Ризаэддин ФӘХРЕДДИН турында 10 кызыклы факт – 2:

  • Казыйлык вакытында башкарган иң зур эшләренең берсе – Диния нәзарәтенең гасыр буе бер бүлмәнең идәнендә тәртипсез, таркау яткан архивын тәртипкә китерү.
 
  • Уфада яшәгәндә ул 29 исемдәге әдәби, тарихи, педагогик хезмәтләр бастырып чыгара. Аларның кайберләре унар, уникешәр тапкыр басыла, чөнки бу китапларга татарларда гына түгел, кардәш төрки халыкларда да ихтыяҗ зур була.
 
  • «Башкалар йорт-җир, мал-туар җыйганда, мин китап җыйдым», – ди ул. Аның китапханәсендә мәшһүр әдипләрнең, тарихчыларның, дин галимнәренең Каһирә, Бәйрут, Истанбул һәм башка көнчыгыш шәһәрләреннән яздырып алган гарәп, фарсы, төрки телләрдә язылган китаплары тупланган. Бу китапларның бер өлешен сирәк басмалар һәм кулъязмалар  тәшкил иткән.
 
  • Казый мөфтияттә эшләү дәверендә бер мәртәбә дә ришвәт алмаган. Төрле губерналардан имтихан бирергә килгән шәкертләрдән бүләк алмаган, аларны гыйлеменә карап бәяләгән.
 
  • Метрика кенәгәләрен алып бару кагыйдәләрен төзи, мәхәлләләр арасындагы мөнәсәбәт, зәкят, никах-аерылышу, мирас малын бүлү мәсьәләләре буенча күп карарлар кабул итә.
 
  • Фидакяр хезмәте өчен, 1894 елда – көмеш, 1897 елда алтын медаль белән бүләкләнә.
 
  • Казыйлык хезмәте срогы тулганын да көтмичә, гыйлем, журналистлык өлкәсендә эшен киңрәк мәйданда җәелдерер өчен. «Вакыт» газетасының нәширләре – бертуган Шакир һәм Закир Рәмиевләр, мөхәррире Фатыйх Кәриминең чакыруы буенча, 1906 елны Уфадан китәргә карар кыла, бөтен гаиләсе белән Оренбургка күченә.
 
  • 1907 елны бертуган Рәмиевләр Оренбург губернаторыннан татар телендә яңа журнал нәшер итәргә рөхсәт алалар. «Шура» журналының баш мөхәррирре итеп Ризаэддин Фәхреддин билгеләнә.
 
  • «Шура»  журналы сәхифәләре аша галимнең исеме төрки-татар һәм мөселман дөньясына таныла. Оренбургта торган елларда, шәһәргә килгән күренекле кешеләрнең бик күбесе аның белән күрешеп китә торган була. Килгән һәркемне галимнең хатыны яки кызлары чәй, бал, варенье, чәкчәк, алма бәлеше белән сыйлаган.
 
  • Ул бик күп кешеләр белән хат язышкан. Хатка җавап бирмәүне кимчелек дип санаган.
Гөлнур Хәсәншина әзерләде

Фотода: Ризаэддин Фәхреддин.
«Ризаэтддин Фәхреддин мемораил музее» сәхифәләреннән. Әлмәт районы Кичучат авылы.

Ризаэддин ФӘХРЕДДИН турында 10 кызыклы факт – 1

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • 8886
    6
    149
  • Йөрәк эшләре табибы Тормышымны үзгәртергә булдым! Елап торган балаларым да, нәрсә әйтер икән, дип уйларга ирем дә юк. Чит шәһәрдән үз һөнәрем буенча хезмәт урыны табу да авыр булмады. Интернет заманы барысын да хәл итә. Эшемдә гариза яздым да чемоданымны җыеп, чыгып киттем. Ә чит шәһәрдә мине Ул көткән булган икән... 
    5870
    4
    120
  • «Кызым-йолдызым... » Бу язманы мин башкача күз алдына китергән идем. Галия ханымның (исемнәр мәгълүм сәбәпләр аркасында үзгәртелде) сүзләреннән соң юрист комментарие торырга тиеш иде. Соңгы минутта кире уйладым. Кешелек кыйммәтләре дигән нәрсә бар тормышта. Намус бар. Алар барысыннан да өстен! Моның шулай икәнен тормыш бүген булмаса, иртәгә раслаячак.
    8275
    9
    106
  • 6115
    6
    70
Соңгы комментарийлар
  • 29 март 2020 - 17:30
    Без имени
    Өйда генә утырып эшләучеләргә өмет зурдан безнең! Тарих битләрендә безне язырга онытмагыз! Без тулы режим белән эшлибез!!! Иртәнге сәгать 8 дән кичен 8 гә кадәр!
    «Сакланганны – саклармын» (Көндәлек) Беренче көн: 28.03.2020
  • 30 март 2020 - 08:01
    Без имени
    Бишек жыры итеп барлык монлы койлэрне дэ койли идем. Колhу алланы да, элхэмне дэ. Бала гына тугел, узем дэ тынычлана идем!
    Бишек җыры 
  • 28 март 2020 - 07:20
    Без имени
    Дәвамын күптән көтәм идем.Әйбат булыр Аллаһы бирса.Укыганда күзләр яшьләр чыкты.Кыз баланың язмышы кыл өстендә,бик җәлләдем.
    Бәхетле итәрменме? -2
  • 28 март 2020 - 16:06
    Без имени
    Ак булган хатынын белэн, кук була белергэ дэ кирэк диде бер ир кеше, урнында яткан хатынын куп еллар карап, мэнгелеккэ озаткан ул.Бик шатмын, бу кадэр эйбэт тормыш иптэшен булгач.Эйткэн бит ул минем кулларым да, аякларым да дип.Яшьлэр чыкты кузлэрдэн.Э куп бит, менэ дигэн булган да, сау сэлэмэт хатынын калдырып чыгып китучелэр.Аларга ни житми икэн???
    Батырлык дәресе
  • 28 март 2020 - 12:53
    Без имени
    ...😰😰😰 Аллахы тэгалэне пэрдэсез курергэ насыйп булсын ярабби... Яшльлектэн кунелемдэ уелып калган « Яралы жан, жанлы яра.. Жанын булса, янмый кара...» Кунеллэрне мэнгегэ яралап китте Роберт эфэнде...😰😰😰
    Яланаяк кичәм Сөнне...
Реклама
«Объективта – әни»
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...