еллап, психбольницада яши.Э мин ,Аллага шокер ,ирлэр булдыра алмаган ирлэр эшен эшлэп,кызларымны устереп,эле Дэ исэн- сау эшлэп ятам.Хатын-кыз ялкау булмаса,беркайчан да югалмый,аларга АллахеТэгалэ безгэ коч бирэ.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 25 сентябрь 2020 - 02:10
    Без имени
    Минем кияу Дэ нэкъ шулай качып-посып ,никах укытып,узенен классташы белэн 5 ел инде яшэп ята.10 еллык классташлар очрашуыннан сон айный алмады.Бик тырышып яшерсэ дэ,тэжрибэле кузгэ куренеп тора.Ул да шуннан сон дин юлына кереп китте.Имеш диндэ 4 хатын да рохсэт ителэ.Узлэре бугенге кондэ БИК рэхэт яшэсэлэр дэ,ата-ананын азгынлыгы очен балалар узлэренен авырулары,газаплы тормышлары ,улемнэре белэн жавап бирэ.Чонки рэнжу,куз яшьлэре узенэ тошмэсэ,балаларга тошэ.Хэр кеше шуны онытмасын Иде.Алар бит ойгэ кайтасы акчаны,гаилэнен зур ойлэр салып,иркен тормышта яшисе доходларын илтеп икенче хатынга бирэ.Гаилэдэ беркайчан да артык акча булмый.Ойдэге хатын белэн бергэлэп эшлэп,чит хатынны содержать итэлэр.2 нче хатын булып яшэргэ ризалык бируче хатыннар,акылыгызга килегез,ул ирлэрнен акчасы тозлы куз яшьле,рэнжешле акчалар,беркайчан сезгэ бэхет китермэячэк,авырлык,авырулар белэн корэшу очен тотылып бетэчэк.
    Бәясен белгән хатын-кыз көчле ул...
  • 23 сентябрь 2020 - 15:08
    Без имени
    👍👍👍
    ​ Адашкан шәүләләр
  • 23 сентябрь 2020 - 19:18
    Без имени
    Великовозрастный балаларны карарга жигелергэ кем кушты? Узегез гаепле бит!!!
    Ана рәнҗүе төшәргә дә мөмкин
  • 23 сентябрь 2020 - 15:25
    Без имени
    Шундый тәрбияви әсәрләр иҗат итүчеләр бик сирәк шул.Урының җәннәт түрләрендә булсын иде,Туфан абый
    Сиңа дигәне...